ABD'de veri merkezlerinin elektrik talebi hızla artarken enerji altyapısı aynı hızda büyüyemiyor. Gaz türbini üreticilerinin sipariş defterleri 2030'ların başına kadar dolarken, bugün verilen bazı ağır hizmet tipi türbin siparişleri ancak 2031'de teslim edilebiliyor. Goldman Sachs'ın tahminleri ise yapay zeka veri merkezlerinin ihtiyaç duyacağı yeni gücün, sektörün yıllık üretim kapasitesini aşabileceğine işaret ediyor.
23 Ağustos 2026 09:31
23 Ağustos 2026 10:06
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Yapay zeka yatırımlarında milyarlarca dolarlık veri merkezi projeleri peş peşe açıklanıyor ancak bu tesisleri çalıştıracak elektriğin nereden geleceği giderek daha büyük bir sorun haline geliyor. Darboğazın merkezinde ise gaz türbinleri var.
Sektörün en büyük üreticilerinden GE Vernova'dan bugün ağır hizmet tipi bir gaz türbini sipariş edildiğinde teslimat için 2031'e kadar beklemek gerekiyor. GE Vernova dışında Siemens Energy ve Mitsubishi Heavy Industries'in sipariş defterleri de yıllar sonrasına kadar dolmuş durumda.
Yapay zekanın elektrik talebi katlanıyor
Goldman Sachs'a göre ABD'de veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı 2025'te 31 gigawatt seviyesindeyken bu yıl 41 GW'a, 2027'de ise 66 GW'a çıkacak. Ancak veri merkezleri için yıllık kapasite artışının ise 2026'da 13,6 GW'dan 2027'de 36,3 GW'a çıkması bekleniyor.
Bu rakam tek başına dünyanın en büyük gaz türbini üreticilerinden GE Vernova'nın yıllık yaklaşık 20 GW'lık mevcut üretim kapasitesinin bile üzerine çıkarken üstelik şirketin ürettiği bütün türbinler de veri merkezlerine gitmiyor. Elektrik santralleri, sanayi tesisleri, Orta Doğu'daki enerji projeleri ve şebeke yatırımları da aynı ekipman için sırada bekliyor.
Üç devin sipariş defteri doldu
GE Vernova ikinci çeyreği, kesin siparişler ve gelecekteki üretim kapasitesini ayırmaya yönelik anlaşmalar dahil 116 GW'lık gaz enerjisi ekipmanı portföyüyle kapattı.
Siemens Energy'nin gaz türbini sipariş birikimi 69 GW'a yaklaşırken teslimat süreleri üç yılı aşıyor. Mitsubishi Heavy Industries'in büyük gaz türbinlerindeki sipariş birikimi de 35 GW seviyesinde. Küresel siparişler ikinci çeyrekte yıllık yüzde 71 artarak rekor seviyeye ulaşırken, mevcut üretim kapasitesi talebi karşılamakta zorlanıyor.
2027'nin türbinleri yıllar önce satıldı
2027'de faaliyete geçmesi planlanan birçok veri merkezini besleyecek türbinlerin 2023 ve 2024'te sipariş edilmiş olması gerekiyordu. Bugün verilen siparişler ise çoğunlukla 2030-2031 dönemine kalıyor. Dolayısıyla önümüzdeki birkaç yılda açıklanan her veri merkezi projesinin yeni bir doğalgaz santraliyle desteklenmesi teknik olarak mümkün görünmüyor.
Projelerin ya başka enerji kaynaklarına yönelmesi, mevcut santrallerden daha fazla elektrik çekmesi ya da planlanan kapasitenin bir bölümünün ertelenmesi gerekecek.
Türbin fiyatları patladı
Arz sıkıntısı maliyetleri de hızla yukarı çekiyor. Yeni bir kombine çevrim doğalgaz santralinin ortalama yatırım maliyeti 2023'te 1.500 doların altındayken 2025'te kilovat başına 2 bin 157 dolara çıktı.
Wood Mackenzie ise gaz türbinlerinin fiyatının 2027 sonuna kadar kilovat başına yaklaşık 600 dolara ulaşabileceğini öngörüyor. Bu da 2019'a göre yaklaşık yüzde 195 artış anlamına geliyor.
Doğalgaz fiyatının ötesinde darboğaz, özel metal parçalar, döküm kapasitesi, kaynakçılar, makinistler ve santralleri kurabilecek nitelikli yüklenici eksikliğinden de kaynaklanıyor.
En yüksek fiyat bile yeni santral getirmedi
ABD'nin en büyük elektrik piyasalarından PJM'de yaşananlar sorunun boyutunu gösteriyor.
2028-2029 dönemi için yapılan kapasite ihalesinde fiyat izin verilen en yüksek seviyeye çıkmasına rağmen sistemin ihtiyacının yaklaşık 6,8 GW altında kapasite sağlanabildi. Buna karşılık yeni üretim ve kapasite artışı yalnızca 525 MW seviyesinde kaldı. Yani elektrik piyasası daha yüksek fiyat vermeye hazır olsa bile fiziksel olarak yeni üretim kapasitesi yeterince hızlı kurulamıyor.
Veri merkezi projelerinin hepsi gerçekleşmeyebilir
Talep tarafında da rakamların tamamının gerçeğe dönüşmeyeceğine yönelik işaretler artıyor. Exelon, yüksek olasılıklı veri merkezi yükü tahminini yaklaşık 18 GW'tan 11 GW'a düşürdü. Teksas'ta ise bağlantı başvurularının gerçekçi olup olmadığını belirlemek için veri merkezi projeleri incelemeye alındı.
Goldman Sachs da önümüzdeki iki yılda planlanan veri merkezi kapasitesinin yalnızca yüzde 50-60'ının zamanında faaliyete geçebileceğini tahmin ediyor. Bu noktada elektrik şebekesine bağlanmak isteyen projelerin daha sıkı elenmesi, geliştiricilerden finansal teminat istenmesi ve bazı veri merkezi yatırımlarının ertelenmesi giderek daha olası hale geliyor.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.