Bir kuşağın tuvale düşen ışığı Beyoğlu’nda yeniden parlayacak

YAYINLAMA 23 Ağustos 2026 13:05

GÜNCELLEME 23 Ağustos 2026 13:06

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Kimi zaman bir İstanbul peyzajına düşen ışıkta, kimi zaman Anadolu’nun uçsuz bucaksız tarlalarında, kimi zaman da dalgın bir portrenin bakışlarında karşımıza çıkarlar… Türk resim sanatının belleğinde silinmez izler bırakan 1914 Kuşağı ressamları, şimdi Beyoğlu’nda aynı çatı altında yeniden buluşuyor.

Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin yeni süreli sergisi “1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar”, 26 Eylül Cumartesi günü kapılarını açıyor. Küratörlüğünü Prof. Dr. Gül İrepoğlu’nun üstlendiği sergi, Türkiye İş Bankası ve Arkas koleksiyonlarından seçilen yaklaşık 200 eseri bir araya getiriyor.

Serginin merkezinde, 20. yüzyılın başında ilk sanat eğitimlerini İstanbul’da aldıktan sonra resim öğrenimi için Paris’e gönderilen genç ressamlar bulunuyor. I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla 1914’te yurda dönen bu sanatçılar, Batı’da tanıştıkları yeni yaklaşımları kendi coğrafyalarının ışığı, insanı ve gündelik hayatıyla harmanladı. Böylece yalnızca yeni resimler üretmediler; Türkiye’de sanat zevkinin gelişmesine ve görsel sanatların daha geniş çevrelerde konuşulmasına da öncülük ettiler.

Aynı gökyüzüne bakan farklı fırçalar

Kuşağın önde gelen temsilcileri İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Sami Yetik, Ali Sami Boyar, Hüseyin Avni Lifij, Mehmed Ruhi Arel, Nazmi Ziya Güran ve Hikmet Onat, birbirinden farklı dünyalar kurmalarına karşın ortak bir değişim arzusunda buluştu.

Paris yıllarında dönemin akademik anlayışından uzaklaşarak Empresyonizm’in ışık ve renk arayışına yaklaşan ressamların her biri, bu birikimi özgün bir üsluba dönüştürdü. İstanbul ve Ankara’daki sergilere katıldılar, Anadolu’nun farklı köşelerini tuvallerine taşıdılar, sanat üzerine yazılar kaleme aldılar ve yetiştirdikleri öğrencilerle etkilerini sonraki kuşaklara aktardılar.

Gül İrepoğlu, kuşağın yarattığı dönüşümü şöyle anlatıyor:

“1914 Kuşağı ressamları, Paris’te bulundukları sürede, mevcut akademik yaklaşımların yerine, o dönemde artık yenilik olmaktan çıkan Empresyonizm’i kendilerine yakın buldu ve her biri bu yeni ışıkla kendi özgün üslubunu oluşturdu. İstanbul’da ve Ankara’da birçok sergiye katılarak, Anadolu’nun çeşitli yörelerini eserlerine yansıtarak, yazılar kaleme alarak toplumda görsel sanatlardan söz edilmesinde, sanat beğenisi kavramının oluşmasında ve kendilerinden sonraki kuşağın sanat eğitiminde önemli rol oynadılar.”

Ustalardan öğrencilere

Sergi, 1914 Kuşağı’nı yalnızca birkaç ünlü ressam ve başyapıt üzerinden anlatmakla yetinmiyor. Sanatçıların kimlerden beslendiğini, kimlerle aynı dönemi paylaştığını ve kendilerinden sonra gelenleri nasıl etkilediğini de görünür kılıyor.

Yolculuk, kuşağın hocalarının eserleriyle başlıyor. Ardından sanatçıların yapıtları konularına göre izleyiciye sunuluyor. “Zamanı Paylaşanlar” bölümünde aynı yıllarda üretim yapan ressamlarla karşılaşılırken, “Binbir Filizli Bahçe” bölümünde ustaların öğrencilerine ve onların açtığı yeni yollara yer veriliyor.

Bu kurgu, Türk resim sanatındaki kuşaklar arası bağı canlı bir anlatıya dönüştürüyor. Bir ustanın verdiği ilhamın başka bir ressamın fırçasında nasıl yeni bir dile kavuştuğunu adım adım izlemek mümkün oluyor.

Bellekte kalan tablolar

Sergide kuşağın hocalarından Fernand Cormon’un “Bekleyiş” adlı eseriyle başlayan güçlü seçki; İbrahim Çallı’nın “Gül Koklayan Kadın”, Feyhaman Duran’ın “Mavi Şalvarlı Kız” ve Namık İsmail’in “Harman” tablolarıyla devam ediyor.

Türkiye İş Bankası Sanat Eserleri Koleksiyonu’nun ilk eseri olan Hikmet Onat imzalı “Peyzaj-Ortaköy” de serginin dikkat çeken yapıtları arasında bulunuyor. Nazmi Ziya’nın ışığın peşine düşen doğa görünümleri, Avni Lifij’in gizemli ve duygulu kompozisyonları, Ali Sami Boyar’ın içtenlik taşıyan resimleri ile Sami Yetik ve Ruhi Arel’in memleket manzaraları, ziyaretçiyi dönemler arasında gezinen görsel bir yolculuğa çıkarıyor.

Tabloların arasından

Sergiye, Gül İrepoğlu’nun hazırladığı kapsamlı bir kitap da eşlik ediyor. Türkiye İş Bankası ve Arkas koleksiyonlarındaki eserleri dönem fotoğraflarıyla buluşturan yayın, kuşağın sanat serüvenini farklı katmanlarıyla ele alıyor.

Kitabın en ilgi çekici bölümlerinden birinde ressamların Paris’e uzanan yolculukları, diyaloglarla kurgulanmış kısa hikâyeler aracılığıyla yeniden canlanıyor. Böylece sanatçılar yalnızca sanat tarihinin önemli isimleri olarak değil; hayalleri, heyecanları, mücadeleleri ve arayışları olan genç insanlar olarak da okurun karşısına çıkıyor.

Beyoğlu’nun hafızasında

İş Sanat’ın Arkas Sanat iş birliğiyle hazırladığı “1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar”, 12 Temmuz 2027’ye kadar Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin ikinci ve üçüncü katlarında görülebilecek.

İstiklal Caddesi’ndeki tarihî Baudouy Apartmanı’nda yer alan müze, geçmişte ailelerin, iş yerlerinin ve uzun yıllar Türkiye İş Bankası Beyoğlu Şubesi’nin hikâyelerine tanıklık etmiş bir yapı. 29 Ekim 2023’ten bu yana ise kentin sanat belleğini geleceğe taşıyor.

Müze salıdan cumaya 10.00-19.00, cumartesi ve pazar günleri 12.00-19.00 saatleri arasında ziyaret edilebilir. Bir dönemin ışığını, rengini ve ortak ruhunu yakından görmek isteyenler için Beyoğlu’nda uzun soluklu bir sanat buluşması başlıyor.