Girişimcilik iştahı güçlü, finansman freni sürüyor

Girişimcilik iştahı güçlü, finansman freni sürüyor

EY Girişimcilik Barometresi 2026, Türkiye’de girişimcinin teknoloji iştahının arttığını, ancak sermayeye ulaşmanın zorlaştığını ortaya koydu. Yapay zekâ kullanımının yüzde 82’ye ulaştığı ekosistemde finansmana erişim yüzde 71 ile en büyük sorun olurken, şirketlerin yüzde 61’i yatırımlarını öz kaynaklarıyla finanse ediyor.

24 Ağustos 2026 00:00

Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Sevilay ÇOBAN
sevilay.coban@dunya.com

Türkiye’de girişimci­lik ekosistemi büyü­me ve dönüşüm işta­hını korurken, yüksek finans­man maliyetleri ve ekonomik belirsizlik şirketlerin yatırım kararlarında frene basma­sına neden oluyor. EY tara­fından hazırlanan EY Giri­şimcilik Barometresi 2026, Türkiye’de girişimcilerin tek­noloji ve inovasyona güçlü şe­kilde yöneldiğini, ancak ser­mayeye erişim ve finansman maliyetlerinin ölçeklenme­nin önündeki temel engeller olmaya devam ettiğini orta­ya koydu. Türkiye’nin de ara­larında bulunduğu Europe Central bölgesinde farklı sek­törlerden 1.000’den fazla aile şirketi sahibi, start-up kuru­cusu ve şirket liderinin katıl­dığı araştırma, artan maliyet­ler, düzenleyici baskılar ve makroekonomik belirsizlikle­re rağmen girişimcilerin bü­yüme hedeflerini koruduğu­nu gösterdi. Ancak şirketler yatırım ve operasyon kararla­rında daha seçici davranırken, kısa vadeli büyümeden çok operasyonel disiplin, finansal dayanıklılık ve uzun vadeli de­ğer yaratmaya odaklanıyor.

Girişimcilik ekosistemine güven yükseldi

Araştırmanın Türkiye açı­sından dikkat çeken sonuçla­rından biri girişimcilik eko­sistemine yönelik algıda­ki iyileşme oldu. Ekosistemi olumlu değerlendirenlerin oranı yüzde 34’e yükselirken, olumsuz değerlendirenlerin oranı geçen yılki yüzde 51 se­viyesinden yüzde 25’e gerile­di. Buna karşın girişimcilerin önündeki en önemli sorun­ların başında makrofinansal koşullar geliyor. Finansmana erişim yüzde 71, ekonomik be­lirsizlik ise yüzde 70 oranıyla ilk sıralarda yer alıyor. Düzen­leyici karmaşıklığın yüzde 45 seviyesinde kalması ise Tür­kiye’de girişimcilerin karşı­laştığı temel baskının bürok­ratik süreçlerden çok finan­sal ve ekonomik koşullardan kaynaklandığına işaret edi­yor. Başka bir ifadeyle; Türki­ye’de girişimcilik iştahı güçlü, ancak bu iştahı ölçeklenebi­lir büyümeye dönüştürmenin önündeki en önemli bariyer sermaye. Finansal koşullar­daki değişim, şirketlerin istih­dam politikalarını da etkiliyor. Türkiye’de tam zamanlı işe alım oranı geçen yıl yüzde 44 iken yüzde 34’e geriledi. Buna karşılık dış kaynaklı iş birlik­leri ve yarı zamanlı istihdam modellerinde artış gözleniyor. Bu sonuçlar, girişimcilerin önümüzdeki dönemde yalnız­ca daha fazla çalışan istihdam etmek yerine daha esnek yete­nek modellerine ve verimlilik artışına odaklanacağını göste­riyor. Araştırmada Türkiye’de şirketlerin karşı karşıya oldu­ğu risklerin geniş bir alana ya­yıldığı görülüyor. Operasyonel maliyetler, enflasyon baskısı, döviz kuru dalgalanmaları, krediye erişim ve yüksek faiz oranları şirketlerin finansal dayanıklılığını zorlayan temel unsurlar arasında. Bu ortam­da girişimciler büyüme strate­jilerini de daha kontrollü kur­guluyor.

Yapay zekâ kullanımında yüzde 82’ye ulaşıldı

Finansman tarafındaki bas­kıya karşın Türkiye’de tekno­loji ve dijital dönüşüm alanın­da güçlü bir ivme dikkat çe­kiyor. Türkiye’de yapay zekâ ve makine öğrenimi kullanım oranı yüzde 82’ye ulaşırken, veri analitiği kullanımı yüz­de 79 seviyesinde bulunuyor. Dijital müşteri deneyimi plat­formlarının kullanım oranı yüzde 70, bulut teknolojileri­nin kullanım oranı ise yüzde 63 olarak ölçüldü. Bu oranlar Türkiye’de girişimcilerin ya­pay zekâ ve veri teknolojileri­ni yalnızca geleceğe dönük bir yatırım alanı olarak görmedi­ğini, operasyonlarının parçası haline getirmeye başladığını ortaya koyuyor.

Yatırımda teknoloji ve otomasyon önde

Türkiye’de yatırımların sı­nırlanmasında ekonomik risk ve piyasa belirsizliği yüzde 71 ile ilk sırada. Finansman ye­tersizliği yüzde 52, yüksek faiz oranları ise yüzde 41 oranın­da belirtiliyor. Şirketlerin ya­tırımlarını finanse ederken ağırlıklı olarak kendi kaynak­larına yönelmesi de dikkat çe­kiyor. Finansman kaynakla­rında öz kaynakların payı yüz­de 61 olurken, kredilerin payı yüzde 20, teşvik ve hibelerin payı ise yüzde 14 seviyesinde kalıyor.

Finansal risk yönetimi öncelikler arasında

EY Türkiye Şirket Ortağı, Girişimci Kadın Liderler Programı ve EYnovation Start-up Programı Lideri Müge Tan Belviso, araştırmanın Türkiye’de girişimcilik ekosistemine duyulan güvenin yükseldiğini gösterdiğini belirterek, girişimcilerin büyüme, yatırım ve dönüşüm kararlarında daha seçici hareket ettiğine dikkat çekti. Belviso, girişimcilik ekosisteminin gelişimi için “kademeli büyüme, kârlılık ve likiditenin korunması, finansal risk yönetimi, müşteri değerinin gelire dönüştürülmesi ve esnek yetenek stratejilerinin geliştirilmesi” olmak üzere beş temel önceliğin öne çıktığını ifade etti. EY Türkiye Şirket Ortağı ve Girişimci Kadın Liderler Programı Lideri Ferzan Ülgen ise Türkiye girişimcilik ekosisteminin teknoloji ve yapay zekâ odağında katılımcı ülkeler ortalamasının üzerinde seyretmesinin dikkat çekici olduğunu vurguladı.

Aile şirketlerinde halefiyet planları hızlandı

Araştırmanın aile şirketlerine ilişkin sonuçları da önemli bir değişime işaret ediyor. Türkiye’de resmi halefiyet planına sahip aile şirketlerinin oranı yüzde 15’ten yüzde 22’ye yükseldi. Konuya ilişkin resmi olmayan görüşmeler yürütenlerin oranı da yüzde 15’ten yüzde 28’e çıktı. Ancak aile şirketlerinin yüzde 39’u halefiyet konusunu henüz ele almış değil. Bu oran Europe Central bölgesindeki yüzde 29’luk ortalamanın üzerinde.