Tuvalden sofraya, notadan sokağa

Kimi zaman bir İstanbul peyzajına düşen ışıkta, kimi zaman Anadolu’nun uçsuz bucaksız tarlalarında, kimi zaman da dalgın bir portrenin bakışlarında karşımıza çıkarlar… Türk resim sanatının belleğinde silinmez izler bırakan 1914 kuşağı ressamları, şimdi Beyoğlu’nda aynı çatı altında yeniden buluşuyor.

Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin yeni süreli sergisi “1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar”, 26 Eylül Cumartesi günü kapılarını açıyor. Küratörlüğünü Prof. Dr. Gül İrepoğlu’nun üstlendiği sergi, Türkiye İş Bankası ve Arkas koleksiyonlarından seçilen yaklaşık 200 eseri bir araya getiriyor.

Serginin merkezinde, 20. yüzyılın başında ilk sanat eğitimlerini İstanbul’da aldıktan sonra resim öğrenimi için Paris’e gönderilen genç ressamlar bulunuyor. I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla 1914’te yurda dönen bu sanatçılar, Batı’da tanıştıkları yeni yaklaşımları kendi coğrafyalarının ışığı, insanı ve gündelik hayatıyla harmanladı. Böylece yalnızca yeni resimler üretmediler; Türkiye’de sanat zevkinin gelişmesine ve görsel sanatların daha geniş çevrelerde konuşulmasına da öncülük ettiler.

Kuşağın önde gelen temsilcileri İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Sami Yetik, Ali Sami Boyar, Hüseyin Avni Lifij, Mehmed Ruhi Arel, Nazmi Ziya Güran ve Hikmet Onat, birbirinden farklı dünyalar kurmalarına karşın ortak bir değişim arzusunda buluştu.

Paris yıllarında dönemin akademik anlayışından uzaklaşarak Empresyonizm’in ışık ve renk arayışına yaklaşan ressamların her biri, bu birikimi özgün bir üsluba dönüştürdü. İstanbul ve Ankara’daki sergilere katıldılar, Anadolu’nun farklı köşelerini tuvallerine taşıdılar, sanat üzerine yazılar kaleme aldılar ve yetiştirdikleri öğrencilerle etkilerini sonraki kuşaklara aktardılar.

Bu yazımın devamı ve köşemdeki