Trump ile Venezuela arasındaki anlaşma büyük üreticiler arasında endişelere yol açtı

Reuters

Venezuelalı iş adamının Trump'ın anlaşmasındaki rolü, ABD hükümetiyle doğrudan rekabet etmekten çekinen petrol şirketlerini tedirgin ediyor.

Kaynaklara göre, ABD'nin Venezuela'nın petrol rezervlerinin beşte birine erişim sağlamasına yönelik benzeri görülmemiş anlaşma ve bu anlaşmada Venezuelalı bir iş adamının oynayacağı merkezi rol, ülkedeki potansiyel yatırımları değerlendiren bazı petrol şirketlerinde soru işaretlerine ve tereddütlere yol açıyor.

Beyaz Saray tarafından Pazartesi günü geç saatlerde yayınlanan bir bilgi notunda, özel petrol şirketi North American Blue Energy Partners'ın (NABEP), Venezuela'da yaklaşık 65 milyar varil petrol rezervine sahip 17 petrol sahası için 100 yıllık bir kiralama hakkı alacağı bir düzenleme özetlendi. ABD, ana şirkette yüzde 35 hisse sahibi olacak, petrol üretiminin yüzde 20'sini garanti altına alacak ve kalan üretimin tamamını satın alma konusunda öncelik hakkına sahip olacak.

NABEP , geçmişte Venezuela hükümetiyle yaptığı iş ilişkileri nedeniyle ABD ve Avrupa yetkilileri tarafından soruşturma altına alınan, ancak hiçbir zaman suçlanmayan Venezuelalı işadamı Alejandro Betancourt tarafından kontrol ediliyor. Betancourt daha önce kendisine yöneltilen iddiaları reddetmişti.

"Sözleşme geçişleri konusunda görüşmeler yapan büyük petrol şirketleri ve büyük yabancı şirketler, Betancourt ile aynı masada oturmayacaklarından emin olmak istiyorlar," dedi bu hafta enerji sözleşmelerinin imzalanmasının beklendiği bir etkinlik için hazırlıklarda yer alan bir kişi.

Günde yaklaşık 170 bin varil petrol üreten NABEP, konuya ilişkin yorum taleplerine herhangi bir yanıt vermedi. Beyaz Saray'ın anlaşmanın ayrıntılarını açıklamasının ardından şirket tarafından e-posta yoluyla yapılan açıklamada Betancourt, işlemin hem Venezuelalılar hem de Amerikalılar için büyük fayda sağlayacak potansiyeli ortaya çıkaracağı iddiasında bulundu.

TRUMP'IN VENEZUELA YATIRIMLARINI ARTIRMA ÇABASI

Şirketten yapılan açıklamada, "Sayın Betancourt, 15 yılı aşkın süredir Venezuela petrol sektöründe istikrarlı bir başarı geçmişine sahip olup, son olarak NABEP'in başında şirketin üretimini hızla artırmıştır." denildi ve şirketin yakın vadeli hedefinin günlük petrol üretimini 1 milyon varilin üzerine çıkarmak olduğu belirtildi.

Diğer şirketlerin bu duruma daha temkinli yaklaşması, ABD Başkanı Donald Trump'ın, özellikle ExxonMobil ve ConocoPhillips gibi büyük ABD petrol şirketlerini Venezuela'ya yatırım yapmaya ve ülkenin petrol üretimini hızla genişletmeye ikna etme konusunda karşılaştığı zorlu mücadelenin altını çiziyor.

Her iki şirket de varlıkları eski Başkan Hugo Chavez hükümeti tarafından millileştirildikten sonra 2007'de Venezuela'dan ayrıldı ve her ikisi de ülkeye yeniden giriş için gerekli olan hukuki kesinlik ve sözleşme bütünlüğü şartlarının henüz karşılanmadığını defalarca dile getirdi.

Trump Pazartesi günü gazetecilere Exxon'un Venezuela'ya yatırım yapacak şirketler arasında olduğunu söyledi, ancak ayrıntı vermedi.

ExxonMobil, Trump'ın açıklamasıyla ilgili sorulara yorum yapmaktan kaçındı. ConocoPhillips sözcüsü ise, herhangi bir yatırım kararının politika istikrarı ve hukukun üstünlüğüne bağlılık da dahil olmak üzere bir dizi faktör tarafından yönlendirileceğini belirten daha önceki bir açıklamaya atıfta bulundu.

ABD HÜKÜMETİ RAKİP HALİNE GELEBİLİR

Kaynaklar, planlanan yapı ve NABEP'in OPEC üyesi ülkede biriktirebileceği devasa varlıkların, Amerikan petrol şirketlerinin Venezuela'da ABD hükümetinin kendisinden rekabetle karşı karşıya kalabileceği endişelerini artırdığını da ekledi.

UBS'nin gelişmekte olan piyasalar baş yatırım sorumlusu Alejo Czerwonko, bunun Trump'ın Venezuela'nın petrol üretimini ve ihracatını artırarak ABD rezervlerini yükseltme hedefine daha fazla engel çıkarabileceğini söyledi.

"Bunun için Exxon ve ConocoPhillips gibi şirketlerden hatırı sayılır bir yatırım ve bilgi birikimine ihtiyacınız olacak," dedi. "Peki bu şirketleri ülkeye nasıl çekeceksiniz?"

Rystad Energy'nin kıdemli başkan yardımcısı Radhika Bansal, Beyaz Saray'ın anlaşmayla ilgili ayrıntıları yayınlamasından önce Pazartesi günü verdiği bir röportajda, "Hâlâ birçok bilinmeyen ve kafa karıştırıcı unsur var" dedi. Ancak bazı anlaşmalar halihazırda yapılmaya devam ediyor.

YENİ ENERJİ PROJELERİ İÇİN ANLAŞMALAR İMZALANACAK

Venezuela'daki en büyük ABD petrol üreticisi ve ülkeyi hiç terk etmemiş olan Chevron, İtalya'dan Eni, Hindistan'dan ONGC, Kolombiya'dan GeoPark ve ABD'den GE Vernova şirketleriyle birlikte bu hafta Venezuela'da enerji projeleri için anlaşmalar imzalamaya hazırlanıyor.

Bu anlaşmalar ve Shell ve BP'ye yakın zamanda verilen büyük açık deniz doğalgaz projeleri için lisanslar da dahil olmak üzere diğerleri, ABD'nin NABEP ile olan girişiminden ayrı tutuluyor.

Söz konusu olan şirketlerin çoğu ve daha onlarcası, Venezuela'daki mevcut sözleşmelerini, proje genişlemelerini de teşvik eden kapsamlı bir enerji reformunda yetkilendirilen yeni şartlara geçirmek için yıl başından beri görüşmeler yürütüyor.

Chevron, geniş Orinoco Kuşağı'ndaki en az bir yeni bloğu portföyüne eklemeye çalışıyor ve ayrıca ekstra ağır petrol üretiminde seyreltici kaynağı olabilecek Monagas Kuzey'deki bir bölge için de görüşmeler yapmayı hedefliyor.