180 bin kişilik araştırma: Hormon tedavisi demans riskini düşürüyor mu?

Kadınlarda demans görülme oranı erkeklere kıyasla daha yüksek. Bu farkta kadınların ortalama yaşam süresinin daha uzun olması da rol oynuyor. Bu eğilim, menopozun beyin metabolizması üzerindeki etkileri ve demansın en yaygın biçimi Alzheimer'ın ana risk faktörü Apoe4 geninin kadınlarda daha fazla bulunmasıyla da ilgili olabilir.

Birleşik Krallık'taki (BK) East Anglia Üniversitesi'nden Anne-Marie Minihane liderliğindeki bir ekip, bu nedenle hormon replasman tedavisinin (HRT) demans üzerindeki etkisini araştırdı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bilim insanları BK'deki 500 binden fazla yetişkinin sağlık verilerini içeren UK Biobank'e kayıtlı, menopoz sonrası dönemdeki 183 bin 450 kadını ortalama 13 yıldan uzun süre takip etti. Bu süre zarfında yaklaşık 4 bin demans vakası kaydedildi.

Ardından ekip, en az bir yıl boyunca HRT kullanmanın demans riskindeki düşüşle bağlantısı olup olmadığını inceledi. Araştırmacılar yaş, eğitim seviyesi, sigara kullanımı, tansiyon ve kolesterol gibi faktörleri de hesaba kattı.

Bulguları hakemli dergi Alzheimer's & Dementia'da yayımlanan çalışmaya göre HRT kullanan kadınların herhangi bir demans türüne yakalanma olasılığı yüzde 10, Alzheimer teşhisi alma ihtimaliyse yüzde 16 daha düşük.

Araştırmacılar en keskin düşüşü ise cerrahi menopoz geçirenlerin, yani rahim ve/veya her iki yumurtalığı alınan kişilerin yaşadığını tespit etti. Bu grupta demans riski, hiç HRT kullanmayanlara kıyasla yüzde 26 daha azdı.

Bu durum, cerrahi menopozun doğal menopoza göre östrojen seviyesinde daha ani bir düşüşe yol açmasından ve beyni daha savunmasız hale getirmesinden kaynaklanıyor olabilir. Östrojen seviyesi yeniden yükseldiğinde beyin daha iyi yanıt veriyor olabilir.

Çalışmada HRT'ye ne zaman başlandığının da önemli bir rol oynayabileceği görüldü. 40'lı yaşların sonlarında başlamak demans riskini yüzde 13 oranında azaltırken, 50'lilerin başlarında veya ortalarında başlamak yüzde 23'lük bir bir düşüşle ilişkilendirildi. Ancak 56 yaşından sonra bu faydalar ortadan kalktı.

Bilim insanları, Apoe4 genini taşıyan kadınların da HRT tedavisiyle yüzde 13'lük bir risk düşüşü yaşayabildiğini gözlemledi.

Minihane, "Bu gerçekten önemli çünkü Apoe4 taşıyıcıları genellikle daha yüksek risk altında kabul ediliyor ancak bu kişiler için kanıtlanmış korunma seçenekleri sınırlı" diyor.

Öte yandan araştırmacılar, çalışmadaki bütün bulguların gözleme dayandığının ve neden-sonuç ilişkisi kurulamayacağının altını çiziyor.

Ayrıca UK Biobank, uygulanan HRT türünün kaydını tutmadığı için katılımcıların östrojeni tek başına mı yoksa başka hormonlarla birlikte mi kullandığı bilinmiyor.

Bu nedenle HRT kullanmaya başlamayı planlayan kişilerin öncesinde doktorlarına danışması önem arz ediyor.

Alzheimer's Research UK'den, araştırmada yer almayan Dr. Susan Kohlhaas, "Bu çalışma tek başına, demans riskini azaltmak için HRT'nin kullanılıp kullanılmaması gerektiğine dair bize bilgi vermeye yetmiyor. Ancak HRT'nin zamanlamasının ve bir kadının hormonal geçmişinin önemli olabileceğine dair daha fazla kanıt sağlıyor" diyerek ekliyor:

Şimdiyse HRT'nin kendisinin demans riskindeki bu farklılıklardan sorumlu olup olmadığını belirleyecek ve hangi HRT formlarının etkili olabileceğini anlayabilecek araştırmalara ihtiyacımız var.

Independent Türkçe, StudyFinds, Guardian, Alzheimer's & Dementia

Derleyen: Büşra Ağaç

DAHA FAZLA OKU

Hakkında daha ayrıntılı: çeviridemansKadınmenopoz

DAHA FAZLA HABER OKU

ÇEVİRİ SAĞLIK

Bilim insanları daha net düşünmenin basit yolunu açıkladı

ÇEVİRİ SAĞLIK

Hafta sonu uykusu için ideal süre bulundu: Kalbe iyi geliyor

ÇEVİRİ SAĞLIK

Erkeklerin kilo vermesini kolaylaştıran unsur ortaya çıktı

ÇEVİRİ SAĞLIK

Uykusuzluğa karşı 20 dakikalık şaşırtıcı çözüm