11 AB ülkesi birleşti: Dış politikada veto yetkisi sınırlandırılsın

YAYINLAMA 01 Eylül 2026 16:42

GÜNCELLEME 01 Eylül 2026 17:04

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Avrupa Birliği'nin dış politika kararlarında uyguladığı oy birliği sistemi yeniden tartışmaya açıldı. AB üyesi 11 ülke, son yıllarda bazı üye devletlerin kullandığı vetoların Birliğin ortak dış politika adımlarını engellediğini belirterek karar alma mekanizmasında değişiklik yapılması çağrısında bulundu.

Avusturya, Danimarka, Belçika, Finlandiya, Fransa, Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Romanya, İspanya ve İsveç tarafından imzalanan mektup, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'a gönderildi.

“Uzlaşı gücümüzü engellememeli”

Mektupta, AB'nin uzlaşı kültürünün meşruiyet açısından önemli olduğu vurgulanırken, uzlaşının ortak hareket etmeyi engellememesi gerektiği belirtildi. 11 ülke, mevcut sistemin Birliğe meşruiyet kazandırırken aynı zamanda etkili hareket etme kapasitesini zayıflatabileceğine dikkat çekti. Mektupta, değişen uluslararası ortam karşısında AB'nin siyasi, ekonomik ve diplomatik ağırlığını daha hızlı ve etkili şekilde kullanabilmesinin önemine vurgu yapıldı.

Dış politikada oy birliği tartışması

AB kurallarına göre dış politika kararları oy birliğiyle alınıyor. Bu sistem, 27 üye ülkeden herhangi birinin bir kararı veto ederek diğer ülkelerin ortak hareket etmesini engelleyebilmesine olanak tanıyor.Mektuba imza atan ülkeler, özellikle son yıllarda veto mekanizmasının Birliğin dış politika alanındaki ortak adımlarını zorlaştırdığını savunuyor. Almanya ise AB'nin dış politika karar alma mekanizmasında reform yapılması çağrılarına öncülük ediyor.

Macaristan örneği gündemde

Mektupta, veto mekanizmasının yarattığı sorunlara örnek olarak Viktor Orban'ın 16 yıllık başbakanlığı dönemindeki uygulamalar gösterildi. Orban'ın, veto yetkisini çeşitli konularda taviz elde etmek ve kendi önceliklerini ilerletmek amacıyla kullandığı belirtildi. Bu yılın başlarında da Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk kredi, Kiev ile Druzhba petrol boru hattı konusundaki bir anlaşmazlık nedeniyle bloke edilmişti.

Beş maddelik reform önerisi

11 ülke, AB'nin ortak dış politikasının daha etkin hale getirilmesi için beş temel ilke ortaya koydu.

Buna göre ülkeler:

-Samimi iş birliği ve karşılıklı dayanışma ilkelerine bağlı kalınmasını,
-Vetoların yerine yapıcı çekimserlik uygulamasının daha fazla kullanılmasını,
-Dış politika kararlarının esaslı biçimde ilgisiz konularla ilişkilendirilmemesini,
-Oy birliğinden nitelikli çoğunluk sistemine geçiş için AB antlaşmalarındaki seçeneklerin araştırılmasını,
-Böyle bir geçişi engellemek isteyen ülkelerin “gerekçelendirilmiş hayati nedenler” ortaya koymasını istiyor.

“Ortak hareket etme kapasitesi” vurgusu

11 ülkenin çağrısı, AB'nin dış politika kararlarında uzlaşı ilkesini tamamen terk etmesini değil, bu ilkenin ortak hareket etme kapasitesini engellemeyecek şekilde yeniden ele alınmasını öngörüyor. Mektupta, Birliğin değerlerini ve çıkarlarını savunabilmesinin, siyasi, ekonomik ve diplomatik gücünü ne kadar hızlı ve etkili biçimde harekete geçirebildiğine bağlı olduğu vurgulanıyor.