Küresel borç sarmalı ve erken sanayisizleşme tehdidi: Prof. Dr. Sinan Alçın'dan kritik uyarılar

YAYINLAMA 03 Eylül 2026 08:55

GÜNCELLEME 03 Eylül 2026 08:59

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Küresel sermaye birikiminde yaşanan tıkanmaya değinen Prof. Dr. Sinan Alçın, 2008 krizinin cehennemin kapısını açan temel unsur olduğunu belirtti. ABD'de çöken mortgage sisteminin yerini alan savunma sanayisinin, Kuzey Afrika'dan Kafkaslar ve Arap coğrafyasına kadar uzanan bir çatışmalar dönemini tetiklediğini ifade etti.

Dünyada dolaşan borç para miktarının 300 trilyon dolara ulaştığını, buna karşılık üretilen malların değerinin ise yalnızca 100 trilyon dolar civarında kaldığını açıklayan Prof. Dr. Alçın, bu korkunç makasın en temel risk kaynağı olduğunu ve günün sonunda 2008 yılındakine benzer bir kırılmanın kaçınılmaz olduğunu dile getirdi.

Hürmüz Boğazı ve sarsılan petrodolar sistemi

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan sürünen krizin küresel dengeleri sarsabileceğini belirten Prof. Dr. Alçın, 1971 sonrasında ve özellikle 1974 petrol krizinin ardından kendiliğinden oluşan petrodolar sisteminin sarsılmaya başladığını vurguladı. Prof. Dr. Alçın, petrodolar sisteminin yıkılması durumunda ABD dolarının geçer akçe niteliğinin ciddi ölçüde ortadan kalkabileceğini ve küresel ticaret savaşında Çin'in başarılı olduğu bir tabloyla karşı karşıya kalınabileceğini söyledi.

Merkez bankalarında ‘uzun vadeli öngörüler’ dönemi kapanıyor

Küresel düzeyde ham petrol ve sınai emtia fiyatlarının kalıcı bir enflasyon riski yarattığına dikkat çeken Prof. Dr. Alçın, majör merkez bankalarının bu inatçı enflasyonu yenmeyi temel hedef haline getirdiğini belirtti. İki ay önce Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından düzenlenen ve ABD Merkez Bankası (Fed), Japonya Merkez Bankası (BoJ) ve ECB başkanlarının katıldığı çalıştaya atıfta bulunan Prof. Dr. Alçın, merkez bankacılığında artık uzun vadeli yönlendirmeler yerine kısa vadeli ve fiyat istikrarını önceleyen net adımlara doğru bir dönüş yaşandığını ifade etti. Bu doğrultuda, Fed'in eylül ayında 25 baz puanlık bir faiz artırımına gitmesinin artık baz senaryo haline geldiğini ekledi.

TCMB'den yıl sonu faiz kararı ne olur?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) politikalarını değerlendiren Prof. Dr. Alçın, TCMB'nin majör merkez bankalarından farklı olarak finansal istikrarı önceleyen kuvvetli bir faiz indirim iştahına sahip olduğunu belirtti. Üreticilerin nefes almasını sağlayacak adımların atılması beklentisinin yüksek olduğunu ifade eden Prof. Dr. Alçın, eylül ayında bir adım atılmasa bile, kalan iki toplantıda yüzer baz puanlık indirimlerle yıl sonunun %35 düzeyinde tamamlanabileceğini tahmin etti.

Türkiye İçin ‘erken sanayisizleşme’ tehlikesi

Kur politikası ve küresel gelişmeler sebebiyle Türkiye'de bazı sektörlerin kan kaybettiğini belirten Prof. Dr. Alçın, sanayi hatlarının kaybedilmesinin ve üretimin hizmetleşmeye kaymasının ciddi bir risk olduğunu savundu. Türkiye ekonomisinin benzer bir süreci 1980'li yıllardan itibaren tarımda ‘erken tarımsızlaşma’ ile yaşadığını hatırlatan Alçın, hızlı göçün getirdiği bu durumun olumsuz etkilerinin bugün gıda enflasyonu olarak yaşandığını ifade etti.

Dünyada gıda fiyat endeksi 2014'ten bu yana düşerken Türkiye'de gıda fiyatlarının sürekli yükseldiğini belirten Prof. Dr. Alçın, sanayide de benzer bir hat kaybı yaşanırsa bunu geri koymanın çok güç olacağını vurguladı. Alçın, Orta Vadeli Program (OVP) ve sanayi politikalarında üretim öncelikli adımların bir an önce elden geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.