Petrol şokuna karşı Asya formülü: Devlet desteği ve yapay zekâ

YAYINLAMA 03 Eylül 2026 16:38

GÜNCELLEME 03 Eylül 2026 18:20

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Asya ekonomileri, enerji maliyetlerindeki sert yükselişe rağmen son çeyrekte beklentilerin üzerinde bir performans ortaya koydu. Bölgedeki hükümetlerin yakıt tedarikini güvence altına almak için hızlı adımlar atması ve mali imkânlarını kullanması, enerji şokunun hanehalkı üzerindeki etkisini sınırladı. Bu tabloya küresel yapay zekâ yatırımlarından gelen güçlü talep de eklendi. Özellikle teknoloji üretiminde öne çıkan Asya ülkeleri, artan yapay zekâ bağlantılı ürün talebinden ihracat yoluyla fayda sağladı.

Hindistan’dan Singapur’a güçlü tablo

Son veriler, bölgedeki birçok ekonominin tahminlerden daha iyi sonuçlar aldığını ortaya koydu. Hindistan ekonomisi haziran çeyreğinde yıllık bazda yüzde 7,8 büyüdü. Malezya'da büyüme yüzde 6'ya hızlanırken Singapur yüzde 5,9'luk genişleme kaydetti. Tayland ise daha derin bir daralma beklentilerine rağmen bu senaryodan kaçınmayı başardı.

Teknoloji ülkeleri yapay zekâ desteği aldı

Asya'nın teknoloji ağırlıklı ekonomilerinde tablo daha da dikkat çekici oldu. Küresel yapay zekâ yatırımlarının hız kazanması, yarı iletkenler ve elektronik ürünlere yönelik talebi artırdı. Tayvan, yılın ilk yarısında yaklaşık yarım asırdaki en hızlı büyümesini kaydederken, Güney Kore de 2020'den bu yana en güçlü büyüme dönemlerinden birini yaşadı. Bu gelişme, enerji ithalatına yüksek ölçüde bağımlı olan ülkeler açısından önemli bir dengeleyici unsur oluşturdu.

Hükümetler enerji için hızla harekete geçti

Asya ekonomileri enerji krizinin başlamasıyla birlikte yalnızca piyasaların normale dönmesini beklemedi. Bazı ülkeler stratejik petrol stoklarını kullanırken, tedarik rotalarını değiştirdi. Ortadoğu dışındaki kaynaklardan petrol temini artırıldı ve yakıt arzındaki olası sıkıntılara karşı çeşitli önlemler devreye sokuldu. Bazı hükümetler ise iç kaynaklara daha fazla ağırlık verdi. Kömür, güneş enerjisi ve biyoyakıt gibi seçeneklerin kullanımı artırılarak dışa bağımlılığın etkisi azaltılmaya çalışıldı.

Kamu bütçeleri devreye girdi

Enerji maliyetlerindeki artışın tüketicileri ve işletmeleri doğrudan sıkıştırmasını önlemek amacıyla çeşitli destek mekanizmaları da uygulandı. Singapur, hanehalkı ve işletmelere yönelik nakit yardımlar, kuponlar ve kira desteklerini önemli ölçüde artırdı.

Tayland kamu harcamalarının bir bölümünü yeniden düzenleyerek yaşam maliyetine ilişkin ek destek hazırlarken, Hindistan küçük işletmelere yönelik yardım paketlerini devreye aldı. Bu adımların iç talepte daha sert bir gerilemenin önüne geçtiği değerlendirildi.

Enerji ithalatçıları için zorlu sınav

Asya, enerji şokuna karşı dünyanın en hassas bölgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Bölgedeki çok sayıda ekonomi petrol ve diğer enerji ürünlerinde dış tedarike yüksek oranda bağımlı.

Hürmüz Boğazı'ndaki ulaşımın ciddi biçimde sekteye uğraması da bölge açısından önemli bir risk oluşturdu. Bunun üzerine ülkeler enerji arzını güvence altına almak için alternatif kaynaklara yöneldi.

Çin’in performansı daha karmaşık

Bölgedeki olumlu tablo tüm ülkelerde aynı ölçüde görülmedi. Çin ekonomisi son çeyrekte beklentilerin altında kaldı ve üç yılı aşkın sürenin en zayıf dönemlerinden birini yaşadı. Petrol ithalatındaki düşüş ve bazı sanayi alanlarındaki zayıflık, büyüme üzerindeki baskıyı artırdı. Tayland ve Filipinler'de de iç kaynaklı sorunlar, bölgenin diğer bölümlerindeki olumlu gelişmelerin etkisini sınırladı.

Asya ekonomileri iki farklı cepheyle karşı karşıya

Bölgedeki mevcut görünüm, ekonomilerin aynı yönde ilerlemediğini ortaya koyuyor. Bir tarafta yapay zekâ yatırımlarından ve teknoloji ihracatındaki artıştan yararlanan ülkeler bulunuyor. Diğer tarafta ise yüksek enerji faturaları, dış finansman ihtiyacı ve daha zayıf ekonomik dengelerle mücadele eden ekonomiler yer alıyor. Bu ayrışmanın önümüzdeki dönemde daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.

Yeni risk: Yapay zekâ rüzgârı tersine dönerse

Asya ekonomilerinin son dönemdeki güçlü performansında yapay zekâ kaynaklı talebin önemli payı bulunuyor. Ancak bu desteğin ne kadar süre devam edeceği konusunda soru işaretleri de var.

Yapay zekâ yatırımlarında olası bir yavaşlama, özellikle teknoloji ve elektronik ihracatına yüksek ölçüde bağlı ekonomileri doğrudan etkileyebilir. Enerji fiyatlarının yeniden yükselmesi de bölge için ikinci önemli risk olarak öne çıkıyor