Arjantin'in Falkland Adaları hamlesi hakkında bilinmesi gerekenler

Javier Milei yönetimi, Arjantin ve Birleşik Krallık'ın (BK) egemenliği konusunda uzun yıllardır anlaşmazlık yaşadığı Falkland Adaları'na dair girişimlerini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump'ın sıkı müttefiklerinden Milei…

ABD Başkanı Donald Trump'ın sıkı müttefiklerinden Milei, perşembe yaptığı açıklamada Arjantinlilerin Malvinas diye adlandırdığı adalarda kendilerinden izinsiz yapılan açık deniz petrolü çıkarma faaliyetlerini engellemeyi amaçlayan bir dizi sıkı idari ve yasama önlemini açıkladı.

Radikal sağcı lider, ulusal televizyonda yayımlanan konuşmada, Britanyalı Rockhopper Exploration ve İsrail merkezli Navitas Petroleum tarafından Kuzey Malvinas Havzası'nda yürütülen Sea Lion Petrol Projesi'ni acil bir tehdit diye niteledi:

Bugün kararlı ve hızlı bir şekilde harekete geçmezsek birkaç ay içinde denizimizin altında yatan petrol rezervlerini ele geçirme kapasitesine sahip olacaklar.

Bölgedeki petrolü "sömürenlere" yönelik yaptırımların sertleştirileceğini vaat eden Milei, adaların tarihsel açıdan ve hukuki bakımdan Arjantin'e ait olduğunu ve adalıların kendi kaderlerini tayin hakkına sahip olmadıklarını savundu.

Donald Trump'ın, Arjantin'in Falkland Adaları'nı istila etmesi halinde BK'nin İran savaşındaki tutumuna misilleme olarak Britanya'yı desteklemeyeceğini ima etmesinin ardından bu açıklamanın gelmesi dikkat çekti.

1982'deki Falkland Savaşı'nı kaybeden Arjantin'in BK'ye karşı tekrar askeri bir adım atıp atmayacağı tartışılıyor.

Tartışma yüzyıllardır sürüyor

İki ana ada ve yüzlerce küçük adadan oluşan takımadalar, Güney Amerika anakarasının yaklaşık 480 kilometre doğusunda yer alıyor. 2021'deki nüfus sayımına göre Falkland Adaları'nda yaklaşık 3 bin 600 kişi yaşıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Avrupalıların yaptığı ilk keşif seferleri, 1500'lü yılların sonlarından itibaren adalara ulaştı ve ardından egemenlik ihtilafları ortaya çıktı.

Britanya, 1830'larda adalar üzerindeki fiili kontrolünü sağladı.

1816'da İspanya'dan bağımsızlığını ilan eden Arjantin, adalar üzerindeki hak iddiasını sürdürerek BK'nin egemenliğini kabul etmedi.

Falkland Adaları büyük ölçüde kendi kendini yönetiyor. Britanya, adaların dış politikasını ve savunmasını kontrol ediyor ve bölgede askeri varlığını sürdürüyor. Adalarda savaş uçakları da var.

2013'te yapılan referandumda "BK'nin denizaşırı toprağı olarak kalmak istiyor musunuz?" sorusuna halkın yüzde 99,8'i "evet" yanıtını vermişti.

Geçmişte adaların hukuksuzca iskan edildiğini savunan Arjantin ise referandumu meşru görmüyor.

Arjantin adaları zorla ele geçirmeye çalışsa da başarısız oldu

Arjantin'le Britanya arasındaki anlaşmazlık, 20. yüzyıl boyunca defalarca yeniden alevlendi. Birkaç tur görüşme gerçekleştirilirken bunların hiçbiri sonuç vermedi.

2 Nisan 1982'de Arjantin, adalara binlerce asker gönderdi. Dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan, Arjantin'deki askeri cuntanın liderini istiladan vazgeçiremedi.

Savaş gemileri ve denizaltılarını bölgeye sevk eden Britanya, 255 askerini kaybetse de 74 günün ardından yaklaşık 650 askerini yitiren Arjantin'i teslimiyete zorladı.

Aradan 40 yılı aşkın süre geçmesine rağmen savaş ve yaşanan can kayıpları Arjantin'de hâlâ büyük bir acı kaynağı.

Arjantin, Falkland Adaları üzerindeki hak iddiasından vazgeçmedi. Bu iddia ülkenin anayasasında da yer alıyor.

Trump, ABD'nin tutumunun gözden geçirildiğini söylüyor

Trump yönetiminin anlaşmazlığa bakışıyla ilgili sorular, bu yıl Falkland meselesini yeniden gündeme taşıdı.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran savaşını başlatmasının ardından Trump, Britanya'nın da aralarında bulunduğu NATO müttefiklerinin kendilerine yeterince destek vermemesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.

Reuters'ın haberine göre, Pentagon'a ait bir e-postada, ABD'nin Falkland Adaları konusundaki tutumunu değiştirerek Britanya'yı cezalandırabileceği öne sürüldü.

ABD, Britanya'nın adalar üzerindeki fiili kontrolünü kabul ediyor. Ancak hangi ülkenin bu topraklarda egemen olması gerektiği konusunda tarafsız kalıyor.

Trump yönetiminin ABD'nin bu konudaki tutumunu değiştirmesi, Britanya'ya karşı önemli bir diplomatik hamle anlamına gelebilir.

Trump, Falkland Adaları konusunda ABD'nin tutumunu gözden geçirdiğini önceki günlerde belirtti.

Britanya merkezli GB News'te perşembe yayımlanan röportajında Trump, Arjantin'in Falkland Adaları'na yönelik bir hak iddiasında bulunması durumunda Britanya'nın yardımına gelip gelmeyeceği sorulduğunda doğrudan yanıt vermedi. İran'a dikkat çekerek "Ülkeniz bana yardım etmek için orada değildi" dedi.

Henüz saatler geçmişken Milei, ABD'nin Arjantin'i stratejik öneme sahip bir konumda güvenilir bir ortak olarak gördüğünü ve Arjantin'in onyıllar boyunca değerli bir müttefik olabileceğini söyledi.

Independent Türkçe, New York Times, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

DAHA FAZLA OKU