Askeri harcamalarda rekor: Rusya’nın savaş ekonomisi nereye gidiyor?

YAYINLAMA 10 Eylül 2026 15:18

GÜNCELLEME 10 Eylül 2026 15:20

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Yılın ilk 6 ayında Rusya’nın federal bütçesinden çıkan her 100 rublelik kaynağın yaklaşık 44 rublesi askeri harcamalara gitti. Savunma ve güvenlik için kullanılan toplam kaynak, bütçe giderlerinin %43,8’ine ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde bu oran %39,2 düzeyindeydi.

Gelirler açısından bakıldığında ise tablo daha da belirginleşiyor. Askeri harcamaların federal bütçe gelirlerine oranı %57,3 olarak hesaplandı. Savaş öncesinde, 2021’in ilk yarısında bu oran %19,8 seviyesindeydi. Aradan geçen dönemde Rusya’nın kamu kaynaklarında savunmaya ayrılan payın nasıl değiştiği bu fark üzerinden de görülebiliyor.

10,687 trilyon rublelik harcama yalnızca askeri personelin ve ordunun günlük ihtiyaçlarını karşılamaktan ibaret değil. Silah ve mühimmat üretimi, savunma sanayisinin faaliyetleri ve savaşın gerektirdiği diğer askeri kalemler de bu geniş harcama grubunun içinde yer alıyor.

6 ayda 123 milyar doları aştı

Rakamın büyüklüğü yıllık karşılaştırmada daha net ortaya çıkıyor. 2025’in ilk yarısında askeri harcamalar 8,23 trilyon ruble civarındaydı. Bir yıl içinde yaklaşık 2,46 trilyon rublelik ek kaynak kullanıldı.

2024’ün ilk yarısına kıyasla artış yaklaşık %65 oldu. 2022’nin aynı dönemine göre bakıldığında ise askeri harcamalar neredeyse üç katına çıktı. Böylece savaşın ilk yıllarında başlayan hızlı yükseliş, 2026’da da tersine dönmüş değil.

İlk 6 ayın ortalaması alındığında Rusya’nın askeri harcamaları ayda yaklaşık 1,78 trilyon rubleye denk geliyor. Günlük tutar yaklaşık 59 milyar ruble olurken, saatlik ortalama 2,5 milyar ruble seviyesine ulaşıyor. Bu hesaplama, savaş ekonomisinin Rusya bütçesinde ne denli yüksek bir kaynak ihtiyacı oluşturduğunu ortaya koyuyor.

Harcamanın çoğu kamuya açık değil

Verilerin bir başka dikkat çekici tarafı, toplam harcamanın ne kadarının kamuya açık bütçe kalemlerinde görülebildiğiyle ilgili. İlk yarıdaki 10,687 trilyon rublenin yaklaşık 7,14 trilyon rublelik kısmı gizli bütçe kalemlerinde tutuldu. Açık şekilde izlenebilen savunma harcamaları ise yaklaşık 3,55 trilyon rublede kaldı.

Bu nedenle Rusya’nın savaş için yaptığı gerçek harcamanın boyutunu yalnızca klasik savunma bütçesi üzerinden takip etmek mümkün değil. Gizli kalemlerin toplam içindeki ağırlığı da Moskova’nın savaş finansmanında tercih ettiği yönteme ilişkin önemli bir gösterge oluşturuyor.

Üstelik gizli harcamalar da hızla büyüyor. Bu kalemlerdeki artışın geçen yılın ilk yarısına göre %42'ye ulaşması, askeri kaynakların bütçenin farklı bölümlerine yayılmış biçimde kullanıldığını gösteriyor.

Savaş faturası bütçe açığına yansıyor

Savunmaya ayrılan kaynağın yükseldiği dönemde bütçe tarafındaki baskı da artıyor. Rusya’nın federal bütçe açığı yılın ilk 7 ayında 6,45 trilyon rubleye çıktı. Bu rakam, hükümetin yılın tamamı için daha önce öngördüğü açığın yaklaşık iki katına denk geliyor.

Rusya açısından enerji gelirleri de denklemin önemli parçalarından biri. Petrol ve doğal gaz gelirlerindeki dalgalanmalar, yüksek askeri harcamalarla birleştiğinde bütçe üzerindeki hareket alanını daraltıyor. Bu nedenle savaşın maliyetinin yalnızca savunma harcamalarının toplamından değil, bu harcamaların diğer bütçe kalemleriyle yarattığı dengeden okunması gerekiyor.

2026’nın ilk yarısındaki 10,7 trilyon rublelik harcama, Rusya’nın savaş ekonomisinin geçici bir bütçe tercihi olmaktan çıkıp kamu maliyesinin temel unsurlarından biri haline geldiğini gösteriyor. Savaş devam ettikçe silah üretiminin, askeri personel giderlerinin ve operasyonel ihtiyaçların finansmanı için yüksek miktarda kaynağın ayrılması gerekecek. Bu da Kremlin’in önündeki ekonomik denklemi giderek daha fazla savunma harcamaları, bütçe açığı ve gelirler arasındaki dengeye bağlı hale getiriyor.