11 Eylül 2026, Cuma · 17:50 Piyasalar Açık
borsapanel.com Borsanın nabzı, tek panelde.
Abone Ol

9 milyonluk kentte evlerin zemini çöküyor! Uzmanlardan kritik uyarı

Londra'da aşırı sıcak ve kurak hava, killi zeminin nem kaybederek büzülmesine ve binaların aşağı doğru hareket etmesine yol açıyor.

YAYIN TARİHİ, 11 Eylül 2026 15:19

  • Londra'da aşırı sıcak ve kurak hava, killi zeminin nem kaybederek büzülmesine ve binaların aşağı doğru hareket etmesine yol açıyor.
  • Uzmanlar, duvarlarda zikzak çatlaklara, sıkışan kapılara ve şekli bozulan pencerelere neden olan zemin çökmesi riskinin iklim değişikliğiyle daha da artacağı uyarısında bulundu.
Fotoğraf: Reuters

Londra'da bu yaz etkili olan aşırı sıcaklar nedeniyle bazı evlerde duvarlarda zikzak şeklinde çatlaklar oluştuğu, kapıların sıkıştığı ve pencerelerin şeklinin bozulduğu bildirildi.

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

İngiltere'nin aşırı sıcaklara uygun şekilde inşa edilmemiş olması nedeniyle sıcak hava dalgalarının okulların kapanması ve demiryolu raylarının eğilmesi gibi sorunların yanı sıra binaların zemine doğru çökmesine de yol açtığı belirtildi.

Londra ve İngiltere'nin güneydoğusundaki diğer bölgelerin, olağan dışı sıcak ve kuru hava nedeniyle daha da şiddetlenen zemin çökmesi sorunlarının merkezinde yer aldığı aktarıldı. Sıcak hava dalgalarının kentin toprağındaki nemi azaltmasıyla zeminin hareket ederek küçüldüğü ve bunun da binaların aşağı doğru çekilmesine neden olduğu ifade edildi.

İngiliz Jeoloji Araştırmaları Kurumu (BGS) sözcüsü, zemin çökmesinin İngiltere'deki "günümüzde en fazla hasara yol açan jeolojik tehlikelerden biri" olduğunu söyledi. Uzmanlar, insanların fosil yakıt kullanımını sürdürmesi ve gezegeni ısıtmaya devam etmesi halinde sorunun daha da kötüleşeceği uyarısında bulundu.

Londra'nın killi zemini riski artırıyor

İngiltere'nin birçok bölgesi gibi Londra'nın da kil zemin üzerine kurulu olduğu belirtildi. Islakken sünger gibi davranarak suyu emen ve genişleyen kilin, sıcak ve kuru koşullarda su kaybederek büzüldüğü aktarıldı.

"Şişme-büzülme" olarak adlandırılan bu sürecin, bir binanın temellerinin altında eşit olmayan şekilde gerçekleşmesi halinde zemin çökmesine yol açabildiği ifade edildi.

Londra'nın, üzerinde bulunduğu belirli türdeki kil toprakların nem değişimlerine karşı oldukça hassas ve genişleyebilen mineraller içermesi nedeniyle özellikle risk altında olduğu belirtildi. Kentin aynı zamanda ülkenin en yüksek sıcaklıklarının görüldüğü bölgelerden biri olduğu aktarıldı.

CNN International'ın haberine göre ağaçlar ve bitkilerin de önemli bir faktör olduğu kaydedildi. Hava sıcaklığının yükselmesiyle köklerin topraktan nem çekmek için daha derine ve daha uzağa ilerlediği, çoğu zaman yakındaki evlerin altındaki daha nemli bölgelere ulaştığı belirtildi. Bunun da toprağın kurumasına ve büzülmesine neden olduğu ifade edildi.

Eski binalar daha savunmasız

Eski yapıların, çoğunlukla daha sığ temellere sahip olmaları nedeniyle zemin çökmesine karşı daha savunmasız olduğu belirtildi. Londra'daki konutların yarısından fazlasının 1945'ten önce inşa edildiği aktarıldı.

İngiliz sigorta şirketi Aviva'nın verilerine göre, 2030'da kentin birçok bölgesindeki mülklerin yüzde 100'ünün olası veya muhtemel zemin çökmesi riskiyle karşı karşıya kalacağı öngörüldü. Bu bölgeler arasında Kensington, City of London ve Westminster gibi merkezi semtlerin de bulunduğu belirtildi.

Ancak sorunun başkentle sınırlı olmadığı ifade edildi. Zemin çökmesi uzmanı Bob Gibson, 40 yıl önce bu alanda çalışmaya başladığında sorunun ağırlıklı olarak Londra ve İngiltere'nin güneydoğusunda görüldüğünü söyledi.

Gibson, iklim değişikliğiyle birlikte sorunun artık İngiltere'nin birçok bölgesini de etkilediğini belirtti.

Sıcak ve kurak yazlarda sigorta başvuruları artıyor

Gibson, sıcak ve kurak geçen her yazda zemin çökmesine ilişkin sigorta başvurularında "artış" yaşandığını söyledi.

İngiltere'nin 2025'te olağanüstü sıcak bir yaz geçirdiği dönemde, sigorta sektörünün zemin çökmesi kaynaklı hasarlar için 415 milyon dolar ödeme yaptığı belirtildi. İngiliz Sigortacılar Birliği (ABI) verilerine göre bu rakam, 2024'e kıyasla yüzde 10 artışa işaret etti.

Gibson, mevcut yılın iki yıl üst üste yaşanan kurak yaz döneminin ikincisi olması ve çok sayıda sıcak hava dalgasının görülmesi nedeniyle şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaşabileceğini söyledi.

ABI verilerine göre sigorta şirketleri, 2026'nın ikinci çeyreğinde İngiltere'deki zemin çökmesi kaynaklı hasarlar için 97 milyon dolardan fazla ödeme yaptı. Ortalama hasar ödemesi de 27 bin dolarla rekor seviyeye ulaştı ve geçen yılın aynı dönemine göre 2 bin 700 dolardan fazla arttı.

ABI Genel Sigorta Politikaları Müdürü Louise Clark, temmuz ve ağustos aylarında görülen aşırı sıcak ve kuru hava koşullarının ardından önümüzdeki aylarda daha fazla zemin çökmesi başvurusu yapılmasının beklendiğini ifade etti.

Aviva sözcüsü de şirketin bu yıl başvurularda şimdiden artış gördüğünü ve önemli miktarda yağış olmadığı takdirde bu eğilimin devam etmesinin beklendiğini söyledi.

Çözüm için ağaçlar kesilebiliyor, temeller güçlendiriliyor

Zemin çökmesinin bazı durumlarda yavaş ve fark edilmesi güç ilerlediği, ancak büyük hasara yol açabildiği ve çözülmesinin zor olabildiği belirtildi.

Galler'deki Cardiff Üniversitesi'nde yapısal tasarım alanında kıdemli öğretim görevlisi Brunella Balzano, zemin çökmesi riskinde iki unsurun dikkate alınması gerektiğini söyledi. Bunların binanın savunmasızlığı ve tehlikenin kendisi olduğunu belirten Balzano, sıcaklık kaynaklı zemin çökmesi söz konusu olduğunda mühendislerin tehlikenin kendisini ortadan kaldırmasının mümkün olmadığını ifade etti.

Balzano, "İklim değişikliğini ortadan kaldıramayız." dedi.

Bu nedenle çalışmaların binaya odaklandığı belirtildi. Müdahaleler kapsamında ağaçların ve bitki örtüsünün kaldırılması veya köklerin evin temellerinden izole edilmesi için bariyerler oluşturulması gibi yöntemlerin kullanılabildiği aktarıldı.

Daha ileri ve maliyetli yöntemler arasında ise temellerin altına beton pompalanarak binanın temellerinin güçlendirilmesinin bulunduğu ifade edildi.

Sigorta kapsamı sona erebilir

Sıcaklıkların yükselmeye ve zemin çökmesi kaynaklı sigorta başvurularının artmaya devam etmesi nedeniyle bazı uzmanların sigorta şirketlerinin bu riski üstlenmek istemeyebileceğinden endişe ettiği belirtildi.

Balzano, yakın gelecekte zemin çökmesi riskinin artık sigorta kapsamına alınmamasının mümkün olduğunu söyledi.

BGS verilerine göre, küresel sıcaklık artışının mevcut hızına yakın şekilde devam etmesi halinde yalnızca Londra'da bulunan mülklerin yüzde 26'dan fazlasının 2070 yılına kadar zemin çökmesinden etkilenebileceği öngörüldü.

Gibson, yüksek riskli bölgelerde yaşayan insanların şimdiden sigorta bulmakta zorlandığını belirtti. Sigorta şirketlerinin primleri ciddi ölçüde artırdığını veya zemin çökmesi teminatını yenilemediğini söyleyen Gibson, bunun insanların evlerindeki çatlakları sigorta şirketlerine bildirmekten çekinmesine yol açabileceğini ifade etti. Bunun da sigortalarının geçersiz hale gelmesine neden olabileceği uyarısında bulundu.

İklim değişikliğinin yarattığı yeni bir maliyet

Zemin çökmesinin çoğu zaman yaşam veya ölüm riski oluşturmadığı belirtildi. Balzano, sorunun gerçekten tehlikeli olan durumlarla bir süre ihmal edilebilecek sorunlar arasında bir yerde bulunduğunu söyledi.

Zemin çökmesinin evlerin okyanusa sürüklenmesi, seller nedeniyle temellerinden kopması veya orman yangınlarında tamamen yanması kadar dramatik olmadığı ifade edildi.

Bununla birlikte, sorunun yalnızca küçük bir rahatsızlık olarak görülemeyeceği belirtildi. Zemin çökmesinin büyük hasara yol açabildiği, evlerin değerini düşürebildiği, satışlarını zorlaştırabildiği ve onarım için çok yüksek maliyetler doğurabildiği aktarıldı.

Uzmanlara göre zemin çökmesi, iklim değişikliğinin insanların günlük yaşamına getirdiği ve giderek artan endişelerin bir başka boyutunu oluşturuyor.

POPÜLER HABERLER

Apple'dan tarihi etkinlik: Yeni ürünler tanıtıldı! İşte yeni iPhone 18 serisi ve fiyatları

ABD'den 24 milyar dolarlık kripto ağına darbe: Çinli platform yaptırım listesinde

Fed faiz artıracak mı? Eylül toplantısı öncesi beklentiler değişti

AJet'ten İstanbul çıkışlı iki yeni hat: Direkt uçuş geliyor

Merkez Bankası faiz kararını duyurdu: Değişiklik yok

Kaynak: CNBC-e
İlgili Haberler
Makroekonomi ABD'de dizel fiyatı ilk kez 6 doların üzerine çıktı CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Dengeler değişti! Mevduat mı, fon mu? Ekonomist Bayram yanıtladı CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Bakan Bayraktar duyurdu! Türkiye ve Azerbaycan'dan elektrikte üç yeni bağlantı projesi CNN Türk Ekonomi · az önce Makroekonomi Cari denge 10 ay sonra fazla verdi: Temmuzda 36 milyon dolarlık fazla CNN Türk Ekonomi · 24 dk önce Makroekonomi TMO hububat piyasalarında ürün arzı bakımından sorun olmadığını bildirdi AA Ekonomi · 26 dk önce

Yorumlar (0)

Giriş yaparak yorum yazabilirsin.

İlk yorumu sen yaz.