"Made in Germany" modeli sona mı eriyor?

ANA SAYFA FOTO GALERİ VİDEO GALERİ SON DAKİKA YAZARLAR GÜNCEL DÜNYA EKONOMİ SPOR CANLI SKOR AÇIK GÖRÜŞ TEKNOLOJİ YAŞAM KOBİ DİĞER

İLETİŞİM VE KÜNYE

Bizi Takip Edin

YAZARLAR

Köşe Yazarları ve Köşe Yazıları

Muhammed Ali Uçar

muhammed.ucar@star.com.tr

Tüm Yazıları Dinle

“Made in Germany” modeli sona mı eriyor?

13 Eylül 2026 Pazar

Almanya'nın en büyük sanayi kuruluşlarından Volkswagen'in geçtiğimiz hafta 50 bin kişilik istihdam azaltma planını onaylaması, uluslararası kamuoyunun dikkatini bir kez daha Alman sanayisine çevirdi. Kısa süre önce de Alman Sanayi ve Ticaret Odası'nın, ülkenin farklı bölgelerinden ve tüm sektörlerden yaklaşık 3 bin 100 şirketle yaptığı araştırma, Alman sanayisinin karşı karşıya olduğu sorunların boyutlarını gösteren oldukça çarpıcı sonuçlar ortaya koymuştu.

Araştırmaya göre şirketlerin yaklaşık yüzde 20'si yatırımlarını veya üretim kapasitelerini yurt dışına taşımayı değerlendiriyor, bu yönde adım atıyor ya da bunu zaten gerçekleştirmiş durumda.

Sanayi şirketlerinde bu oran yüzde 40'a çıkıyor.

Büyük sanayi şirketlerinde ise yüzde 60'a ulaşıyor.

Yani Almanya'nın büyük sanayi şirketlerinin neredeyse üçte ikisi üretim veya yatırımlarını yurt dışına taşıma meselesini artık bir şekilde gündemine almış durumda.

Volkswagen, onayladığı 50 bin kişilik azaltmaya ilave olarak on binlerce istihdamı daha azaltmayı planlıyor.

Bosch, özellikle Almanya'daki otomotiv faaliyetlerinde 13 bin kişilik istihdam azaltımı planlıyor.

Ford'un Köln'de birkaç yıl önce 20 bine yaklaşan çalışan sayısını 2027 sonunda 7 bin 600'e indirmesi bekleniyor.

Almanya'nın en büyük çelik üreticisi Thyssenkrupp Steel yaklaşık 11 bin pozisyonu azaltacak veya şirket dışına çıkaracak.

Kimya devi BASF'nin Ludwigshafen'daki ana tesisinde çalışan sayısı ise 30 binin altına gerileyerek 1954'ten bu yana en düşük seviyeye indi.

Liste uzuyor.

Peki, bunları tek tek şirketlerin bireysel kararları olarak görmek mümkün mü?

ALMAN SANAYİSİNİN ESKİ DENKLEMİ NEDEN İŞLEMİYOR?

Almanya Federal İstatistik Dairesi'nin son verilerine göre imalat sanayisinde yalnızca bir yılda 144 bin 100 istihdam ortadan kalktı.

Otomotiv sektöründeki kayıp 42 bin 300. Almanya'da otomotiv sektöründe çalışanların sayısı 691 bin 500'e geriledi. Bu, 2005'ten bu yana görülen en düşük seviye.

Peki ne oldu?

Almanya'nın ekonomik gücü uzun süreden beri aslında çok basit bir modele dayanıyordu:

Alman mühendisliği ve sanayisi, uygun maliyetli Rus enerjisiyle üretim yapıyor ve dünyanın geri kalanına satıyordu.

Çin'in yükselişi ise Alman sanayisine muazzam bir pazar açtı. Ancak bugün bu denklemin bütün parçaları değişiyor

Rusya-Ukrayna Savaşı'nda Ukrayna'dan yana tavır alınması ve Rusya'ya yönelik yaptırımlar uygulanmasıyla birlikte Rusya'dan gelen ucuz enerji dönemi bitti. Çin artık yalnızca Alman otomobillerini ve makinelerini satın alan bir müşteri değil, aynı ürünleri üreten ve Almanya'ya satan güçlü bir rakip durumuna erişti. İkinci Donald Trump dönemiyle birlikte ABD'nin gümrük politikaları ihracatçı Alman şirketlerinin önüne yeni engeller çıkarıyor.

Yani mesele yalnızca fabrikaların kapanması değil.

ALMANYA'NIN İŞ GÜCÜ PARADOKSU

Fakat Almanya'nın önünde bundan daha ilginç bir çelişki var.

Bir tarafta on binlerce sanayi çalışanı işini kaybediyor. Diğer tarafta Almanya işçi bulamıyor.

Federal İş Ajansı'na göre ülkede hâlâ 157 meslek grubunda nitelikli iş gücü açığı bulunuyor. İlan edilen her iki nitelikli pozisyondan biri iş gücü açığı yaşanan mesleklerde.

Çünkü mesele yalnızca ekonomi değil, demografi.

2025'te Almanya'da çalışanların yüzde 27'si 55 yaşın üzerindeydi. 2035'e geldiğimizde ise ülkede yaşayan her dört kişiden biri 67 yaşın üzerinde olacak.

Babyboomer kuşağı emekli oluyor. Yerlerine gelen genç nüfus ise aynı büyüklükte değil.

Ülke bazı sanayi kollarında çalışanlarını işten çıkarırken sağlık, bakım, inşaat, zanaat ve ulaşım gibi alanlarda çalışacak insan bulamıyor.

Daha da önemlisi, Alman Federal İş Ajansı'nın verilerine göre 2024'ten bu yana istihdamdaki artışın tamamı yabancı çalışanlardan geliyor.

Yani Almanya bir taraftan daha az sanayi işçisine, diğer taraftan daha fazla yabancı iş gücüne ihtiyaç duyuyor.

Tam da bu sırada göç karşıtı aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) güçleniyor. Özellikle Doğu Almanya'da çelişki daha belirgin. Yabancı çalışanların ekonomideki ağırlığı artarken AfD'nin en güçlü olduğu bölgeler de yine buralar.

Alman sanayisinin onlarca yıl faydalandığı Amerikan merkezli ekonomik düzen kökten değişiyor. ABD giderek daha korumacı hale gelirken Çin, Alman ürünlerinin satıldığı büyük bir pazardan Alman sanayisinin dünya pazarlarında ve kendi ülkesinde mücadele etmek zorunda olduğu güçlü bir rakibe dönüşüyor.

Asıl soru şu: Almanya, ABD ile Çin arasındaki küresel rekabetin giderek sertleştiği yeni dönemde kendi ekonomik ve siyasi çıkarlarını koruyabilecek mi? "Made in Germany"nin geleceğini biraz da bu sorunun cevabı belirleyecek.

• 36 yıl sonra Almanya hâlâ Doğu-Batı

  10 Eylül 2026

Tüm Yazıları >>