Petrol fiyatları diken üstünde! İşte piyasayı soğutacak hamle

YAYIN TARİHİ, 13 Eylül 2026 10:07

Petrol fiyatları haftayı yüzde 9 yükselişle tamamlarken ABD ham petrolü perşembe günü varil başına 102 doların üzerine çıkarak mayıs ayından bu yana en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. Piyasanın gözü, savaş döneminde ithalatını azaltan Çin'in ham petrol alımlarını artırıp artırmayacağına çevrildi.

Petrolde kritik eşik

Petrol fiyatlarının bu haftaki yükselişini sürdürüp sürdürmeyeceğinde Çin'in ham petrol talebi belirleyici olacak.

Petrol piyasası haftayı yüzde 9 yükselişle tamamlarken ABD ham petrolü perşembe günü varil başına 102 doların üzerine çıkarak mayıs ayından bu yana en yüksek kapanış seviyesine ulaştı. Vadeli işlem sözleşmesi, Washington ve Tahran'ın 17 Haziran'da imzaladığı ve başarısızlıkla sonuçlanan mutabakat zaptından yaklaşık üç hafta sonra görülen yaz aylarındaki 68,55 dolarlık düşük seviyeden yaklaşık yüzde 50 yükseldi.

Brent petrolü ise cuma günü yükselişini durdurarak varil başına yaklaşık 104 dolardan kapandı.

Hürmüz görüşmeleri izleniyor

İran devlet medyası, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı görüşmek üzere Umman'da Körfez ülkeleriyle bir araya geleceğini bildirdi. Körfez İşbirliği Konseyi diplomatlarının, boğazdan geçişi yönetmek için olası geçici bir düzenlemeyi görüşmek üzere pazartesi günü İranlı mevkidaşlarıyla bir araya gelmesi bekleniyor.

Petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturan gelişmeler arasında ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) 2027 yılı için ABD ham petrol üretim tahminini günlük 14,3 milyon varile yükseltmesi ve Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) küresel petrol talebi görünümünü keskin şekilde düşürerek 2026'da günlük 2,5 milyon varillik daralma öngörmesi yer aldı.

Bu gelişmelerin yanı sıra Çin'in eylül ayında ağustos ayına kıyasla yaklaşık aynı miktarda ham petrol ithal etmesi bekleniyor. Çin'in alımları haziran ayında on yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından toparlandı.

Suudi Arabistan, çok sayıda saldırının ardından önlem olarak Doğu-Batı ham petrol boru hattını kapattı. İran destekli Husi milislerinin ise Yemen'in Perim Adası'na ilerlediği bildirildi.

Petrol piyasasında risk primi yeniden yükseliyor

Rapidan Energy Başkanı Bob McNally, mutabakat zaptının çökmesinden ve ABD'nin temmuz ayında İran'a yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasından bu yana petrol piyasasının kademeli olarak risk primini yeniden kazandığını söyledi.

Bununla birlikte ABD ham petrol fiyatları, 7 Nisan'da görülen savaş dönemi kapanış zirvesi olan 112,95 doların altında bulunuyor.

CIBC Private Wealth'te kıdemli enerji tüccarı Rebecca Babin, Ortadoğu'daki çatışmaların tırmanmasının piyasa tarafından fiyatlandığını ancak Çin'in ithalatını artırmasının henüz tam olarak fiyatlara yansımamış olabileceğini söyledi.

Babin, CNBC'nin "Squawk Box" programında yaptığı açıklamada, Çin'deki rafinerilerin üretimlerini artırmaya başlamasıyla ham petrole yönelik talebin güçlenebileceğini ve piyasanın daha da daralabileceğini belirtti.

Çin ham petrol alımlarını artırıyor

McNally'ye göre Çin, İran savaşı sırasında fiyatların yükselmesini sınırlayan dengeleyici bir tüketici rolü üstlendi. Çin, ham petrol ithalatını günlük 3 milyon ila 5 milyon varil azalttı. Pekin'in kullanabileceği 1 milyar varilden fazla petrol rezervi bulunuyor.

McNally, CNBC'nin "The Exchange" programında yaptığı açıklamada, savaşın başlamasından bu yana ham petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturan en önemli faktörün Çin'in uyguladığı sıkı ithalat politikası olduğunu söyledi. Çin'in bu politikadan çıkmaya başladığını ve ham petrol talebinin yeniden güçlendiğini belirtti.

İran ve Ukrayna savaşlarının küresel rafineri kapasitesinin önemli bir bölümünü devre dışı bırakmasıyla dizel üretimindeki kâr marjlarının hızla yükselmesi de Çinli rafinerilerin pazara yeniden girmesi için teşvik oluşturuyor.

Babin, rafineri kâr marjlarının çok yüksek olması nedeniyle Çinli rafinerilerin ham petrol alarak piyasaya ürün sunmasının ve gelir elde etmesinin beklendiğini söyledi.

Energy Aspects'in kurucusu Amrita Sen ise Çin'in ham petrol alımlarının savaş öncesi seviyelere dönmesinin beklenmediğini, ancak ilkbaharda görülen seviyelerin üzerine çıkmasının beklendiğini söyledi.

Çin'in ithalatı haziranda yarıya yaklaştı

Kpler verilerine göre Çin'in petrol ithalatı haziran ayında savaş dönemindeki en düşük seviye olan yaklaşık günlük 6 milyon varile geriledi. Bu seviye, şubatta görülen günlük 11,5 milyon varile kıyasla yaklaşık yüzde 50'lik düşüşe işaret etti.

Verilere göre Çin'in petrol ithalatı temmuz ve ağustos aylarında günlük yaklaşık 7 milyon varile yükseldi.

Kpler Emtia Araştırmaları Direktörü Matt Smith, Çin'in eylül ayındaki alım faaliyetlerinin temmuz ve ağustos aylarındaki seviyelere benzer olduğunu ve bunun üzerinde önemli bir artış göstermesinin olası olmadığını söyledi.

Smith, Pekin'in üç haneli fiyatlarla petrol almak yerine stoklara ve rafineri üretimine daha fazla önem veren bir alıcı olduğunu belirtti.

Küresel stoklar 400 milyon varil azaldı

Petrol fiyatlarındaki yükseliş eğilimini destekleyen gelişmeler arasında acil durum stoklarının serbest bırakılmasının yakında sona erecek olması da bulunuyor.

ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne göre, altı aydan uzun süren savaşın ardından küresel petrol stokları 400 milyon varil azaldı. Bu düşüş, yılın başlarında petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan tamponlardan birinin daha azalmasına yol açtı.

Rapidan Energy Başkanı McNally, yazın sona erdiğini, barış sağlanmadığını ve savaşın devam ettiğini söyledi. McNally, Trump yönetiminin piyasayı sakinleştirmeye yönelik çabalarının önceki döneme kıyasla daha az etkili olduğunu belirtti.

McNally, piyasanın iyimserlik eğiliminin ve sözlü müdahaleler ile barışın yakında sağlanacağı yönündeki açıklamalara karşı satış isteğinin bir miktar azaldığını ifade etti.