Ancak akademinin görevi siyasetin ürettiği söylemi tekrar etmek değildir. Akademinin asıl görevi, bu sürecin dayandığı toplumsal gerçekliği anlamak, tarihsel tecrübeyi bilimsel yöntemlerle incelemek, sorunları doğru kavramlarla tanımlamak ve geleceğe ilişkin sağlam bilgi üretmektir.
Çünkü Türkiye'nin birlik ve kardeşlik meselesi yalnızca son birkaç yılın meselesi değildir.
Anadolu ve Mezopotamya coğrafyasında Türkler, Kürtler ve diğer topluluklar yüzyıllar boyunca aynı siyasi, ekonomik, kültürel ve dini hayatın farklı unsurları olarak yaşamışlardır. Bu uzun beraberlik elbette her zaman sorunsuz olmamıştır. Devlet politikaları, ekonomik eşitsizlikler, siyasi çatışmalar ve dönemsel gerilimler yaşanmıştır. Fakat bütün bu sorunlara rağmen Türkler ile Kürtler arasında toplumun tamamını karşı karşıya getiren, sürekli ve yaygın bir etnik çatışma dinamiğinin tarihsel olarak yerleşik hale gelmemiş olması ayrıca açıklanması gereken bir olgudur.
Peki, birbirinden farklı kimliklere sahip topluluklar, nasıl oldu da yüzyıllar boyunca aynı coğrafyada birlikte yaşayabildi?
fazla okuBu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bu sorunun cevabını yalnızca siyasi ve askeri tarihte aramak yeterli de değil, doğru da değildir.
Meselenin tarihsel olduğu kadar sosyolojik, dini, kültürel ve irfani boyutları vardır. Aile ilişkilerinden komşuluk hukukuna, ortak ekonomik hayattan dini kurumlara, aşiret ve yerel dayanışma biçimlerinden şehir kültürüne kadar uzanan geniş bir toplumsal ağın incelenmesi gerekir.
Anadolu insanının birlikte yaşama tecrübesi, yalnızca devletlerin kurduğu siyasi düzenlerden ibaret değildir. Gündelik hayatın içinde oluşmuş bir birlikte yaşama bilgisi de vardır.
Asıl üzerinde yeterince düşünmediğimiz mesele budur.
Bir toplumun hafızasında yalnızca çatışmalar değil, çatışmayı önleyen davranış kalıpları da bulunur. İnsanların birbirine nasıl hitap ettiği, farklı kimliklere nasıl baktığı, komşuluk ilişkilerini nasıl kurduğu, dini ve kültürel farklılıkları hangi kavramlarla anlamlandırdığı, kriz zamanlarında hangi ortak değerlerin devreye girdiği, üzerinde çalışılması gereken önemli araştırma konularıdır.
Dolayısıyla bugün akademinin önündeki görevlerden biri, Türkiye'nin birlikte yaşama kodlarını ortaya çıkarmaktır.
Bu kodları romantikleştirmek de doğru değildir. Tarihi kusursuz bir kardeşlik hikâyesine dönüştürmek bilimsel yaklaşım olmaz. Aynı şekilde geçmişte yaşanan bütün sorunları yalnızca çatışma ve ayrışma üzerinden okumak da Türkiye'nin toplumsal gerçekliğinin önemli bir bölümünü görünmez kılar.
Peki nedir?
İhtiyacımız olan şey, ikisini de aşan bir bilimsel bakıştır.
Hangi tarihsel şartlarda bu birlikte yaşama mümkün olmuştur?
Hangi kurumlar toplumsal bütünlüğü güçlendirmiştir?
Hangi değerler farklılıkların çatışmaya dönüşmesini engellemiştir?
Dini ve irfani gelenekler bu ilişkileri nasıl şekillendirmiştir?
Yerel toplumsal yapılar hangi dayanışma biçimlerini üretmiştir?
Ve daha önemlisi, geçmişte birlikte yaşamayı mümkün kılan hangi unsurlar bugün yeniden üretilebilir?
Bunlar yalnızca akademik merak konusu değildir. Bunların cevapları aynı zamanda geleceğin toplumsal ve siyasal mimarisi açısından stratejik bilgi niteliğindedir.
Çünkü kalıcı birlik yalnızca güvenlik tedbirleriyle kurulamaz. Hukuk elbette gereklidir. Siyasi irade elbette gereklidir. Ekonomik kalkınma ve güvenlik politikaları da önemlidir. Fakat bütün bunların üzerinde, insanların kendilerini aynı toplumsal bütünün meşru ve değerli parçaları olarak görebilmelerini sağlayacak bir ortak anlam dünyasına ihtiyaç vardır.
İşte akademinin asıl katkısı burada olmalıdır.
Akademi, toplumun ortak değerlerini tespit etmeli; bunların doğru temsillerini bulmalı; farklı kesimlerin birbirini anlayabileceği bir dilin oluşmasına katkı sunmalıdır. Tarih, sosyoloji, siyaset bilimi, hukuk, psikoloji, antropoloji, ilahiyat ve felsefe bu meseleye kendi disiplinlerinin sınırları içinde değil, mümkün olduğunca disiplinlerarası bir perspektifle yaklaşmalıdır.
Özellikle hukuk alanında, birlikte yaşama iradesinin hangi hukuki güvencelerle kalıcı hale getirilebileceği; siyaset bilimi açısından hangi kurumsal yapıların güven üreteceği; sosyoloji açısından toplumsal bağların nasıl güçlendirileceği; felsefe açısından ise adalet, eşitlik, özgürlük, aidiyet ve kardeşlik kavramlarının nasıl temellendirileceği üzerinde ciddi biçimde çalışılmalıdır.
Bunun bir başka önemli nedeni daha var.
Bilgi boşluğu, manipülasyon için uygun bir zemindir.
Toplumsal barışın hangi temellere dayandığını yeterince araştırmazsak, süreç hakkında üretilen her türlü bilgi, iddia ve propaganda kolayca toplumsal kanaatin yerine geçebilir. Kötü niyetli aktörlerin, provokasyonların ve dezenformasyonun etkisini azaltmanın yollarından biri yalnızca güvenlik tedbirlerini artırmak değil, aynı zamanda toplumun güvenilir bilgiye erişimini güçlendirmektir.
Bu nedenle milli birlik ve kardeşlik sürecinin akademik olarak desteklenmesi bir lüks değildir.
Bu destek; konferans düzenlemekten, rapor yayımlamaktan veya birkaç araştırma projesi yürütmekten ibaret de olmamalıdır. Türkiye'nin birlikte yaşama tecrübesini bütün boyutlarıyla inceleyen kalıcı araştırma programlarına, karşılaştırmalı çalışmalara, saha araştırmalarına, sözlü tarih projelerine, hukuk ve politika analizlerine ve yeni kuşak araştırmacıları yetiştirecek akademik yapılara ihtiyaç vardır.
Düşünülmesi gereken en önemli soru şudur:
Biz Türkiye'nin birlik ve kardeşliğini yalnızca korumaya mı çalışacağız, yoksa onu gelecek kuşakların taşıyabileceği güçlü bir bilgi, hukuk ve kültür zeminine mi dönüştüreceğiz?
Birincisi bir siyasi hedef olabilir.
İkincisi ise bir medeniyet meselesidir.
Akademinin görevi Türkiye'nin yüzyıllar içinde oluşturduğu birlikte yaşama tecrübesini sloganlaştırmak değil, anlamaktır. Bu tecrübenin gerçek kaynaklarını ortaya çıkarmak ve geleceğe aktarılabilecek bir toplumsal akla dönüştürmek.
Çünkü kardeşlik yalnızca söylenen bir söz değil, toplumsal olarak öğrenilen ve kurumlarla korunan bir yaşama biçimidir.
Ve eğer Türkiye yeni bir döneme girecekse, bu dönemin en önemli ihtiyacı yalnızca terörün sona ermesi değil, birlikte yaşama iradesinin bilgiye, kültüre, hukuka ve ortak bir gelecek tasavvuruna dönüştürülmesidir.
Bunu başarabilmek için siyasetin kararlılığı kadar akademinin aklına da ihtiyaç vardır.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
DAHA FAZLA OKUHakkında daha ayrıntılı: terörsüz türkiyebarışbirlikakademiProf. Dr. Mustafa Çevik
DAHA FAZLA HABER OKU
Hasan Kanaatlı Kimi din adamlarındaki Şeytan'a ait 3 önemli sıfat!
Gürsel Tokmakoğlu Yemen'de askerî harekâtın zorlukları
Selçuk Ramazanoğlu Bir kitabın arasında neden çiçek saklanır?
Dr. Ayça Ferda Kansu Adidas, ihanet ve yanlış elçilerin zevali
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.