Dünyada bir ilk! Bu kasabada ağaçlara insanlarla aynı haklar tanındı

YAYINLAMA 15 Eylül 2026 08:18

GÜNCELLEME 15 Eylül 2026 08:19

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Ağaçların yaşam döngüsüne yasal tanıma

Lewes Şehir Meclisi tarafından perşembe günü onaylanan düzenlemede, kasabadaki floranın gelişme, doğal yaşam döngüsünü sürdürme, ekolojik işlevlerini yerine getirme ve evrimsel süreçlerini devam ettirme hakkına sahip olduğu belirtiliyor.

Daha önce İngiltere'deki bazı su yolları ve komşu Rother bölgesindeki kadim bir porsuk ağacı için yerel düzeyde benzer hukuki beyanlar yapılmıştı. Ancak Lewes'teki düzenleme, bir bölgedeki tüm ağaçları kapsayan ilk kasaba çapındaki koruma çerçevesi olma özelliği taşıyor.

"Doğanın hakları" hareketinin bir parçası

Karar, Lewes'i dünya genelinde giderek büyüyen "doğanın hakları" hareketinin bir parçası haline getiriyor. Bolivya, Panama ve Yeni Zelanda gibi ülkelerde de ormanlar, nehirler ve diğer doğal varlıklara yasal kişilik veya hak tanıyan düzenlemeler hayata geçirilmiş durumda.

Yerel çevre aktivistleri açısından kararın zamanlaması da dikkat çekiyor. Bölgede bu ayın başlarında ormanlık alanlar yangın riski nedeniyle kapatılırken, sıcak hava dalgaları da doğal alanların korunmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Amaç: Ağaçlarla "ortaklık" kurmak

Düzenlemeyi geçen yılın başlarında gündeme getiren Meclis Üyesi Dinah Morgan, ağaçların yalnızca kullanılacak bir kaynak olarak görülmesi yerine, çevrenin korunması ve geliştirilmesinde onlarla "ortaklık" kurulmasını hedeflediklerini belirtti.

Meclis Üyesi Matthew Bird de ağaçların Lewes'in doğal yapısı ve yerel ekosistemi açısından hayati öneme sahip olduğunu vurgulayarak politikanın uzun vadede önemli etkiler yaratabileceğine işaret etti.

Yeni bir yasal yetki getirmiyor

Tüzüğün kabul edilmesi, ağaçlara doğrudan yeni yasal yetkiler verilmesi veya bağlayıcı yeni yasalar çıkarılması anlamına gelmiyor. Eleştirmenler de düzenlemenin hukuki açıdan mevcut yetkileri genişletmediğine dikkat çekiyor.

Ancak Morgan, asıl hedefin yerel yönetimin ve halkın çevreye yaklaşımında bir "kültürel değişim" yaratmak olduğunu ifade ediyor. Düzenlemenin, ağaç kesme talepleri ve yeni gelişmelere karşı yerel yönetim ile sakinlere daha güçlü bir argüman sağlaması bekleniyor.

Ağaçların çevresel rolüne dikkat çekilecek

Girişimle birlikte kentlerdeki ağaç örtüsünün çevre açısından taşıdığı önemin daha fazla gündeme getirilmesi de amaçlanıyor. Ağaçların sel riskinin azaltılması, havanın temizlenmesi ve karbonun tutulması gibi önemli işlevleri bulunuyor.

Lewes ayrıca, ülke genelinde çeşitli türlerden oluşan, korunan ve iyi yönetilen ağaç varlığıyla uluslararası akreditasyona sahip iki resmi "arboretum kasabasından" biri olarak öne çıkıyor.

Komşu bölgelerde de uygulanması hedefleniyor

Yerel çevre grupları ise Lewes'teki uygulamanın ardından benzer "doğanın hakları" çerçevelerinin Ouse Nehri havzasındaki komşu belediyelerde de hayata geçirilmesi için çalışmalar yürütüyor.