Çin’den Küresel Madencilikte Çığır Açan Adım

YAYINLAMA 15 Eylül 2026 13:45

GÜNCELLEME 15 Eylül 2026 13:49

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Maden atıklarını yüksek değerli stratejik elementlere dönüştüren yenilikçi bir üretim tesisi Çin'de resmen faaliyete geçti. Çin Bilimler Akademisi bünyesindeki Proses Mühendisliği Enstitüsü, ülkenin doğusundaki Jiangxi bölgesinde inşa edilen kule tipi ayrıştırma hattının kesintisiz ve kararlı biçimde çalışmaya başladığını duyurdu. Tesis, lityum cevheri işlendikten sonra arta kalan ikincil kaynakları işleyerek yıllık 500 ton hacminde rubidyum ve sezyum bileşeni üretecek.

Kritik Sektörlerin Yeni Ham Madde Deposu

Geri kazanılan rubidyum ve sezyum; havacılık, biyotıp, kuantum bilgisayarlar ve yenilenebilir enerji araçlarının imalatında vazgeçilmez bir konuma sahip. Tabiatta tek başına zengin yataklar oluşturmayan bu elementlerin lityum cevherleri ve tuzlu su kaynaklarındaki düşük yoğunluğu, geçmişte ticari ayrıştırma süreçlerini ekonomik olmaktan uzaklaştırıyordu.

Çin'in yer altı varlıkları 1,16 milyon ton rubidyum oksit ile 140 bin ton sezyum oksit barındırsa da cevher yapısının karmaşıklığı ayrıştırmayı zorlaştırıyordu. Özellikle Jiangxi'deki lepidolit madenlerinde geleneksel yüksek ısılı işlemler sırasında rubidyum ve sezyumun büyük bölümü atıklarla birlikte ziyan oluyordu.

Kule Tipi Sistemle Performans Rekoru

Mevcut kayıpları engellemek amacıyla harekete geçen araştırmacılar, yüksek verim sağlayan özel bir kule ekstraksiyon mekanizması tasarladı. Yeni geliştirilen tek bir ayrıştırma kulesi, eski tip tanklara nazaran 15 kat daha yüksek çıktı sağlarken kimyasal madde sarfiyatını yüzde 40, tesisin kapladığı alanı ise yüzde 50 oranında düşürdü.

Ganfeng Lithium firmasıyla ortaklaşa kurulan 17 kuleli entegre hat, yapılan ilk çalıştırma testlerini başarıyla tamamlayarak tam kapasiteyle faaliyete geçti.

Yüksek Saflıkta İlk Ürünler Pazara Sunuldu

Devreye alınan yeni metot sayesinde ham maddede bulunan sezyumun yüzde 98'i, rubidyumun ise yüzde 95'i eksiksiz biçimde geri kazanılıyor. Elde edilen sezyum karbonat ve rubidyum karbonatın yüzde 99,9'u aşan saflık düzeyiyle ticari boyutlarda pazarlanmasına başlandı.

Küresel Tedarik Zincirinde Dışa Bağımlılık Azalıyor

Çin Bilimler Akademisi, bu yatırımla birlikte hem lityum atıklarının çevreye zarar vermeden ekonomiye kazandırıldığını hem de ülkenin kritik metallerdeki tedarik güvenliğinin pekiştiğini açıkladı. Özellikle sezyum konusunda Kanada, Avustralya ve Zimbabve gibi ülkelerden yapılan ithalata olan ihtiyacın azaltılması hedefleniyor. Gelecek dönemde perovskit güneş hücreleri ile katı hal pillerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bu iki nadir metale duyulan küresel gereksinimin ivme kazanması bekleniyor.