Karahan’dan Küresel Ekonomi Uyarısı: Daha Büyük ve Uzun Soluklu Şoklar Kapıda

TCMB Başkanı Fatih Karahan, jeopolitik rekabetin ekonomik şokları daha kalıcı hale getirdiğini belirterek merkez bankalarının daha büyük ve uzun soluklu risklerle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, küresel ekonomide jeopolitik rekabetin giderek daha belirleyici hale geldiğini söyledi. Budapeşte Finans Zirvesi’nde konuşan Karahan, merkez bankalarının artık daha büyük ve daha uzun soluklu ekonomik şoklarla karşılaşabileceğini belirterek para politikasında kalıcı etkilerin daha yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.

Küresel ekonomi daha kırılgan hale geliyor

Karahan, son 20-30 yılda küresel entegrasyonun önemli kazanımlar sağladığını, maliyetleri düşürdüğünü ve tüketicilerin seçeneklerini artırdığını belirtti.

Bu sürecin küresel ekonomi üzerinde güçlü bir dezenflasyonist etki oluşturduğunu ifade eden Karahan, ancak ekonomik ilişkilerin giderek jeopolitik rekabetin bir unsuru haline geldiğini söyledi.

Karahan’a göre küreselleşmenin daha da derinleşmesi artık geçmişte olduğu kadar garanti görülmüyor.

Üretimde güvenlik verimliliğin önüne geçebilir

Hükümetlerin ve şirketlerin artık yalnızca üretimin nerede daha verimli yapılabileceğine değil, nerede daha güvenli gerçekleştirilebileceğine de baktığını belirten Karahan, karşılıklı bağımlılıkların bazı kırılganlıklar yarattığını söyledi.

Kritik deniz yollarına, enerji kaynaklarına ve finansal ödeme altyapılarına erişimin ekonomik kararlar açısından daha önemli hale geldiğini ifade eden Karahan, üretim kararlarında stratejik unsurların daha fazla dikkate alındığını kaydetti.

Şoklar daha uzun soluklu yaşanabilir

Karahan, merkez bankalarının doğal afetler, salgınlar, tarımsal sorunlar ve petrol üretimindeki değişiklikler gibi arz şoklarına alışkın olduğunu belirtti.

Ancak stratejik rekabetten kaynaklanan ekonomik şokların daha uzun sürebileceğine dikkat çeken Karahan, alınan karşı önlemler, üretim yapısındaki değişimler ve hükümet müdahalelerinin bu şokların kalıcılığını artırabileceğini söyledi.

Karahan, merkez bankalarının artık daha büyük ve daha uzun soluklu şoklarla karşılaştığı bir döneme girildiğini ifade etti.

Para politikası şokun etkisine odaklanmalı

TCMB Başkanı, merkez bankalarının arz şoklarının ilk etkilerini mekanik biçimde dengelemekten kaçınabileceğini ancak şokların tekrarlanması ve kalıcı hale gelmesi durumunda daha uzun soluklu politika araçlarına ihtiyaç duyulabileceğini belirtti.

Uzun süren şokların enflasyon beklentilerini ve fiyatlama davranışlarını değiştirebileceğini söyleyen Karahan, para politikasının şokun kendisinden çok ekonomi üzerindeki etkilerine odaklanması gerektiğini vurguladı.

Jeopolitik gerilimler enflasyon riskini artırıyor

Karahan, jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarını yükselttiği bir ortamda daha sıkı para politikasının enflasyon görünümündeki kalıcı bozulma riskini azaltabileceğini söyledi.

Maliye ve para politikalarının birbirini tamamlayacak şekilde kullanılabileceğini belirten Karahan, mali araçlarla ilk fiyat etkilerinin, para politikasıyla ise tekrar eden şokların beklentiler üzerindeki etkilerinin sınırlandırılabileceğini ifade etti.

Rezerv yönetiminde yeni dönem

Karahan, küresel ekonomik parçalanmanın ürün, enerji, teknoloji ve kritik girdilerin sınır ötesi hareketlerini etkilediğini, bunun uluslararası rezervlerin yapısına da yansıdığını söyledi.

Rezerv yönetiminde güvenlik, likidite ve getirinin yanı sıra artık “erişim” unsurunun da daha önemli hale geldiğini belirten Karahan, stres dönemlerinde varlıklara erişimin kritik olduğuna dikkat çekti.