Ukrayna savaşı, Orta Asya ülkesinin ekonomisini uçurdu

Kırgızistan, Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı ticaret akışının da etkisiyle hızlı bir ekonomik büyüme yaşıyor. New York Times'ın haberine göre başkent Bişkek'te gökdelenlerin, yolların ve havalimanlarının inşasıyla diğe…

New York Times'ın haberine göre başkent Bişkek'te gökdelenlerin, yolların ve havalimanlarının inşasıyla diğer büyük altyapı projeleri sürerken ülke, Çin ve Batı'dan Rusya'ya gönderilen mallar için önemli bir geçiş noktasına dönüştü.

Kırgızistan'ın gayrisafi yurtiçi hasılası (GSYH) geçen yıl yüzde 11 büyüdü. Ayrıca ülkenin GSYH'si 2026'nın ilk 8 ayında da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 arttı.

Asya Kalkınma Bankası, son 4 yıldaki büyümenin yüzde 30-40'ını "yeniden ihracat" faaliyetleriyle ilişkili olduğunu bildiriyor. Altın fiyatlarındaki yükseliş, kripto ve finans sektöründeki hareketlilikle kamu kaynaklı inşaat harcamaları da büyümeyi destekledi.

Başbakan Adılbek Kasımaliyev, gazeteye verdiği söyleşide ülkenin gelecek 10 yıl boyunca büyümeyi sürdürmeyi planladığını ifade etti.

Kasımaliyev, bunun yalnızca yeniden ihracattan değil, sanayi üretimindeki artış ve vergi tahsilatındaki gelişmeden de kaynaklandığını söyledi. Yılda yaklaşık 1500 kilometre yol inşa edildiğini, Çin ve Özbekistan'ı bağlayacak demiryolunun yapıldığını, 11 havalimanının yenilendiğini ve çok sayıda okulla kreşin tekrar inşa edildiğini belirtti.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Analize göre Orta Asya ülkesindeki büyümede, Rusya'nın 2022'deki saldırısıyla başlayan Ukrayna savaşı da etkili oldu.

Kırgızistan, savaş döneminde Rusya için önemli bir ithalat merkezi olmaya devam ediyor. Avrupa Birliği'nden Kırgızistan'a yapılan ihracat geçen yıl yaklaşık 2,5 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, savaşın başlamasından bir yıl öncesine kıyasla 8 kat artışa denk geliyor.

Sözkonusu ihracatın yaklaşık yüzde 45'ini makine, ev aletleri ve ulaşım ekipmanları oluşturdu. İhracatın büyük bir kısmı, Batı'nın yaptırımları nedeniyle artık kendi ülkelerinde bu ürünleri temin edemeyen Ruslar tarafından satın alınıyor.

Diğer yandan Kırgızistan, ticari açıdan savaş öncesi dönemde de Rusya'ya bağımlıydı. Ülkede halkın yaklaşık yüzde 80'i Rusça konuşuyor, 500 binden fazla Kırgız vatandaşı Rusya'da çalışıyor. Ayrıca ülke petrol, doğalgaz, demir, kereste ve yakıt ihtiyacının çoğunu Rusya'dan karşılıyor.

"Rusya Federasyonu'na tamamen bağımlıyız" diyen Kasımaliyev de Moskova'yla ekonomik ilişkilerin devam edeceğini söylüyor. Diğer yandan Rusya'ya ürün satışlarında yaptırımların delindiğine dair iddiaları reddederek ürünlerin denetlendiğini, yaptırım listesindeki şirketlerin kapatıldığını belirtiyor.

Analizde, büyümeden herkesin pay alamadığına da dikkat çekiliyor. Kırgız ekonomist Azamat Akeneev, büyüme ve getirilerin "finans, inşaat, lojistik sektörlerindeki ve devlete yakın son derece dar bir gruba" gittiğini, iktidara yakın "yeni zenginlerin" ortaya çıktığını savunuyor.

Independent Türkçe, New York Times, Xinhua

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

DAHA FAZLA OKU