Dünya Bankası'nın özel sermaye mobilizasyonunda tarihi seviye: 112 milyar dolar

YAYIN TARİHİ, 17 Eylül 2026 16:34

• Dünya Bankası, Haziran ayında sona eren 2026 mali yılında özel sermayeden 112 milyar dolar çekti. Bankanın kendi kaynaklarından sağladığı 123 milyar dolarla birlikte kolaylaştırılan projelerin toplam finansmanı 235 milyar dolara ulaştı.

Fotoğraf: Reuters

Dünya Bankası, Haziran ayında sona eren 2026 mali yılında özel sermayeden 112 milyar dolar kaynak çektiğini açıkladı. Bankaya göre bu rakam, bir önceki mali yıldaki 69 milyar doların oldukça üzerinde gerçekleşirken, Başkan Ajay Banga'nın göreve başlamasından önceki 2022 mali yılındaki seviyenin üç katından fazla oldu.

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

Banka, kolaylaştırdığı projeler için harekete geçirilen özel sermayenin, aynı dönemde kendi kaynaklarından sağladığı 123 milyar dolarlık finansmana ek olarak toplam 235 milyar dolarlık kaynağa ulaştığını bildirdi.

Hedef 200 milyar doların üzerine çıkmak

Dünya Bankası Başkanı ve eski Mastercard CEO'su Ajay Banga, kurumsal yatırımcıların ilgisini çekmek amacıyla kredileri standartlaştırıp paketlemek için çalıştıklarını söyledi. Banga, emeklilik fonları, sigorta şirketleri ve BlackRock gibi varlık yöneticilerinin hedeflendiğini belirterek, özel sermaye mobilizasyonunu iki ila üç yıl içinde 200 milyar doların üzerine çıkarmayı amaçladıklarını ifade etti.

Banga, büyük sermaye havuzlarının bireysel projelere doğrudan yönelmediğini belirterek, BlackRock'ın kurucusu Larry Fink'in birkaç yıl önce kendisini özel sektörde bulunan daha büyük fonlardan yararlanabilecek bir varlık sınıfı oluşturması konusunda teşvik ettiğini söyledi.

Resmi kalkınma yardımlarının azaldığı bir dönemde özel sermayeyi çekmeyi öncelik haline getiren Banga, gelişmekte olan ülkelerin enerji dönüşümü, eğitim, sağlık ve tarım alanlarındaki finansman ihtiyaçlarının büyük olduğunu belirtti.

Banga, hükümetlerin, Dünya Bankası'nın veya hayır kuruluşlarının trilyonlarca dolarlık kaynağa sahip olmadığını belirterek, iyi yatırım fırsatları ve getiri arayan özel sermayeye ulaşmanın önemine dikkat çekti.

Gelişmekte olan ülkelere yatırımın önündeki engeller

Glasgow Financial Alliance for Net Zero, Boston Consulting Group ve British International Investment verilerine göre, yönetilen kurumsal sermaye piyasasının büyüklüğü 280 trilyon doların üzerinde bulunuyor. Bu sermayenin tarihsel olarak yalnızca yüzde 5 ila yüzde 8'i gelişmekte olan ekonomilere yöneliyor.

Özel şirketler ise düzenleyici belirsizlik, siyasi risk ve yerel para birimleriyle ilgili sorunlar nedeniyle gelişmekte olan ülkelere yönelik büyük ölçekli yatırımlardan kaçınıyor.

Banga, Haziran 2023'te Dünya Bankası başkanlığına geldikten sonra bu sorunlara çözüm bulmak amacıyla Özel Sektör Yatırım Laboratuvarı'nı kurdu. Fink'in de aralarında bulunduğu uzmanlardan oluşan ekip, özel yatırımların önündeki engellerin azaltılmasına yönelik çalışmalar yürüttü. Banka ve iştirakleri genelinde de bu sorunlara yönelik çeşitli adımlar atıldı.

Banga, 2026 mali yılında harekete geçirilen 112 milyar dolarlık özel sermayenin bir dizi girişimin sonucu olduğunu belirtti.

Bu girişimler kapsamında Dünya Bankası'nın çalışma biçiminde de değişiklikler yapıldı. Ülkelerin Dünya Bankası, Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ve diğer banka birimleriyle ayrı ayrı yöneticiler üzerinden çalışması yerine, tek bir yöneticinin ülke irtibat sorumlusu olarak atanması uygulamasına geçildi.

Dünya Bankası ayrıca kalkınma kurumlarıyla bağlarını güçlendirdi. Banga, ortalama proje onay süresinin bir yıl veya daha uzun bir süreden dokuz aya indirildiğini, basit projelerde ise bu sürenin daha da kısaldığını söyledi.

Altyapı ve reformlara odaklanıldı

Banga, borç alan ülkelerin dış yardıma bağımlı kalmak yerine özel yatırımları çekmeye giderek daha fazla ilgi gösterdiğini belirtti. Bu kapsamda ülkelerin altyapılarını geliştirmesi, gelirlerini artırması ve düzenleyici reformlar gerçekleştirmesi gerektiğini söyledi.

Dünya Bankası'nın geçen mali yıldaki kredilerinin yaklaşık yüzde 40'ı altyapı projelerine, yüzde 26'sı ise düzenleyici reformlara odaklanan projelere yönlendirildi.

Banga, özel sermayenin harekete geçirilmesi sürecinin Dünya Bankası'nın daha doğru bir ortak haline gelmesi, tek bir yapı oluşturması, daha hızlı hareket etmesi ve müşterilerinin ihtiyaçlarını daha iyi anlamasıyla başladığını ifade etti.

Özel sermaye akışları alt orta gelirli ülkeler, üst orta gelirli ülkeler ve Afrika genelinde belirgin şekilde artarken, düşük gelirli ülkelerdeki akışlar istikrarlı kaldı.

Rio Tinto'nun Arjantin'deki lityum projesi

Banga'nın verdiği bilgilere göre Dünya Bankası'nın çalışmaları, Rio Tinto'nun Arjantin'in kuzeybatısındaki yeni bir lityum projesinin finansmanına da katkı sağladı.

Uluslararası Finans Kurumu (IFC), proje için 400 milyon dolarlık kredi sağladı. Bu finansman, diğer kreditörlerden 775 milyon dolar daha kaynak çekilmesine yardımcı oldu. Öz sermaye ve borç finansmanı da dahil edildiğinde toplam taahhüt edilen miktar 2,5 milyar dolara ulaştı.

Banga, Rio Tinto'nun projeye yatırım yapmak istediğini ancak düzenleyici istikrar, daha fazla yerel para birimi finansmanı ile yol ve liman yatırımlarına ihtiyaç duyduğunu belirtti. Dünya Bankası'nın bu alanlarda finansmanı kolaylaştırmasıyla projenin uzun vadeli iş büyümesi ve gelir artışı sağlamasının önünün açıldığını söyledi.

Guatemala'daki Banco Industrial projesi

Dünya Bankası yetkilileri, özel sermayenin mobilizasyonuna örnek olarak Guatemala'nın en büyük kredi kuruluşu Banco Industrial ile yürütülen projeyi de gösterdi.

Proje kapsamında 100 milyon dolarlık bir kredi sağlandı. İkinci kredi ise aralarında PIMCO gibi varlık yöneticilerinin de bulunduğu 190'dan fazla küresel yatırımcının katıldığı bir tahvil ihracıyla finanse edildi.

Tahvil ihracı 3,6 kat fazla talep gördü. Geçen hafta itibarıyla tahvilin ikincil piyasadaki kümülatif işlem hacmi yaklaşık 1,1 milyar dolara ulaştı.

Daha önce yalnızca küçük ölçekli tahvil ihraçları gerçekleştiren Banco Industrial'ın bu tahvil aracılığıyla uluslararası tanınırlığının artırıldığı ve elde edilen kaynağın Guatemala'da istihdam yaratılmasını desteklemek için kullanıldığı belirtildi.

Kaynak: Reuters POPÜLER HABERLER

SPK'dan 7 portföy yönetim şirketinin toplam 130 fonuna tasfiye kararı

BİM'den bankacılık hamlesi: Dost Katılım Bankası resmen kuruldu

Merkez Bankası'ndan likidite koşullarına yönelik yeni adımlar

Katılımevim'den KAP'a kritik açıklama: Yönetim kurulunda değişiklik yok

Emlak Katılım, Katılımevim ve Birevim'i satın almak için görüşmelere başladı