Yerli cep telefonu üretiminde daralma sürüyor: 3-4 firma üretimi bıraktı

YAYINLAMA 18 Eylül 2026 17:13

GÜNCELLEME 18 Eylül 2026 17:19

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

MOBİSAD Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, Bloomberg HT’ye yaptığı değerlendirmede Türkiye’de cep telefonu sektöründeki yerli üretimde daralmanın sürdüğünü belirtti. Turnacı, son 2-3 ayda 3-4 şirketin yerli üretim faaliyetlerini sonlandırma kararı aldığını ve bunun sektörde üretim ile istihdam açısından kayıpları artırdığını söyledi.

Yaklaşık 1,5 yıl önce yerli üretimin cep telefonu pazarındaki payının yüzde 65 seviyelerine kadar çıktığını hatırlatan Turnacı, mevcut yatırımların korunmasının yalnızca üretim açısından değil, sektörde yetişen mühendis ve nitelikli insan kaynağının devamlılığı açısından da önemli olduğunu söyledi. Bloomberght'den Alara Akgün'ün haberine göre yerli üretimin yalnızca “montaj sanayisi” olarak değerlendirilmesinin de doğru olmadığını belirterek, teknoloji üretiminde montajla başlayan sürecin zaman içerisinde daha yüksek katma değerli üretim ve teknoloji geliştirme kabiliyetine dönüşebileceğini vurguladı.

Yerli telefon üretiminin canlanması için gözetim kıymeti artırılmalı

Turnacı’ya göre yerli cep telefonu üretimindeki daralmanın arkasında iki temel unsur bulunuyor: gözetim uygulamasının mevcut seviyesi ve cep telefonu satışlarındaki taksit kısıtlaması. Cep telefonu ithalatında uygulanan gözetim kıymetinin 2020 yılında 200 dolara çıkarılmasının yerli üretimi desteklediğini belirterek, bu uygulamanın özellikle giriş segmentindeki telefonların Türkiye’de üretilmesini daha cazip hale getirdiğini söyledi. Ancak aradan geçen dönemde 200 dolarlık seviyenin etkisini kaybettiğine dikkat çekerek, son dönemde bu rakamın 250 dolara yükseltilmesini olumlu ancak yetersiz bir adım olarak değerlendirdi. “Bunun daha yüksek, 300-400 dolar bandına çıkması tekrar yerli üretimi cazibe haline getirecektir” dedi.

Mevcut üretim yatırımlarının halihazırda yapılmış olduğuna dikkat çekerek, şartların iyileştirilmesi halinde bazı ürünlerin ithal edilmesi yerine yeniden Türkiye’de üretilmesinin mümkün olabileceğini söyledi.

Taksit kısıtlaması tüketiciyi kayıt dışı kanallara yöneltiyor

Turnacı’nın işaret ettiği ikinci sorun ise tüketicinin cep telefonuna erişiminde yaşanan finansman problemi. Taksit kısıtlamasının bir teşvik mekanizması olmadığının altını çizerken, buna karşın üreticilerin ürünlerini tüketiciyle buluşturabilmesi açısından kritik önem taşıdığını söyledi. Mevcut sınırlamaların kayıtlı satış kanallarını zorlaştırırken tüketicileri kayıt dışı ya da güvenilirliği daha düşük alternatif kanallara yönlendirebildiğini belirtti. Mevcut koşullarda farklı yöntemlerle taksitli satışların fiilen devam ettiğini söyleyerek, resmi kanallardaki kısıtlamanın tüketicinin daha yüksek maliyetlerle ve daha az güvenilir kanallardan cihaz almasına neden olabildiğini ifade etti.

Taksit sınırı yükseltilmeli

MOBİSAD Başkanı Turnacı, cep telefonlarında taksit sınırının 20 bin TL’den 40-45 bin TL bandına yükseltilmesini istedi. Düzenlemenin ithalatı artırmayacağını belirten Turnacı, tüketicinin daha güvenilir cihazlara ulaşacağını, kayıt dışılığın azalacağını ve yerli üretimin desteklenebileceğini söyledi.

Taksit kısıtlaması cep telefonu kiralamayı öne çıkardı

Turnacı, taksit kısıtlamaları nedeniyle cep telefonu kiralama modelinin son dönemde öne çıktığını belirtti. Bankaların sunduğu yeni finansman modellerinin tüketici için satın almaya alternatif oluşturabileceğini ifade eden Turnacı, kiralamanın kullanılmış cihazların yeniden ekonomiye kazandırılmasına da katkı sağlayabileceğini söyledi. Ancak modelin cazibesinin faiz ve finansman koşullarına bağlı olduğunu vurguladı.