Kudüs ile Batı Şeria arasına çekilen duvar: İsrail E1 planıyla neyi hedefliyor?

YAYINLAMA 19 Eylül 2026 12:27

GÜNCELLEME 19 Eylül 2026 12:28

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

İsrail’in sağcı hükümeti, işgal altındaki Batı Şeria’nın kaderini doğrudan etkileyecek olan E1 bölgesindeki yerleşim projesinde kritik bir adım attı. Doğu Kudüs’ün hemen doğusunda yer alan ve yaklaşık 11,7 kilometrekarelik bir alanı kapsayan bölgede, toplamda 3.400’ü aşkın yeni konut biriminin inşası için ihale süreçleri resmen başlatıldı.

Binlerce konutluk ihale takvimi açıklandı

Yaklaşık bir yıl önce nihai onayı verilen proje kapsamındaki ilk somut adım, 1.234 konutluk alan için yayımlanan ihale ile atıldı. İsrail hükümeti, 2.167 konutu kapsayacak ikinci dev ihalenin ise 25 Ekim’de açılacağını duyurdu. Açıklanan takvime göre ilk ihale süreci 19 Ekim’de, yani İsrail’de gerçekleşecek ulusal seçimlerden hemen bir hafta önce tamamlanacak. Yeni ihalenin ise seçimden iki gün önce açılıp 21 Aralık tarihinde kapanması öngörülüyor.

Filistin devleti fikrini gömen stratejik hamle

E1 bölgesinde inşaat yapılması, Batı Şeria’nın kuzey ve güney kesimleri arasındaki coğrafi bağı büyük ölçüde koparma riski taşıyor. Proje, Kudüs şehri ile kentin doğusundaki dev İsrail yerleşimi Maale Adumim’i birbirine bağlayarak kesintisiz bir Filistin devletinin kurulmasını imkansız hale getiriyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, E1 projesinin geliştirilmesini ana öncelik haline getirdiklerini belirterek, bu adımın "Filistin devleti fikrini gömdüğünü" açıkça dile getirdi.

Uluslararası toplumdan ve müttefiklerden sert tepkiler

E1 planının devreye sokulması uluslararası alanda büyük tepki topladı. İngiltere, Kanada ve Fransa; İsrail’in Batı Şeria’daki bu yerleşim adımlarına karşı yaptırım kararları aldıklarını açıkladı. İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, ihalelerin yayımlanmasını iki devletli çözümü tamamen imkansız kılacak bir "sahadaki gerçekleri değiştirme hamlesi" olarak nitelendirdi. İsrail’deki yerleşim karşıtı Ir Amim örgütünün kurucusu Daniel Seidemann ise ihale kararlarının, hükümetin E1 planında geri dönülemez bir yola girdiğini kanıtladığını ifade etti.