Yapay zekada sermaye tartışması: 1999 mu 2007 mi?

YAYINLAMA 19 Eylül 2026 13:44

GÜNCELLEME 19 Eylül 2026 13:56

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Devlerin bilançosunda iki detay öne çıkıyor. Bir yanda rekor seviyeye ulaşan sermaye harcamaları var, diğer yanda bu harcamaların henüz sınırlı kalan doğrudan geliri. Üstelik tablonun finansman tarafı da değişiyor. Başlangıçta tamamen öz kaynakla yapılan yatırımlarda borçlanmanın payı giderek artıyor.

1999 senaryosu: Karı olmayan altyapı

Nvidia son iki yılda piyasa değerine yaklaşık 2 trilyon dolar eklerken, çipleri alan büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekadan elde ettiği doğrudan gelir, yatırım tutarının gerisinde kalıyor. Benzer tablo 1999-2001 dot-com döneminde de görülmüştü. O dönemde küresel telekom devleri fiber optik altyapıya büyük yatırım yapmış, altyapı kalmış ancak şirketlerin önemli bir kısmı tasfiye sürecine girmişti.

Sequoia Capital'in analizine göre 1 trilyon dolarlık AI altyapı yatırımını karşılamak için ekosistemin yıllık 600 milyar dolarlık ek gelir yaratması gerekiyor.

2007 senaryosu: Borçla şişen risk

Finansman tarafındaki değişim ise 2007 benzetmesini gündeme getiriyor. Başlangıçta büyük ölçüde öz kaynakla finanse edilen veri merkezi yatırımlarında son dönemde borçlanmanın payı artıyor. Microsoft ve Meta gibi devler uzun vadeli tahvil ihracına yönelirken, CoreWeave gibi Neocloud şirketleri milyarlarca dolarlık Nvidia çipini teminat göstererek kaldıraçlı kredi kullanıyor. 2007'de konut kredilerinde görüldüğü gibi, teminatın kendisinin finanse edilen varlık olması, riskin tek bir şirketin bilançosundan çıkıp finansal sisteme yayılması endişesini doğuruyor.

Kısacası piyasa şimdilik tabloyu 1999'daki altyapı fazlasına benzetiyor. Borçlanma payının artması halinde ise riskin finansal sisteme yayılabileceği tartışılıyor.