Çin BM kürsüsünde ne söyleyecek? İşte Pekin’in gündemindeki başlıklar

YAYINLAMA 21 Eylül 2026 09:37

GÜNCELLEME 21 Eylül 2026 09:43

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Dünya liderlerinin Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için New York’ta bir araya geldiği günlerde, Çin’in Genel Kurul kürsüsünden vereceği mesajlar da gündeme geliyor. Pekin’in açıklamalarında barış, kalkınma ve adalet başlıklarının öne çıkması bekleniyor. Çin, küresel sorunların çözümünde diyalog ve çok taraflı işbirliğinin güçlendirilmesini savunurken, uluslararası karar alma mekanizmalarında daha kapsayıcı bir yapıya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Gazze’de ateşkes ve iki devletli çözüm çağrısı

Çin’in gündemindeki başlıklardan biri Gazze’deki durum. Pekin, bölgede acil ateşkes sağlanması ve insani yardımın kesintisiz şekilde ulaştırılması gerektiğini savunuyor. Çin ayrıca Filistin meselesinin iki devletli çözüm temelinde siyasi yollarla sonuçlandırılması gerektiğini belirtiyor. Pekin’e göre çatışmaların sona erdirilmesi, yalnızca güvenliğin sağlanması açısından değil, bölgenin kalkınması ve kalıcı istikrarın oluşturulması bakımından da önem taşıyor.

Sudan’daki insani kriz de Çin’in dikkat çektiği konular arasında bulunuyor. Pekin, ülkedeki çatışmaların sona erdirilmesine ve insani krize yönelik uluslararası desteğin artırılmasına önem veriyor.

Küresel Güney’in temsil gücü artırılsın

Çin’in BM gündeminde Küresel Güney ülkelerinin uluslararası sistemdeki konumu da önemli bir yer tutuyor. Pekin, gelişmekte olan ülkelerin dünya nüfusu ve ekonomik büyümedeki ağırlığının artmasına rağmen uluslararası karar mekanizmalarında yeterli düzeyde temsil edilmediğini savunuyor.

Bu kapsamda Çin; gelişmekte olan ülkelere daha fazla söz hakkı verilmesini, açık pazarların korunmasını, tedarik zincirlerinin istikrarlı biçimde sürdürülmesini ve teknolojiye erişimin genişletilmesini destekliyor.

İklim değişikliği için finansman vurgusu

İklim değişikliği de Genel Kurul öncesinde Çin’in öne çıkardığı başlıklardan biri. Pekin, gelişmiş ülkelerin iklim finansmanına ilişkin verdikleri taahhütleri yerine getirmesi gerektiğini belirtiyor. Çin ayrıca yeşil dönüşüm sürecinde gelişmekte olan ülkelerin geride bırakılmaması gerektiğini savunuyor.

Yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve temiz enerji teknolojilerindeki kapasitenin gelişmekte olan ülkelerle paylaşılması da Çin’in küresel iklim mücadelesine ilişkin yaklaşımının bir parçası olarak öne çıkıyor.

Yapay zekâda eşitsizlik uyarısı

Teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte yapay zekâ da Çin’in BM gündeminde yer alıyor. Pekin, yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca sınırlı sayıdaki ülke veya şirketin kontrolünde şekillenmesine karşı çıkıyor. Çin, bu teknolojilerin daha geniş kesimler tarafından kullanılabilmesini ve gelişmekte olan ülkelerin kalkınmasına katkı sağlamasını savunuyor.

Sağlık, eğitim, tarım ve afetlerle mücadele gibi alanlar, yapay zekânın gelişmekte olan ülkeler açısından kullanılabileceği başlıca alanlar arasında gösteriliyor.

Pekin’in üç temel mesajı

Çin’in BM Genel Kurulu kapsamında öne çıkarması beklenen yaklaşım üç ana başlıkta toplanıyor: barış, kalkınma ve adalet. Pekin, barışın sağlanmasında askeri gerilim yerine diyalog ve diplomasiyi öne çıkarıyor. Kalkınma başlığında yoksulluk, gıda güvenliği, sağlık ve eğitim konularına dikkat çekiyor. Adalet vurgusunda ise uluslararası yönetişim mekanizmalarında daha dengeli ve geniş bir temsil talebini öne çıkarıyor.

Çin ayrıca küresel meselelerin sıfır toplamlı rekabet anlayışı yerine işbirliği temelinde ele alınması ve uluslararası sistemde daha fazla ülkenin söz sahibi olması gerektiğini savunuyor.