Fransa'da dizel 2,40 avroyu aştı, Avrupa'da yakıt fiyatları rekor kırıyor

Şubat ayında Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in İran’la savaşa girmesinden bu yana pompada fiyatlar dünya genelinde hızla yükseliyor; Yemen’de yeniden alevlenen çatışmalar ve Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına düzenlenen saldırılar, son günlerdeki artışı daha da şiddetlendirdi.

Haber ajansı ortalama fiyatı, ekonomi bakanlığının internet sitesinde yer alan ve 8.700’ü aşkın akaryakıt istasyonunda gösterilen rakamlara dayanarak Pazar günü saat 10.30’da (CEST) hesapladı; elde edilen değer, bir gün önce kaydedilen önceki rekoru geride bıraktı.

Pazar sabahı, 6.700’den fazla istasyonun bildirdiği fiyatlara göre litre başına 2,17 avronun üzerinde seyreden ve Fransa’nın en çok satılan akaryakıtı olan SP95-E10, 2022’deki zirvesinin üstünde 10 günü aşkın süredir kalmaya devam etti.

SP98’in ortalama fiyatı da, 6.800’den fazla akaryakıt istasyonundan gelen verilere göre Pazar günü 2,28 avroyu aştı.

Geçen hafta birlik genelinde Fransa, akaryakıtın en pahalı olduğu ülkelerden biri olmayı sürdürdü. Ancak Avrupa Komisyonu’nun haftalık veri yayını için referans aldığı tarih olan 14 Eylül’de dizelin ortalama fiyatı litre başına 2,29 avroydu. O tarihte Almanya, Hollanda, Danimarka ve Finlandiya, hem benzin hem dizelde Fransa’dan daha yüksek fiyatlara sahipti.

14 Eylül itibarıyla bir litre benzinin ağırlıklı AB ortalama fiyatı 2,063 avro, dizelinki ise litre başına 2,159 avroya ulaştı. Her iki seviye de 2005’te başlayan Komisyon veri serisinin en yüksek değerleri. Benzinde önceki zirve 2022’de kaydedilmişti; dizel ise mevcut seviyesine en son bu yılın nisan ayında yaklaşmıştı.

Artışlar birçok ülkede toplumsal gerilimleri körükledi; Fransız hükümeti, 2018’deki akaryakıt zamları üzerine başlayan ve “sarı yelekliler” olarak bilinen protestoların yeniden patlak vermesinden endişe ediyor.

Eylül ayında yaklaşık beşte bir oranında yükselen ham petrol fiyatları son üç günde gerilemiş olsa da, uluslararası gösterge Brent hâlâ varil başına 100 doların üzerinde seyrediyor.

Ancak sorun yalnızca ham petrol fiyatlarıyla sınırlı değil. Ham petrolün maliyetiyle bundan elde edilen rafine ürünlerin toptan satış değeri arasındaki farkı ifade eden Avrupa rafineri marjları da hâlâ çok yüksek. Benzinde marjların zirveye ulaşmış olması muhtemel görülürken, dizel marjlarının önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.

ECB uzmanları geçen Cuma Euronews’e şunları söyledi: "İleriye baktığımızda, 16 Eylül tarihli LSEG rafine dizel vadeli kontratlarına göre dizelde marjın ekim ayında zirve yapması bekleniyor. 16 Eylül tarihli LSEG rafine benzin vadeli kontratlarına göre ise benzin marjları ağustos ayında zirveye ulaştı."

Uzmanlar, Orta Doğu’daki çatışmanın sona ermesi ile enerji ve rafineri akışlarının yeniden kurulmasının fiyatları aşağı çekmek için belirleyici olacağını da vurguladı.