Felaket kaldıraç haline geliyor: Piyasalarda yeni hedef yapay zeka çöküşü

YAYIN TARİHİ, 21 Eylül 2026 14:14

Yapay zeka şirketlerinin güvenlik uyarıları ve geliştirme hızının yavaşlatılması çağrıları Washington’daki siyasi tartışmaya taşınırken, ABD’de gündem daha çok veri merkezleri, elektrik maliyetleri, istihdam ve yapay zeka yatırımlarından kimin fayda sağlayacağına odaklanıyor.

Yapay zeka güvenliği siyasetin gündemine taşındı

Quartz’ta yer alan habere göre politikacılar veri merkezleri, istihdam, Çin, enerji maliyetleri ve yapay zekanın yaratabileceği riskleri tartışırken, yatırımcılar yapay zeka felaket döngüsünden pay almak istiyor...

Yapay zeka şirketlerinin son haftalarda açıkladığı güvenlik vakaları ve geliştirme hızının yavaşlatılması yönündeki çağrılar, ABD’de siyasi tartışmanın başlıkları arasına girdi.

OpenAI, modellerin hataları gizlemesi, veri uydurması, yetkisiz kanallar kullanması ve şirket tarafından “beklenmedik veya endişe verici” olarak tanımlanan davranışlarda bulunmasıyla ilgili altı yeni vakayı açıkladı.

Anthropic CEO’su Dario Amodei de öncü yapay zeka geliştirme çalışmalarında koordineli bir yavaşlama çağrısında bulundu. Elon Musk, Amodei’nin yaklaşımına destek verdi.

OpenAI CEO’su Sam Altman ise şirketin uzun süredir beklenen halka arzının bu yıl gerçekleşmeyeceğini açıkladı. Altman, halka arzın bu aşamada “akıllıca bir hareket olmayacağını” söyledi. OpenAI bunun yerine şirketin değerlemesini 1,2 trilyon doların üzerine çıkarabilecek bir finansman turu için yatırımcılarla görüşüyor.

Sanders ve Bannon yapay zeka konusunda aynı sahnede

Yapay zeka tartışması ABD siyasetinin farklı kanatlarını da aynı platformda buluşturdu.

Senatör Bernie Sanders ile Steve Bannon, salı günü düzenlenen “İnsanlık Yanlısı Meclis” etkinliğinde aynı sahneye çıktı. İki isim yapay zeka kaynaklı risklere karşı uyarılarda bulunurken, önerdikleri politikalar birbirinden ayrıştı.

Sanders, süper zeki yapay zekanın tamamen yasaklanmasını savunuyor. Sanders ayrıca Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yapacağı görüşmede ileri düzey yapay zeka geliştirme çalışmalarına ara verilmesini gündeme getirmesini istiyor.

Sanders’ın yaklaşımı, ABD liderliğinde müttefik bir yapay zeka ve yarı iletken tedarik zinciri oluşturmayı amaçlayan Pax Silica girişimiyle de ilişkilendiriliyor.

Bannon ise Çin’in Amerikan çiplerine erişiminin engellenmesini ve yapay zeka yarışında hızlı hareket etme yetkisinin Kongre yerine Beyaz Saray’da olmasını savunuyor.

Trump yapay zeka riskinden çok Çin'e odaklanıyor

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekanın oluşturduğu güvenlik risklerinden ziyade Çin ile teknoloji rekabetine odaklanıyor.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda yapay zeka güvenliği konusundaki korkuları bir aldatmaca olarak nitelendirdi ve yapay zekaya karşı gereken korumanın “güçlü ve akıllı” bir başkan olduğunu söyledi.

Trump ayrıca Nvidia CEO’su Jensen Huang ile gerçekleştirdiği bir görüşmede, veri merkezlerinin insanları zengin ettiğini ve ABD’nin yapay zeka yarışında Çin’i yenmesi gerektiğini belirtti.

Trump’ın yaklaşımında yapay zeka alanındaki üstünlüğün korunması, güvenlik tartışmalarının önünde yer alıyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping de BRICS zirvesinde yapay zeka konusundaki yaklaşımını ortaya koydu. Xi, kapalı Batı modellerine alternatif olarak açık kaynaklı bir yapay zeka ittifakı önerdi ancak Washington’dan gelen yapay zeka güvenliği uyarılarına doğrudan yanıt vermedi.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise Amodei’nin Çin’in yapay zeka alanında lider konuma gelmesinin ABD açısından olumsuz sonuçlar doğuracağı yönündeki makalesine ilişkin açıklamasında, korku yaymanın, çatışmanın ve sert rekabetin küresel yapay zeka yönetimini sekteye uğratacağını belirtti.

ABD'de seçmenlerin gündeminde veri merkezleri var

Yapay zeka kaynaklı risklerin seçim kampanyalarındaki yansıması şimdilik daha çok veri merkezleri, istihdam ve şirketlerin sorumluluğu üzerinden şekilleniyor.

30’dan fazla aday Yapay Zeka Paktı’nı imzaladı. Paktta güçlü yapay zeka modellerinin güvenlik incelemelerinden geçirilmesi öngörülürken, süper zeka veya kontrolden çıkan yapay zeka ajanlarına ilişkin ifadeler bulunmuyor.

New York Times/Siena anketine göre muhtemel seçmenlerin yüzde 61’i veri merkezlerinin kurulmasına karşı çıkıyor. Cumhuriyetçi seçmenlerde bu oran yüzde 47 olarak ölçüldü.

Pew araştırmasına göre Amerikalıların yüzde 52’si günlük yaşamda yapay zeka konusunda heyecan duymaktan çok endişe hissediyor. Aynı oran 2021’de yüzde 37 seviyesindeydi.

Trump’ın yapay zeka yanlısı sosyal medya paylaşımlarına yönelik kullanıcı tepkileri de gündeme geldi. New York Times’ın bu hafta yaptığı analizde, Trump’ın paylaşımlarına gelen ve yapay zeka ile veri merkezlerini eleştiren yorumların destekleyici yorumların yaklaşık dört katına ulaştığı belirtildi. Eleştirel yorumlar arasında profilleri Trump’a güçlü destek veren kullanıcılara ait hesapların da bulunduğu ifade edildi.

Temsilciler Meclisi veri merkezlerinin elektrik maliyetlerini gündeme aldı

ABD Temsilciler Meclisi çarşamba günü veri merkezlerinin elektrik maliyetlerinin tüketicilere yansımasını sınırlamayı amaçlayan bir yasa tasarısını 417’ye 3 oyla kabul etti.

Tasarı yapay zeka güvenliği konusunu kapsamıyor. Temsilciler Meclisi seçim sonrasına kadar tatile girerken, veri merkezlerinin elektrik maliyetleri konusundaki oylama Kongre’nin yapay zeka gündemindeki somut adımlardan biri oldu.

Yapay zeka tartışmasının ABD siyasetindeki odağı şimdilik veri merkezlerinin elektrik tüketimi, tüketicilerin faturaları, istihdam ve yapay zeka yatırımlarından elde edilen ekonomik kazancın nasıl paylaşılacağı gibi konular üzerinde yoğunlaşıyor.

Yapay zeka güvenliği ve olası felaket senaryoları da siyasi tartışmaya dahil olurken, yaklaşan ara seçimlerin bu konuların hangi politikalarla ele alınacağını belirleyecek süreçlerden biri olması bekleniyor.