Makarnada fiyat artışı sinyali geldi: Maliyet baskısı raflara yansıyacak

Makarnada fiyat artışı sinyali geldi: Maliyet baskısı raflara yansıyacak

Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) Başkanı Aykut Göymen, artan hammadde, lojistik, ambalaj ve akaryakıt maliyetlerinin sektörü zorladığını belirterek özellikle nakliye kooperatiflerinin yüksek taşıma ücretlerinin sanayicinin yükünü artırması nedeniyle makarna fiyatlarında artış öngördüklerini söyledi.

22 Eylül 2026 00:00 22 Eylül 2026 00:07 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Güneş D. SOYLU

Türkiye makarna sektö­rü, 2026’da artan üre­tim kapasitesine kar­şın değişmeyen iç tüketim ve ihracat pazarları nedeniyle daha yoğun bir rekabet döne­mine giriyor. TMSD Başkanı Aykut Göymen, sektörün yak­laşık 700 bin tonluk iç tüke­tim ve 1,5 milyon tonluk ih­racat olmak üzere toplam 2,2 milyon tonluk bir pazara sa­hip olduğunu belirtti.

Sektö­rün 2026 yılı başında yaklaşık 3 milyon ton olan üretim ka­pasitesinin yeni kapasiteler ile 4 milyon tona yaklaştığı­nı belirten Göymen, sektörde kapasite kullanım oranları­nın ise yüzde 70’lerden yüzde 50’lere kadar gerileyebileceği öngörüsünde bulundu. “4 mil­yon tonla 2 milyon 200 bin ton arasında çok büyük bir fark var. Bu nedenle daha rekabet­çi bir yıl olacağını düşünüyo­ruz. Ancak ihracatımızda ve iç pazarda şu anda bir daralma söz konusu değil” diyen Göy­men, Türkiye’nin dünya ma­karna ihracatındaki güçlü ko­numunu koruduğunu söyledi.

Yeni yatırımlar kapasite fazlasını büyütüyor

Mardin, Şanlıurfa ve Sam­sun’da yeni tesis ve kapasite artışlarının devreye girdiği­ni belirten Göymen, sektörün mevcut pazar büyüklüğünün üzerinde bir üretim kapasite­sine ulaştığını söyledi. Göy­men, “Yeni gelen üretim kapasitesinin de­ğerlendiri­lebileceği yeni pazarlar oluş­turamıyoruz. İhracatı daha fazla geliştirmek kolay de­ğil, iç pazarı da hızlı şekilde büyütemiyoruz. Türk halkı­nın belli bir makarna tüketim kültürü var” ifadelerini kul­landı. Türkiye’de kişi başı­na makarna tüketiminin son yıllarda 7-7,5 kilogram sevi­yesinde seyrettiğini belirten Göymen, iç pazarda hızlı bir tüketim artışı beklemedikle­rini kaydetti.

Maliyetlerde dengeler değişti

Makarna sektöründe ma­liyet yapısının son dönem­de önemli ölçüde değiştiğini belirten Göymen, geçmişte toplam maliyetlerin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturan buğ­dayın payının bugün yüzde 67 seviyelerine gerilediğini, buna karşılık diğer giderlerin payının yüzde 33’lere yüksel­diğini söyledi. Lojistik, am­balaj ve enerji maliyetlerinin üreticiyi ciddi şekilde zorladı­ğını ifade eden Göymen, özel­likle makarna gibi kilogram satış fiyatı düşük olan bir sek­törde navlun maliyetinin kri­tik hale geldiğini vurguladı.

Ambalaj maliyetlerinin de son dönemde küresel geliş­melerden etkilendiğini be­lirten Göymen, Hürmüz Bo­ğazı'ndaki gerilim ve deniz taşımacılığında yaşanan be­lirsizliklerin hammadde te­darikini ve navlunu artırarak ambalaj maliyetleri ve buğ­day maliyetleri üzerinde baskı oluşturduğu­nu söyledi.

Buğdayda gözler yeniden tahıl koridorunda

Rusya-Ukrayna savaşının özellikle ekmeklik buğdaydan üretilen ve fiyat hassasiyeti yüksek pazarlara ihraç edilen makarna ürünlerinde maliyetleri artırdığını belirten Göymen, tahıl ticaretindeki gelişmelerin Türkiye makarna sektörünü doğrudan etkilediğini söyledi. Dünyanın en büyük buğday ihracatçısının Rusya olduğunu hatırlatan Göymen, Türkiye’nin buğdayı un ve makarnaya dönüştürerek ihraç eden önemli ülkelerden biri olduğunu kaydetti. Göymen, önceki savaş döneminde Türkiye’nin öncülüğünde oluşturulan tahıl koridorunun dünya fiyatlarının normale dönmesine katkı sağladığını belirterek, “Şimdi bütün dünyanın yeni bir tahıl koridoru beklentisi var” dedi.

İhracat pazarlarında yeni kurulan fabrikalar risk oluşturuyor

Türkiye makarna ihracatının yaklaşık yüzde 70’inin fiyat hassasiyeti yüksek Afrika ve Güney Amerika ülkelerine yapıldığını belirten Göymen, bu pazarlarda son yıllarda yeni makarna fabrikalarının kurulmasının Türkiye açısından geleceğe yönelik risk oluşturduğunu söyledi. Başkan Göymen, “Bu pazarlarda son zamanlarda çok yatırım yapılıyor, makarna fabrikaları kuruluyor. Bu fabrikaların kurulduğu her ülkede vergi duvarları yükseliyor. Her ülke kendi ülkesinde işçi çalıştırmak, istihdam oluşturmak ve üretim yapmak istiyor” dedi.

Buna rağmen Türkiye’nin ihracatının şu anda gerilemediğini belirten Göymen, “Her yeni makarna fabrikası devreye girdiğinde bizim pazardan bir miktar çekildiğimizi görüyoruz. Buna rağmen ihracatımız şu anda aynı gidiyor, henüz düşmüyor. Ama ilerisi için risk var” ifadelerini kullandı.

Nakliye kooperatiflerinin fiyatları sanayiciyi zorluyor

Başkan Göymen, maliyet baskısının en önemli unsurlarından birinin nakliye maliyetleri olduğunu belirterek, nakliye kooperatiflerinin uyguladığı yüksek fiyat politikasına dikkat çekti. TMO’dan ton olarak 18 bin 500 liraya alınan buğdayın, yüksek taşıma maliyetleri nedeniyle fabrikaya yaklaşık tonda 19 bin 500 liraya ulaştığını belirten Göymen, nakliye ücretlerinin normal seviyelerin çok üzerine çıkmasının sanayici açısından ciddi bir yük oluşturduğunu söyledi.

Göymen, “Gerek TMO’dan gerekse bazı lisanslı depolardan aldığımız buğdaylarda bizim araçlarımız gönderildiğinde yükleme yapılmadığı, kooperatiflerin araçlarının tercih edildiği durumlarla karşılaşıyoruz. Örneğin; piyasadan 500 TL/ ton fiyatlarla çekebileceğimiz nakliyelerde kooperatifler 1.000 TL/ton fiyatlarla taşıyorlar. Bu uygulamalar navlun maliyetimizi olması gerekenin de iki katına çıkarıyor” dedi.

Sorunun bireysel olarak sanayicinin mücadele edebileceği bir boyutu aştığını ifade eden Göymen, “Bu konuya devletimizin el atmasını bekliyoruz. Çünkü şahıslar olarak bununla mücadele etmek mümkün değil” ifadelerini kullandı.

Sektör, ihracatta TMO’nun stoktaki buğdayını almak istiyor

Türkiye’nin elinde hem iç tüketimi hem ihracatı karşılayabilecek miktarda makarnalık buğday bulunduğunu belirten Göymen, sektörün temel beklentisinin fiyatlama konusunda olduğunu söyledi. TMO’nun elindeki yerli stoku sektörün ihracatta kullandığı dahilde işleme sistemi kapsamında, dünya fiyatlarıyla uyumlu şekilde, makarna sanayicisine satışa sunulmasını beklediklerini belirten Göymen, “TMO’nun yerli stoklarında bulunan ürünü kullanmak hem ülkemiz hem de makarna sanayicimiz açısından olumlu olacaktır. Bu stokun dünya fiyatlarıyla uyumlu şekilde satışa açılmasını sektör olarak bekliyoruz” dedi.

Kaynak: DÜNYA - GAZİANTEP