Avrupa Birliği, yapay zekâ yatırımlarıyla hızla büyüyen veri merkezlerini enerji ve su tüketimine göre karşılaştıracak yeni sistemi devreye alıyor. Bir sonraki adımda ise verimsiz tesis ve teknolojiler için asgari performans şartları gündeme gelecek.
Murat Ali Oral 22 Eylül 2026 09:57 22 Eylül 2026 10:02 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Yapay zekâ yatırımlarının elektrik şebekeleri üzerindeki baskısı büyürken Avrupa Birliği veri merkezleri için yeni dönemi başlattı. Ortak sürdürülebilirlik derecelendirmesi enerji ve su tüketimini görünür hale getirirken, daha sert kurallar için de takvim işlemeye başladı.
Veri merkezlerine elektronik sürdürülebilirlik etiketi
Avrupa Komisyonu, 21 Eylül’de veri merkezleri için ortak AB derecelendirme sistemini içeren yeni enerji verimliliği paketini açıkladı.
Yeni sistem, veri merkezlerinin enerji ve çevresel performansını aynı ölçütler üzerinden karşılaştırmayı amaçlıyor. Avrupa veri tabanına bildirilen bilgiler kullanılarak merkezler için elektronik sürdürülebilirlik etiketi oluşturulacak.
Değerlendirmede yalnızca kullanılan elektrik miktarı değil; enerji verimliliği, su kullanımı, yenilenebilir enerji payı ve atık ısının yeniden değerlendirilmesi gibi göstergeler de önem taşıyacak.
Böylece büyük veri merkezlerinin ne kadar enerji tükettiği kadar bu enerjiyi ne kadar verimli kullandığı da daha görünür hale gelecek.
500 kW üzerindeki tesisler zaten raporlama kapsamında
AB’de veri merkezleri için kritik eşik 500 kilovatlık güç talebi.
Enerji Verimliliği Direktifi kapsamında 500 kW’ın üzerinde kurulu bilgi teknolojisi güç talebine sahip veri merkezleri, enerji ve çevresel performanslarına ilişkin belirli göstergeleri Avrupa veri tabanına bildirmek zorunda.
Yeni düzenleme bu eşiği ilk kez getirmiyor. Asıl değişiklik, daha önce toplanmaya başlanan verilerin artık ortak bir derecelendirme ve elektronik etiket sistemine dönüştürülmesi.
Bu nedenle büyük yapay zekâ ve bulut bilişim merkezleri arasında enerji ve su performansının doğrudan karşılaştırılması mümkün hale gelecek.
Komisyon, şeffaflığın özellikle kamu ve özel sektörün veri merkezi, bulut hizmeti ve dijital altyapı satın alma kararlarında daha verimli tesisleri öne çıkarabileceğini düşünüyor.
Sırada asgari performans şartları var
AB’nin bir sonraki adımı ise daha sert olabilir. Avrupa Komisyonu aynı gün veri merkezleri için asgari performans standartları oluşturulmasına yönelik 12 haftalık kamuoyu istişaresi başlattı. Görüş verme süresi 14 Aralık 2026’da sona erecek.
Hazırlık çalışmasının ardından yasal düzenleme teklifinin 2027’nin ikinci çeyreğinde sunulması planlanıyor.
Henüz kesinleşmiş bir performans sınırı bulunmuyor. Ancak Komisyon hazırlık belgelerinde, asgari standartların verimsiz teknolojilerin kullanımını azaltması ve sektörü daha yüksek enerji performansına yönlendirmesi gerektiğini belirtiyor.
Bu nedenle süreç sonunda yeni ve mevcut veri merkezleri için belirli enerji verimliliği standartlarının zorunlu hale gelmesi gündeme gelebilecek.
Yüksek enerji tüketen eski soğutma sistemleri veya düşük verimlilikle çalışan altyapılar açısından yeni yatırım ihtiyacı oluşması mümkün.
Yapay zekâ elektrik talebini hızlandırıyor
Avrupa’nın veri merkezlerine yönelik baskıyı artırmasının arkasında yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme bulunuyor.
Avrupa Komisyonu’nun kullandığı uluslararası tahminlere göre veri merkezleri bugün dünya elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1,5’ini oluşturuyor ve yılda yaklaşık 415 teravatsaat elektrik kullanıyor.
Tüketimin 2030’a doğru yaklaşık 945 teravatsaate çıkarak iki kattan fazla artması bekleniyor.
Artışın önemli bölümü, yapay zekâ modellerinin çalıştırılmasında kullanılan yüksek işlem gücüne sahip hızlandırılmış bilgi işlem sistemlerinden kaynaklanıyor.
Avrupa Birliği ise aynı dönemde dijital kapasitesini küçültmeyi değil büyütmeyi planlıyor. AB’nin veri merkezi kapasitesini 2035’e kadar üç katına çıkarma hedefi bulunuyor.
Bu durum Avrupa için iki hedefi aynı anda zorunlu hale getiriyor: Yapay zekâ ve bulut altyapısında kapasite artırılırken elektrik şebekesinin üzerindeki baskının kontrol altında tutulması.
Su tüketimi de mercek altında
Veri merkezlerinin enerji ihtiyacının yanında su kullanımı da yeni düzenlemelerin merkezine giriyor.
Özellikle yüksek işlem gücüne sahip sunucuların soğutulması için kullanılan sistemler bazı tesislerde önemli miktarda su tüketebiliyor.
AB’nin veri merkezi veri tabanı bu nedenle enerji performansının yanı sıra su ayak izine ilişkin göstergeleri de topluyor.
Yeni derecelendirme sistemi, tesislerin enerji ve su kullanımındaki farklılıkların karşılaştırılmasını kolaylaştıracak.
Bu durum özellikle su kaynaklarının sınırlı olduğu bölgelerde yeni veri merkezi yatırımlarının yeri konusunda daha fazla tartışma yaratabilir. Büyük tesislerin yalnızca elektrik şebekesine bağlantısı değil, soğutma teknolojisi ve yerel su kaynakları üzerindeki etkisi de yatırım kararlarının parçası haline gelebilir.
Avrupa üç kat büyürken verimlilik baskısı artacak
AB’nin izleyeceği yol yapay zekâ sektörünün Avrupa’daki yatırım maliyetlerini de etkileyebilir.
Veri merkezi kapasitesinin 2035’e kadar üç katına çıkarılması planlanırken yeni tesislerin enerji verimliliği, yenilenebilir elektrik kullanımı, atık ısının değerlendirilmesi ve su tüketimi konusunda daha sıkı standartlarla karşılaşması bekleniyor.
Komisyon açısından amaç veri merkezlerinin büyümesini durdurmak değil; büyüyen dijital altyapının elektrik sistemiyle daha sürdürülebilir biçimde bütünleşmesini sağlamak.
Ancak 2027’de asgari performans standartlarının devreye girmesi halinde sektör için yalnızca şeffaflık dönemi değil, yatırım zorunluluğu doğurabilecek yeni bir düzenleme dönemi de başlayabilir.
Kaynak: HABER MERKEZİ
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.