Savaşın faturası büyüyor: Süper tanker kiraları 40 kat arttı

YAYIN TARİHİ, 23 Eylül 2026 08:16

• İran savaşının yarattığı lojistik krizle süper tanker kiraları 40 kat artarak 1,2 milyon doları aştı. Uzayan rotalar ve rekor sigorta primleri rafinerileri üretimi kısmaya iterken, akaryakıt fiyatları küresel çapta tırmanışa geçti.

Fotoğraf: iStock

İran’daki savaş, küresel enerji piyasalarında deniz taşımacılığı maliyetlerini benzeri görülmemiş seviyelere çıkardı. Orta Doğu ile Asya arasındaki rotalarda, yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip Very Large Crude Carrier (VLCC) sınıfı süper tankerlerin günlük kiralama maliyeti tarihte ilk kez 1,2 milyon doların üzerine yerleşti. Geçtiğimiz yılın büyük bölümünde günlük 20 bin ile 50 bin dolar arasında seyreden bu maliyetler, yıl içindeki artışla birlikte 40 katın üzerinde bir sıçrama kaydetti.

Rotaların uzaması ve arz sıkıntısı

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

Savaş ortamı, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki deniz trafiğini felç ederek tanker arzında derin bir darlığa yol açtı. Hindistan başta olmak üzere bölgedeki rafineriler, Orta Doğu yerine Brezilya, Guyana, Batı Afrika ve Kuzey Denizi gibi çok daha uzak bölgelerden ham petrol tedarik etmeye başladı. 30 ila 40 güne uzayan bu yeni güzergâhlar gemilerin dönüş sürelerini artırırken, dünya tanker filosunun yaklaşık yüzde 15'i Umman Körfezi açıklarında beklemek zorunda kalıyor. Bölgede yük almak için günlerce bekleyen süper tankerlerin yanı sıra, yaklaşık 60 gemi yüklerini Umman Körfezi'nde gemi-gemi transferiyle başka tankerlere aktarıyor.

Sigorta ve lojistik maliyetlerinin yükü

Lojistik süreçlerin uzaması ve operasyonel aksaklıklar maliyetleri katbekat artırdı. Orta Doğu’da faaliyet gösteren tankerlerin savaş riski sigorta primleri, gemi gövde değerinin yüzde 10’una ulaştı. Normal çatışma bölgelerinde bu oran yüzde 3 veya altında seyretmektedir. Günümüzde deniz taşımacılığı masrafları, rafinerilere teslim edilen ham petrol maliyetinin yaklaşık beşte birini oluşturuyor.

Küresel rafineriler ve akaryakıt piyasasına etkileri

Taşıma ve sigorta giderlerindeki bu devasa artış rafinerilerin kârlılığını hızla eritirken, pek çok tesis üretim kısıntısına gitmek zorunda kaldı. Brent petrol bu hafta 100 dolar civarında işlem görürken, lojistik maliyetleri Asya'ya ulaşan ham petrolün maliyetini varil başına 150 dolara yaklaştırdı. Buna bağlı olarak akaryakıt fiyatları da küresel çapta tırmandı; Singapur'da dizel fiyatı varil başına 180 dolara, ABD ve Avrupa'da ise 200 doların üzerine çıktı.

POPÜLER HABERLER

Borsa İstanbul'daki 33 şirketten geri alım atağı

Borsa İstanbul'da yeni geri alımlar: 3 şirketten KAP açıklaması

29 şirket borsada kendi paylarını aldı: İşte hisse geri alım yapan şirketler

Metro Holding'den suç duyurusu: Tera yöneticileri de listede

Altında umutlar kaybolmak üzere: Yatırımcı ve piyasalar Fed'in kararını bekliyor