Grönland anlaşması: "Trump büyük geri adım attı"

ABD Başkanı Donald Trump'ın defalarca işgalle ve satın almakla tehdit ettiği Grönland'la ilgili yaptığı anlaşmanın yankıları sürüyor. Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu görüşmeleri için New York'ta bulunan Trump,…

Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu görüşmeleri için New York'ta bulunan Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen, Washington'ın Grönland'da güvenlik kontrollerini sağlamasına ilişkin anlaşmayı dün imzaladı.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Anlaşma kapsamında Trump, Grönland'da "geniş çaplı askeri varlık oluşturma sürecine derhal başlanacağını" belirtti. Cumhuriyetçi lider, Danimarka Krallığı'na bağlı yaklaşık 56 bin nüfuslu Grönland'da iki adet "çok büyük askeri üs inşa edileceğini" söyledi.

ABD, adanın güneyindeki Narsarsuaq'ta ve doğu kıyısındaki Mestersvig'de iki üs kuracak. Ayrıca Grönland'daki tek aktif Amerikan askeri tesisi olan Pituffik Uzay Üssü de genişletilebilir.

Trump, Amerikan ordusunun Grönland'daki askeri varlığının ABD'nin ulusal güvenliği açısından çok önemli olduğunu savunarak şöyle devam etti:

Bu anlaşma, Amerika'nın Arktik ve Kuzey Atlantik'teki varlığını genişleterek, Amerika'nın yanı sıra Avrupa'yı da koruyor ve her ikisini de büyük ölçüde güvence altına alıyor.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşmadan memnun olduğunu belirterek bölgede güvenliğin sağlanması için Danimarka, Grönland ve uluslararası ortaklarla yakın işbirliği içinde çalışılacağını ifade etti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de "Anlaşma hepimiz için daha güvenli ve istikrarlı bir geleceği destekliyor" dedi.

Diğer yandan New York Times'ın analizinde, Trump'ın öncelikli hedefi olan Grönland topraklarını ABD kontrolüne alma hedefine ulaşamadığı, anlaşmanın Cumhuriyetçi lideri için "büyük bir geri adım" olduğu yazılıyor.

Sözkonusu anlaşma, ABD'yle Danimarka arasında Grönland'ın savunmasına ilişkin 1951'de imzalanan sözleşmeyi genişletiyor. Yeni düzenlemeyle Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki askeri işbirliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Ancak Kopenhag merkezli düşünce kuruluşu Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü'nden Mikkel Runge Olesen, Washington'ın "önemli bir siyasi bedel ödemesine" rağmen kapsamlı bir değişiklik elde edemediğini söylüyor. Trump'ın tehditlerinin ABD'nin, Danimarka, Grönland ve Avrupa'yla ilişkilerinde ciddi hasar yarattığı yorumunu yapıyor.

BBC de ABD'ye hiçbir toprak verilmediğine, anlaşmanın "hem Danimarka'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hem de Grönland'ın kendi kaderini tayin hakkını" tanıdığına dikkat çekiyor.

Bunun Trump'ın tehditlerinden geri adım attığını gösterdiği belirtilirken, anlaşmanın ABD'nin bölgedeki askeri varlığını güçlendirmesinin önünü açtığı, bunun da bazı Trump seçmenleri nezdinde "tarihi bir zafer" olarak görüleceği ifade ediliyor.

Independent Türkçe, New York Times, BBC, Reuters

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

DAHA FAZLA OKU