Türkiye Yeşil Taksonomisi yürürlüğe girdi. Şirket faaliyetlerinin ne ölçüde çevreci olduğu; hasılat, yatırım harcaması ve işletme giderleri üzerinden ölçülecek. Finans kuruluşları için zorunlu raporlamada kritik tarih ise 1 Ocak 2029.
Murat Ali Oral 24 Eylül 2026 08:06 24 Eylül 2026 08:11 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Türkiye'de hangi ekonomik faaliyetlerin gerçekten "yeşil" kabul edileceğini belirleyecek yeni sistem yürürlüğe girdi. Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, sürdürülebilir yatırımların sınıflandırılmasından finans sektörünün raporlamasına kadar geniş bir çerçeve oluşturdu.
Düzenlemeyle şirketlerin yalnızca çevreci olduklarını söylemeleri yeterli olmayacak. Bir faaliyetin taksonomiyle uyumlu kabul edilmesi için belirlenen çevresel kriterlerin birlikte karşılanması gerekecek.
Üç şart birlikte aranacak
Yeni sisteme göre taksonomi kapsamındaki bir ekonomik faaliyetin "uyumlu" kabul edilebilmesi için üç temel koşul bulunuyor.
Faaliyetin altı çevresel hedeften en az birine önemli ölçüde katkı sağlaması, diğer çevresel hedeflerin hiçbirine önemli zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma önlemlerine uyması gerekiyor.
Yönetmelikte dikkate alınacak altı çevresel hedef; sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ile biyoçeşitlilik ve ekosistemlerin korunması olarak sıralanıyor.
Bir faaliyet yalnızca karbon salımını azaltıyor diye otomatik olarak yeşil kabul edilmeyecek. Örneğin başka bir çevresel hedefe önemli zarar vermesi durumunda taksonomiyle uyum şartı karşılanmamış olacak.
Şirketlerin üç kalemi ölçülecek
Düzenleme şirketlerin çevresel performansını yalnızca genel sürdürülebilirlik açıklamaları üzerinden değerlendirmiyor.
Taksonomiye uygun veya taksonomiyle uyumlu ürün ve hizmetlerden elde edilen hasılatın toplam hasılata oranı ölçülebilecek. Aynı hesap yatırım harcamaları ve işletme giderleri için de yapılacak.
Böylece bir şirketin faaliyetlerinin ne kadarının gerçekten sürdürülebilir ekonomik faaliyetlerden oluştuğu finansal verilerle izlenebilir hale gelecek.
Taksonomi kapsamındaki uygun ekonomik faaliyetlerden en az birini yürüten işletmeler belirlenen şablonlara göre raporlama yapabilecek.
Bir şirketin ilgili faaliyetinden elde ettiği hasılatın, yatırım harcamasının veya işletme giderinin toplam içindeki payı yüzde 10'un altında kalıyorsa söz konusu faaliyet belirli koşullarda ilgili performans göstergesine dahil edilmeyebilecek.
Bankalar 2029'a kadar süre kazandı
Finans sektörü açısından ise zorunlu raporlama geliyor.
Bankalar, aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları, portföy yönetim şirketleri ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri Türkiye Yeşil Taksonomisi kapsamında raporlama yapmakla yükümlü olacak.
Ancak yönetmelik bu kuruluşlar için geçiş süresi tanıdı. Zorunlu taksonomi raporlaması **1 Ocak 2029'a kadar uygulanmayacak.**
Bu tarihten sonraki raporlama usulleri kuruluş türüne göre Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenecek.
Finans kuruluşları kendi raporlarını hazırlayabilmek için kredi, yatırım veya diğer işlemlerine konu olan şirketlerden de taksonomi kapsamında raporlama yapmalarını isteyebilecek.
Bu hüküm, düzenlemenin şirketler açısından önemini artıran başlıklardan biri olacak.
"Yeşilim" demek artık yetmeyecek
Yönetmeliğin doğrudan hedeflerinden biri de "yeşile boyama" olarak tanımlanan uygulamaların önüne geçmek.
Düzenlemede yeşile boyama; şirketlerin ürün veya hizmetleri çevresel hedeflere katkı sağlıyormuş, çevreye önemli zarar vermiyormuş ve sosyal koruma koşullarını yerine getiriyormuş gibi bir algı oluşturmak amacıyla finansman, reklam, pazarlama veya halkla ilişkiler yöntemlerini aldatıcı biçimde kullanması olarak tanımlanıyor.
Yeni sistemde sürdürülebilirlik iddiasının arkasında teknik tarama kriterlerinin bulunması gerekecek.
Üstelik sisteme yüklenen taksonomi raporlarının kamuoyuna açık olması esas olacak. Böylece şirketlerin ve finans kuruluşlarının açıkladıkları yeşil faaliyet oranları dışarıdan da görülebilecek.
Fosil yakıta açık sınır çizildi
Yönetmelikte enerji yatırımları açısından dikkat çekici bir sınır da bulunuyor.
Teknik tarama kriterleri oluşturulurken **katı fosil yakıt kullanılan üretim faaliyetleri çevresel açıdan sürdürülebilir ekonomik faaliyet olarak değerlendirilmeyecek.**
Kriterler yalnızca karbon salımına göre değil, ekonomik faaliyetin tüm yaşam döngüsü boyunca çevre üzerindeki etkisi dikkate alınarak hazırlanacak.
Teknik kriterler İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanacak ve bilimsel veya teknolojik gelişmeler doğrultusunda güncellenebilecek. Güncellenen kriterlerin her yıl en geç 15 Aralık'a kadar ilan edilmesi ve takip eden yılda geçerli olması öngörülüyor.
Raporlama yükümlülüğü kapsamında gerekli bildirim, bilgi veya belgeleri vermeyenler için ise İklim Kanunu hükümleri doğrultusunda idari para cezası uygulanabilecek.
Kaynak: HABER MERKEZİ
elektrik
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.