Bakır piyasasında arz baskısını artırabilecek yeni bir gelişme yaşandı. BHP’nin Şili’de işlettiği dünyanın en büyük bakır madeni Escondida’da ölümcül kazanın ardından tüm faaliyetler durduruldu. Üretimin ne zaman başlayacağı açıklanmadı.
Murat Ali Oral 24 Eylül 2026 09:52 24 Eylül 2026 09:56 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Bakır piyasası henüz rekor seviyelerin yarattığı fiyat baskısını sindiremeden bu kez dünyanın en büyük üretim merkezinden gelen haberle karşılaştı. BHP Group’un (BHP) Şili’de işlettiği Escondida madeninde bir çalışanın hayatını kaybetmesinin ardından tüm operasyonlar askıya alındı.
Üretimin yeniden başlayacağı tarih açıklanmazken, kesintinin uzaması halinde zaten sıkışık olan küresel bakır arzının üzerinde yeni baskı oluşabileceği değerlendiriliyor.
Tüm operasyonlar durduruldu
Kaza 23 Eylül’de Escondida’daki bakım çalışmaları sırasında meydana geldi.
Şili makamları olayın nedenini araştırmaya başlarken BHP, madendeki bütün operasyonel faaliyetlerin durdurulduğunu açıkladı.
Şili’de ölümle sonuçlanan maden kazalarının ardından faaliyetlerin yeniden başlayabilmesi için güvenlik koşullarının yetkili denetçiler tarafından uygun bulunması gerekiyor.
Bu nedenle üretimin ne kadar süreyle kesintiye uğrayacağı henüz bilinmiyor.
Kesintinin kısa sürmesi halinde küresel arz üzerindeki etki sınırlı kalabilir. Ancak duruşun uzaması, bakır piyasasının son aylarda karşı karşıya kaldığı üretim sorunlarına yeni bir halka ekleyebilir.
Escondida neden bu kadar kritik?
Şili’nin Atacama Çölü’nde bulunan Escondida, dünyanın en büyük bakır üretim merkezi konumunda.
Maden BHP tarafından işletilirken Rio Tinto’nun yüzde 30, Japon JECO’nun ise yüzde 12,5 payı bulunuyor.
Escondida’da iki büyük açık ocak, üç konsantratör tesisi ve iki liç operasyonu faaliyet gösteriyor. Tesis onlarca yıldır küresel bakır tedarik zincirinin en önemli kaynaklarından biri olarak çalışıyor.
BHP’nin son üretim planlarında Escondida’nın yıllık üretimi 1 milyon tonun oldukça üzerinde seyrediyor.
Şirket aynı zamanda madenin üretim kapasitesini önümüzdeki yıllarda koruyabilmek için 4,4-5,9 milyar dolar büyüklüğünde yeni bir konsantratör yatırımı planlıyor.
Bu ölçek, birkaç günlük kesintinin bile bakır piyasasında neden yakından izlendiğini gösteriyor.
Bakır zaten arz baskısı altındaydı
Escondida’daki üretim kesintisi bakır piyasasının arz açısından rahat olduğu bir dönemde gerçekleşmedi.
Endonezya ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki büyük madenlerde yaşanan sorunlar nedeniyle yıl içindeki küresel üretim beklentileri daha önce aşağı çekilmişti.
Elektrik şebekeleri, yenilenebilir enerji yatırımları, elektrikli araçlar ve özellikle yapay zekâ veri merkezlerinin hızla büyüyen enerji altyapısı ise bakır talebini desteklemeye devam ediyor.
BHP de dijitalleşme ve elektrifikasyon yatırımlarının uzun vadede daha fazla bakır gerektireceğini öngörüyor.
Bu nedenle piyasanın temel sorunu yalnız bugünkü üretim değil, önümüzdeki yıllarda yeni maden kapasitesinin talepteki büyümeye yetişip yetişemeyeceği.
Rekordan geri çekildi ama risk kaybolmadı
Bakır fiyatları son günlerde güçlü bir yükselişin ardından rekor seviyelere kadar çıkmıştı.
24 Eylül işlemlerinde ise güçlü ABD ekonomik verilerinin Fed’in faizleri artırabileceği beklentisini desteklemesi ve doların değer kazanmasıyla bakır vadeli işlemleri 6,70 doların altına geriledi.
Güçlü dolar, dolar üzerinden fiyatlanan emtiaları diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getiriyor.
Ancak fiyatlardaki bu geri çekilme arz tarafındaki sorunu ortadan kaldırmıyor.
Escondida’nın yeniden üretime başlama takvimi açıklanana kadar dünyanın en büyük bakır kaynağındaki kesinti, fiyatları yukarı yönlü destekleyebilecek başlıklardan biri olmaya devam edecek.
Türkiye için maliyet baskısı yaratabilir
Bakır fiyatlarındaki kalıcı yükseliş Türkiye açısından da yalnız emtia yatırımcılarını ilgilendiren bir gelişme değil.
Bakır; elektrik kabloları, enerji altyapısı, elektronik, beyaz eşya, otomotiv, makine ve inşaat sektörlerinde yoğun biçimde kullanılıyor.
Türkiye bu sektörlerde güçlü bir üretim kapasitesine sahip olduğu için küresel bakır fiyatındaki artış, üretici maliyetleri üzerinden geniş bir alana yayılabiliyor.
Özellikle elektrik şebekesi yatırımları ve enerji dönüşümü nedeniyle dünyada bakır talebinin yüksek kaldığı bir dönemde büyük üretim merkezlerindeki kesintilerin uzaması, sanayinin hammadde maliyetleri açısından daha yakından izlenecek.
Piyasanın bundan sonraki ilk kritik göstergesi Escondida’nın ne zaman yeniden üretime başlayacağı olacak.
Kaynak: HABER MERKEZİ
maden
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.