Gün içinde enerjinin ve odaklanmanın en yüksek olduğu saatler kişiden kişiye değişirken, bu doğal ritmin kariyerde yükselme üzerinde de etkili olabileceği belirtiliyor.
Ekonomist 24 Eylül 2026 | 15:48
Kurumsal çalışma hayatında uzun yıllardır erken kalkanlar öne çıkıyor. Sabah toplantıları, 09.00-17.00 mesai düzeni ve güne erken başlayan yöneticiler, iş dünyasının büyük ölçüde "sabah insanlarına" göre şekillendiğini gösteriyor. Ancak 1,5 milyondan fazla çalışanı kapsayan yeni bir araştırma, herkesin en verimli olduğu saatlerin aynı olmadığını ortaya koydu.
Herrmann International ile MyPerfectResume iş birliğinde ABD ve Kanada'daki çalışanların verileri incelendi. Araştırmada, özellikle gençlerin ve yaratıcı mesleklerde çalışanların kendilerini "gece insanı" olarak tanımlamaya çok daha yatkın olduğu görüldü.
Üst düzey pozisyonlarda ise tablo tersine dönüyor. Liderlik kademelerinde sabah insanlarının ağırlıkta olması, dikkat çekici bir soruyu beraberinde getiriyor: Bir kişinin enerjisinin ve odaklanmasının günün hangi saatlerinde yükseldiğini belirleyen doğal ritmi, yani "kronotipi", kariyer basamaklarını çıkma ve terfi etme ihtimalinde rol oynuyor olabilir mi?
1 Kariyer basamakları yükseldikçe "gece insanları" azalıyor
MoneyTalksNews'de yer alan habere göre, araştırmada çalışanların görev seviyeleri ile günün hangi saatlerinde daha aktif oldukları arasında dikkat çekici farklılıklar görüldü. Giriş seviyesindeki çalışanların “gece insanı” olma ihtimalinin ortalamaya kıyasla yüzde 29 daha yüksek olduğu belirlendi. Bu grup, yönetim kademeleri içinde gececi olma eğiliminin ortalamanın üzerine çıktığı tek seviye oldu.
Kariyer basamakları yükseldikçe ise tablo değişti. Üst düzey yöneticilerin gececi olma olasılığının yüzde 32 daha düşük olduğu görülürken, giriş seviyesindeki çalışanların gece insanı olma ihtimalinin yöneticilere göre 1,9 kat daha yüksek olduğu hesaplandı.
Benzer bir eğilim direktör pozisyonlarında da görüldü. Direktörlerin gece insanı olma olasılığının yüzde 27 daha düşük olması, üst kademelerde sabah saatlerinde daha aktif olan çalışanların ağırlık kazandığını ortaya koydu
2 Sabahçı ya da gececi olmanın arkasında ne var?
Araştırmacılara göre, çalışanlar arasındaki bu farklılığın arkasında genetik ve sosyal faktörler bulunabilir. Daha önce yapılan çalışmalar, özellikle PER3 geninin kronotiple güçlü bir ilişkiye sahip olduğunu ve insanların yaş ilerledikçe sabah saatlerinde daha aktif olmaya eğilim gösterebildiğini ortaya koyuyor.
Aile sorumlulukları ve çalışma saatleri gibi etkenlerin de kişilerin günlük düzenlerini daha erken saatlere göre değiştirmesinde rol oynayabileceği belirtiliyor
3 Gece insanları en çok bu sektörlerde öne çıkıyor
Araştırmada sabahçı ve gececi olma eğiliminin mesleklere göre de önemli ölçüde değiştiği görüldü. Gece saatlerinde daha aktif olan çalışanların özellikle yaratıcı işler ile hizmet sektöründe yoğunlaştığı belirlendi.
En dikkat çekici fark sanat alanında ortaya çıktı. Bu alanda gece insanlarının oranının ortalamaya göre yüzde 52 daha yüksek olduğu görüldü. Erken başlayan çalışma saatlerine rağmen eğitim sektöründe de oran yüzde 51 daha yüksek çıktı.
Gece insanlarının oranı yazarlıkta yüzde 33, danışmanlıkta yüzde 30, eğlence sektöründe yüzde 25 ve hizmet sektöründe yüzde 22 daha yüksek olarak kaydedildi. Danışmanlık sektöründeki sonuç uzun çalışma saatleri ve teslim tarihleriyle şekillenen çalışma düzeniyle, hizmet sektöründeki oran ise 7/24 devam eden faaliyetlerle ilişkilendirildi.
4 "Sabahçı" ve "gececi" ülkeler de belli oldu
Araştırmada çalışanların günlük ritimlerinin ülkelere göre nasıl değiştiği de incelendi. Sonuçlar, sabahçı veya gececi olma eğiliminin yalnızca coğrafi konumla açıklanamayacağını ortaya koydu.
Sabah saatlerinde daha aktif çalışanların en fazla öne çıktığı ülke İtalya oldu. İtalya'da gündüz insanlarının oranının ortalamadan yüzde 52 daha yüksek, gece insanlarının oranının ise yüzde 41 daha düşük olduğu belirlendi. Danimarka'da gündüz insanlarının oranı yüzde 48, İsveç'te ise yüzde 43 daha yüksek çıktı.
Listenin diğer ucunda ise Singapur yer aldı. Gece insanlarının oranının ortalamaya göre yüzde 45 daha yüksek olduğu Singapur, araştırmadaki en “gececi” ülke oldu. Bu oranın İsveç'tekinin yaklaşık 3 katına ulaştığı belirtildi.
Filipinler'de de gece insanlarının oranı yüzde 39 daha yüksek çıkarken, gündüz insanlarının oranı yüzde 22 daha düşük kaydedildi. Geç yemek saatleri ve geceye uzanan sosyal yaşamıyla bilinen İspanya'da ise beklentinin aksine gündüz insanlarının oranının ortalamanın üzerinde olduğu görüldü.
Gece saatlerinde daha aktif olanların oranının yüksek olduğu diğer ülkeler arasında Filipinler'in yanı sıra Brezilya, Meksika ve Fransa da yer aldı.
5 "Sabah insanları" hala çoğunlukta
Araştırma, sektörler ve ülkeler arasında farklılıklar görülse de genel tabloda sabah ve gündüz saatlerinde daha aktif olanların çoğunlukta olduğunu ortaya koydu. İncelenen gruplarda gündüz insanlarının sayısı gece insanlarından genellikle yüzde 40 ila yüzde 45 daha fazla olurken, gece insanlarının oranı hiçbir grupta yaklaşık yüzde 20'nin üzerine çıkmadı.
Dijital kültürün gelişmesi ve uzaktan çalışmanın yaygınlaşması ise gece saatlerinde daha aktif olan çalışanların daha görünür hale gelmesini sağladı. Bu noktada, gececi eğilimin gerçekten yaygınlaşıp yaygınlaşmadığı ya da esnek çalışma düzenleri sayesinde daha fazla görünür hale gelip gelmediği sorusu öne çıktı.
6 Kariyer basamaklarında biyolojik saat farkı
Araştırmanın sonuçları, kronotip farklılıklarının yaş, meslek ve kültür gibi faktörlerle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Gece insanlarının yaratıcı mesleklerde, sabah saatlerinde daha aktif olanların ise üst düzey pozisyonlarda daha fazla görülmesi, mevcut çalışma düzeninin bu farklılıkta nasıl bir rol oynadığı sorusunu da gündeme getirdi.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.