Teknoloji devlerinin yapay zeka yatırımlarının faturası belli oldu

ABD'de yapay zeka veri merkezlerine yatırım artarken, ülke ekonomisinin giderek tek sektöre bağımlı hale gelmesi ciddi riskler yaratıyor. ABD merkezli düşünce kuruluşu Brookings Enstitüsü'nün araştırmasına göre yapay zek…

ABD merkezli düşünce kuruluşu Brookings Enstitüsü'nün araştırmasına göre yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlar 2025-2032 döneminde 10,3 trilyon dolara ulaşacak. Bu, yılda ortalama ABD gayrisafi yurtiçi hasılasının (GSYH) yüzde 3,6'sına denk geliyor.

Yapay zeka yatırımlarının 2026'da GSYH'nin yüzde 1,9'una ulaşması beklenirken, bu ölçekte tek bir sektöre bağımlılık daha önce yalnızca 19. yüzyılın sonlarındaki demiryolu yatırımlarında görülmüştü.

Wall Street Journal'ın (WSJ) "ABD tarihinin en büyük ekonomik bahsi" diye nitelediği yatırımlar yüz binlerce yeni istihdam ve yeni milyarderler ortaya çıkarıyor. Ancak yatırımların önemli bir bölümü borçla finanse edildiği için sektörde yaşanacak ani bir yavaşlama Amerikan ekonomisi ve finans sistemi üzerinde ciddi etkiler yaratabilir.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bu yatırım rekabetinin başında Oracle, Microsoft, Amazon, Meta ve Alphabet olmak üzere 5 teknoloji devi var. Bu şirketlerin 2026-2029 dönemindeki sermaye harcamalarının toplamda 4,2 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

İncelemeyi yapan ekonomist Stijn van Nieuwerburgh, teknoloji şirketlerinin bankalardan ve özel kredi kuruluşlarından borçlanmak için bilanço dışı yapılar kullandığını, bu anlaşmalarla ilgili kamuya sınırlı bilgi sunulduğunu söylüyor.

Analiste göre bu durum finansal risklerin boyutunun anlaşılmasını zorlaştırıyor. Yapay zeka yatırımları veri merkezlerinin borcunu karşılayacak kadar gelir yaratamazsa bunun tüm finansal sisteme yayılabilecek sonuçları olabilir.

Veri merkezlerinde kullanılan ekipmanlara, özellikle bellek çiplerine yönelik talep de arz sıkıntısı ve fiyat artışlarına yol açıyor. İthalatçıların bilgisayar, sabit disk gibi çevre birimleri ve yarı iletkenler için ödediği fiyatlar ağustosta yıllık bazda yüzde 20 arttı. Bu artış, iPhone ve oyun konsolları gibi bazı tüketici ürünlerinin maliyetlerini de yükseltiyor.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, 28 Ağustos'taki açıklamasında, yapay zekanın üretkenliği artırması halinde ekonomik büyümeyi hızlandırıp fiyat baskılarını azaltabileceğini savunmuştu.

Öte yandan Warsh, 16 Eylül'deki basın toplantısında büyük teknoloji şirketlerinin devasa yapay zeka yatırımlarını finanse etmek için borçlanmasının sermaye talebini ve dolayısıyla borçlanma maliyetlerini artırdığını da vurgulamıştı.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Fortune

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

DAHA FAZLA OKU