Fırat’ın kıyısında bir Anadolu hikâyesi: Erzincan

Fırat’ın kıyısında bir Anadolu hikâyesi: Erzincan

Fırat’ın kıyısındaki Kemaliye’den Karanlık Kanyon’a, 132 yılda tamamlanan Taş Yol’dan Girlevik Şelalesi’ne uzanan Erzincan; doğası, tarihi ve güçlü mutfağıyla keşfedilecek çok şey saklıyor. Tulum peyniri, lök tatlısı, kete ve Babikko da bu yolculuğun sofradaki durakları.

25 Eylül 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

MUSTAFA YALÇIN
mustafaylc@gmail.com

Erzincan’ın en güzel taraf­larından biri, birkaç gün içinde birbirinden bam­başka manzaralarla karşılaşabil­meniz. Bir gün Fırat’ın kıyısında, sarp kayalıkların arasındaki Ke­maliye sokaklarında yürürken er­tesi gün Girlevik Şelalesi’nin ba­şında bulabilirsiniz kendinizi. Araya yüzlerce yıllık yapılar, eski Eğin evleri, kanyonlar ve uzun sof­ralar giriyor. Erzincan’ı tanımaya şehrin belki de en etkileyici köşe­sinden, Kemaliye’den başladık.

Karasu Vadisi boyunca uzanan kanyon, bazı noktalarda 500-600 metreyi bulan sarp kaya duvar­larıyla gerçekten etkileyici. Yer yer yalnızca birkaç metreye ka­dar daralan geçitler, insana do­ğanın gücünü bir kez daha hatır­latıyor. Kanyonun iki yakası ara­sındaki yükseklik ve coğrafi yapı, burayı ekstrem sporlar açısından da dünyaca dikkat çeken nokta­lardan biri haline getirmiş. Base jump ve wingsuit gibi adrenalin dolu sporların yapıldığı bu coğ­rafyada, yalnızca manzarayı iz­lemek bile başlı başına bir dene­yim. Burada özellikle fotoğraf meraklılarına bir not düşelim: Fotoğraf makinenizi ya da tele­fonunuzu hazır tutun. Kanyonun her virajında başka bir manzara çıkıyor karşınıza.

132 yıllık bir hikâye: Kemaliye Taş Yolu

Kemaliye’de en etkileyici yer­lerden biri Taş Yol. Yapımına 1870 yılında başlanan bu yolun tamamlanması tam 132 yıl sür­müş. Dile kolay... 2002 yılında ta­mamlanan yaklaşık 8 kilometre­lik güzergâhta 38 tünel bulunu­yor. Kayaların oyularak, büyük bir sabırla ortaya çıkarıldığı bu yol bugün yalnızca bir ulaşım gü­zergâhı değil; başlı başına bir ge­zi rotası.

Virajları, tünelleri, dik kayalık­ları ve uçurumlarıyla macera ara­yanların ilgisini çekerken, fotoğ­raf tutkunlarına da eşsiz manza­ralar sunuyor.

Buradan geçerken acele etme­yin. Mümkün olduğunca güvenli noktalarda durup manzarayı iz­leyin. Çünkü Kemaliye Taş Yo­lu’nda bazen yolun kendisi, va­racağınız yerden daha etkileyici olabiliyor.

Kemaliye sokaklarında kaybolun

Kanyonlardan ve Taş Yolu’n­dan sonra rotayı Kemaliye’nin merkezine çevirmek gerekiyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan tarihi kent dokusuyla Kemaliye, geleneksel Anadolu mimarisini yakından görmek isteyenler için oldukça özel.

Taş ve ahşabın bir arada kulla­nıldığı Eğin evleri, eski kapılar, özgün kapı tokmakları, dutluklar ve Fırat’a doğru uzanan sokaklar ilçeye bambaşka bir karakter ka­zandırıyor. Burada size özellikle şunu öneriyoruz: Haritayı bir ke­nara bırakıp biraz yürüyün. Her sokağa bir merakla girin. Eski ev­lerin kapılarına, pencerelerine, taş işçiliğine bakın. Çünkü Ke­maliye’yi sadece görülecek yer­leri işaretleyerek gezmek yerine, sokaklarında dolaşarak tanımak çok daha güzel.

Kemaliye’de gezdikten sonra sıra yöresel lezzetlere geliyor.

İlk denemeniz gerekenlerden biri kesinlikle Lök tatlısı. Ku­ru dut ve cevizin geleneksel taş dibeklerde uzun süre dövülerek hazırlanmasıyla ortaya çıkan bu tatlı, bildiğimiz tatlılardan ol­dukça farklı. Üstelik ilave şeker ve yağ kullanılmıyor. Özellik­le yöresel lezzetleri sevenlerin Lök’ü mutlaka denemesini öne­riyoruz. Bir de yanında çay varsa, daha ne olsun!

Erzincan’ın simgesi: Tulum peyniri

Erzincan’a gelip Erzincan Tu­lum Peyniri yemeden dönmek ol­maz.

Yüksek yaylalarda beslenen hayvanların sütünden hazırla­nan ve geleneksel yöntemlerle ol­gunlaştırılan bu peynir, bölgenin en bilinen yöresel ürünlerinden.

Kahvaltıda mutlaka deneyin. Hatta sevdiyseniz dönüş yolunda yanınıza almak için de değerlen­direbilirsiniz. Yanında güzel bir köy ekmeği ve sıcak çayla düşü­nün; Erzincan kahvaltısının ne­den ayrı bir yeri olduğunu hemen anlayacaksınız.

Döneri de listenize yazın… Er­zincan’ın döneri de şehirde de­nenmesi gereken lezzetlerin ba­şında geliyor. Yörede doğal bes­lenen hayvanların etlerinden hazırlanan döner, kendine özgü hazırlanışı ve pişirme yöntemiy­le farklı bir lezzet sunuyor.

Kete, geli ve babikko

Hamur işi seviyorsanız Erzin­can mutfağı sizi mutlu edecek. Bol tereyağıyla hazırlanan ge­li/kete, özellikle kahvaltı ve çay saatlerinde mutlaka denenme­si gereken yöresel lezzetlerden. Bir başka yöresel tat ise babikko. Fırınlanan hamurun içi çıkarı­lıp ufalanıyor, üzerine sarımsaklı süzme yoğurt ve kızdırılmış tere­yağı ekleniyor. İlk bakışta oldukça sade görünse de lezzeti şaşırtıcı.

Girlevik’te doğanın sesini dinleyin

Kemaliye’den sonra Erzin­can’ın doğal güzelliklerini keşfet­meye devam ediyorsanız sıradaki duraklardan biri Girlevik Şelale­si olmalı.

Şehir merkezine yaklaşık 35 ki­lometre uzaklıktaki Çağlayan bel­desinde bulunan şelale, üç kade­meli yapısı ve güçlü su debisiyle Erzincan’ın simge noktalarından.

Yaz aylarında çevresindeki ye­şilliklerde serin bir mola verebi­lir, doğanın içinde güzel birkaç saat geçirebilirsiniz. Kışın ise Girlevik bambaşka bir görüntüye bürünüyor. Suların donmasıyla oluşan dev buz sarkıtları, şelale­yi adeta bir buz sarayına dönüş­türüyor.

Ekşisu’da biraz soluklanın

Şehir merkezine yaklaşık 11 ki­lometre uzaklıktaki Ekşisu Sazlı­ğı ve Mesire Alanı, Erzincan gezi­sinin daha sakin duraklarından. Burada çıkan doğal maden suyu­nun tadına bakabilir, mesire ala­nında dinlenebilir ve sazlık çev­resindeki kuşları gözlemleyebi­lirsiniz. Yaklaşık 200 kuş türüne ev sahipliği yapan bölge, doğa tut­kunları için de oldukça değerli. Eğer yoğun bir gezi programın­dan sonra biraz nefes almak isti­yorsanız Ekşisu’ya zaman ayırın.

Tarih meraklıları Altıntepe’ye

Erzincan’ın binlerce yıllık geç­mişini daha yakından görmek is­teyenlerin rotasına Altıntepe Ören Yerini de eklemesini öne­riyoruz.

Üzümlü ilçesi sınırlarında bu­lunan Altıntepe, özellikle Urar­tu döneminden kalan kalıntıla­rıyla dikkat çekiyor. Saray, kabul salonu, kanalizasyon sistemi ve anıtsal oda mezarları, bölgenin geçmişteki önemini gözler önü­ne seriyor.

Buraya geldiğinizde yalnızca birkaç taş yapı görmeyeceğini­zi, binlerce yıllık bir medeniye­tin izleri arasında dolaşacağınızı unutmayın.

Erzincan gezisinde tarihe biraz daha yakından bakmak isteyen­ler için bir başka önemli durak da Mama Hatun Külliyesi. 12. yüz­yılın sonlarında Saltuklu Beyli­ği döneminde inşa edilen külliye; kervansaray, hamam, mescit ve özellikle özgün dairesel mimari­siyle dikkat çeken Mama Hatun Türbesi'nden oluşuyor.

Anadolu’nun farklı dönemleri­ne ait eserleri görmeyi seviyorsa­nız burayı mutlaka listenize alın.