Dünyanın üçüncü büyük bakır üreticisi Peru, yıllık üretimini 1 milyon ton artıracak yeni projeleri hızlandırırken ABD ve Çinli şirketler yatırımlar için sıraya girdi. Çin’de stokların bir haftada yüzde 15,9 erimesi ise küresel bakır arzı üzerindeki baskıyı daha görünür hale getirdi.
Murat Ali Oral 26 Eylül 2026 08:16 26 Eylül 2026 08:20 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Küresel ekonominin enerji dönüşümü, elektrik şebekeleri, elektrikli araçlar ve yapay zekâ veri merkezleri nedeniyle giderek daha fazla ihtiyaç duyduğu bakır için rekabet sertleşiyor. Dünyanın üçüncü büyük üreticisi Peru, yeni maden projelerinin önündeki izin süreçlerini hızlandırarak önümüzdeki 5-6 yılda yıllık üretimini yaklaşık 1 milyon ton artırmaya hazırlanıyor.
Peru Enerji ve Maden Bakanı Guillermo Shinno, yeni projelere Çinli şirketlerin yanı sıra ABD'li yatırımcıların da yoğun ilgi gösterdiğini açıkladı. Yeni kapasite yarışı, Çin'deki bakır stoklarının hızla gerilediği ve küresel piyasada yakın vadeli metal bulmanın pahalılaştığı bir döneme denk geldi.
Peru bakır üretimini 1 milyon ton artırmak istiyor
Peru'nun yıllık bakır üretimi yaklaşık 2,8 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Hükümet, geliştirilmekte olan yeni projelerin devreye alınmasıyla üretimin önümüzdeki 5-6 yılda yaklaşık 1 milyon ton artırılabileceğini öngörüyor.
Bu hedef gerçekleşirse ülkenin yıllık üretim kapasitesi yaklaşık 3,8 milyon tona ulaşabilir.
Hükümet bunun için özellikle büyük madencilik yatırımlarındaki izin süreçlerini hızlandırmaya çalışıyor. Peru yönetimi, uzun izin sürelerinin yatırım kararlarını geciktirdiğini kabul ederken yeni düzenlemelerle projelerin daha hızlı devreye alınmasını hedefliyor.
ABD ve Çinli şirketler sıraya girdi
Yeni kapasite yalnız Peru için değil, dünyanın iki büyük ekonomik gücü açısından da stratejik önem taşıyor.
Enerji ve Maden Bakanı Shinno, hem Çinli hem de ABD'li şirketlerin Peru'daki bakır projeleriyle ilgilendiğini söyledi. Çinli madencilik şirketlerinin ülkede halihazırda güçlü bir varlığı bulunurken ABD'nin kritik minerallerde tedarik kaynaklarını çeşitlendirme arayışı rekabeti büyütüyor.
Peru'daki yeni projeler bu nedenle yalnız madencilik yatırımı olmaktan çıkıyor. Bakır üretiminin kim tarafından finanse edildiği, madenlerin hangi şirketler tarafından işletildiği ve çıkarılan metalin hangi pazarlara yöneldiği küresel tedarik zincirlerinin önemli başlıklarından biri haline geliyor.
Çin bakırda güçlü konumunu koruyor
Çin dünyanın en büyük bakır tüketicisi olmasının yanı sıra rafinaj kapasitesinde de belirleyici konumda bulunuyor.
Ülkenin sanayi üretimi, elektrik şebekeleri, yenilenebilir enerji yatırımları ve elektrikli araç sektörü büyük miktarda bakır tüketiyor. Yapay zekâ veri merkezleri ile enerji altyapısına yönelik yatırımlar da önümüzdeki yıllarda talebi artırabilecek yeni alanlar arasında gösteriliyor.
Bu nedenle Pekin açısından bakır madenlerine doğrudan veya dolaylı erişim stratejik önem taşıyor.
Peru ise Çin'in uzun süredir yatırım yaptığı önemli üretim merkezlerinden biri. Ülkedeki bazı büyük bakır madenlerinde Çinli şirketlerin yatırımları bulunuyor.
Çin’de stoklar bir haftada yüzde 15,9 eridi
Peru'daki yeni üretim yarışı sürerken bakır piyasasından gelen son veriler arz tarafındaki baskının neden giderek daha fazla önem kazandığını gösteriyor.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası tarafından izlenen bakır stokları haftalık bazda yüzde 15,9 azalarak 47 bin 147 tona geriledi.
Stoklardaki hızlı düşüşte Çin'deki tatil dönemi öncesinde artan alımlar ile bazı izabe tesislerinde gerçekleştirilen bakım çalışmalarının etkili olduğu belirtiliyor.
Fiziki piyasadaki sıkılık Londra Metal Borsası'nda da kendisini gösterdi. Nakit bakırın üç aylık vadeli kontrata göre primi 124,75 dolara kadar yükseldi.
Bu yapı, piyasada hemen teslim edilebilir bakıra yönelik talebin güçlendiğine işaret ediyor.
Bakır 14 bin 600 dolar çevresinde
Bakır fiyatları da arz endişelerinin etkisiyle yüksek seviyelerde seyrediyor.
Londra piyasasında bakır yaklaşık 14 bin 600 dolar/ton çevresinde işlem görürken metal haftalık yükselişe yöneldi.
Stokların azalması ve fiziki piyasadaki sıkılığın yanı sıra gelecekteki talebe ilişkin beklentiler de fiyatları destekliyor.
Yeni madenlerin geliştirilmesinin uzun yıllar gerektirmesi ise mevcut üreticilerin önemini artırıyor. Peru gibi büyük rezervlere sahip ülkelerde bugün verilen yatırım kararları, küresel bakır piyasasının önümüzdeki on yıldaki arz yapısını belirleyebilir.
1 milyon tonluk kapasite dengeleri değiştirebilir
Peru'nun hedeflediği yaklaşık 1 milyon tonluk ek yıllık üretim, bugünkü küresel maden arzı içinde dikkate değer bir büyüklüğe karşılık geliyor.
Ancak bu kapasitenin tamamının kısa sürede piyasaya çıkması beklenmiyor. Yeni madenlerin izin, finansman, altyapı ve inşaat süreçleri yıllar sürebiliyor.
Bu nedenle ABD ve Çinli şirketlerin bugünkü rekabeti, mevcut bakır arzından çok gelecekteki üretimin kontrolüne yönelik bir mücadele niteliği taşıyor.
Çin'deki stokların hızlı gerilemesi de yeni kapasitenin neden giderek daha değerli hale geldiğini ortaya koyuyor.
Bakırda mücadele madenden başlıyor
Bakırın küresel ekonomideki rolü büyüdükçe rekabet yalnız metalin piyasa fiyatı üzerinden yürümüyor.
Maden ruhsatları, yeni projelerin finansmanı, rafinaj kapasitesi ve uzun vadeli tedarik anlaşmaları da yarışın parçası haline geliyor.
Peru'nun üretimini 1 milyon ton artırma planı bu nedenle ABD ile Çin arasındaki kritik mineral rekabetinin yeni cephelerinden biri olmaya aday.
Şanghay'daki stokların hızla azalması ve Londra piyasasında fiziki bakır priminin yükselmesi ise bu mücadelenin geleceğe ilişkin bir senaryodan ibaret olmadığını gösteriyor. Piyasa, yeni üretime şimdiden ihtiyaç duyulduğuna dair güçlü sinyaller veriyor.
Kaynak: HABER MERKEZİ
maden
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.