16'ncı yüzyılın ortalarında Leonardo da Vinci, İtalyan resim sanatında yepyeni bir çağ açtı. Leonardo da Vinci, yalnızca bir ressam değil, bir mucit, bilim insanı, mühendis, anatomist, insan ruhunun derinliklerine inen bir filozof.
Da Vinci, insanı tüm ruhsallığıyla yakalamaya çalışan bir sanatçıdır. Tarihe baktığımız zaman, Leonardo için "gelmiş geçmiş en büyük çok yönlü dâhiydi" demek mümkün.
Psikanalizin kurucusu Sigmund Freud, Leonardo için "Herkes karanlıklar içinde uyurken, ilk önce Leonardo uyanmıştı" dedi.
Da Vinci, içinde bulunduğu evreni keşfetmek için sınırsız araştırmalar yaptı. Leonardo da Vinci, 1452 yılında İtalya'nın Floransa kentinin Vinci köyünde dünyaya geldi.
Yalnızlık ve kusursuzluk
Küçük yaşlardan itibaren farklı konulara merak duyan Leonardo, bir daldan diğerine atlıyordu. Leonardo, sürekli bir projeyi yarım bırakıp diğerine geçiyordu. Bundan dolayı birçok eseri ve projesi yarım kaldı. Yalnızlık ve kusursuzluk, Leonardo'nun 2 temel takıntısıydı. Sürekli kusursuzu arayan sanatçı, eserlerinde insanlar bir kusur bulsun istemiyordu. Bundan dolayı Da Vinci'nin bitirdiği eser sayısı azdır.
Çıraklıktan ustalığa
Leonardo'nun çocuk yaşta taşındığı şehir Floransa, Rönesans'a beşiklik ediyordu. O dönemde Floransa, birçok sanatçı ve filozofun uğrak yeri konumundaydı. İlk olarak Leonardo burada müzik dersleri aldı. Babası, Leonardo'yu hangi alana yönlendireceği konusunda tereddüt ediyordu. Daha sonra Leonardo'yu alıp o dönemin en önemli sanat okullarından birinin sahibi olan Verrocchio'nun yanına götürdü.
Leonardo, ünlü Medici ailesinin ressamı Verrocchio'nun yanına atölye çocuğu olarak verildi. O dönemde atölye çırağı, yerleri süpüren, çay getirip götüren bir çırak anlamına geliyor. Ancak Leonardo, diğer atölye çıraklarından farklı olarak sadece uzaktan bakarak tuval germeyi ve resim yapmayı kendi başına öğrendi.
Bir dönem sonra Verrocchio'nun öğrencisi de oldu. Leonardo, Verrocchio'nun atölyesinde 5 yıl kaldı. Verrocchio'nun atölyesinde Botticelli ve Lorenzo gibi isimler olsa da Leonardo kısa bir süre içinde sivrildi. Leonardo, o kadar başarılı çizimler yapıyordu ki Verrocchio bir daha resim yapmama kararı aldı. Bu tip olaylara sanat tarihinde sıklıkla rastlanır. Çırağın kendisini geçtiğini düşünen usta, emeklilik vaktinin geldiğini düşünür. Resmi bırakan Verrocchio, heykel çalışmalarına devam etti.
Rönesans'ın dahi sanatçısı
Leonardo, birçok araştırmacıya göre tarihin gelmiş geçmiş en zeki sanatçısı. Normal bir insanın IQ'su 100 civarı iken Leonardo'nun IQ'sunun ise 200 ile 220 arasında olduğu düşünülüyor. O dönemde Leonardo aynı zamanda geometri, fizik ve felsefeyle de uğraşıyordu.
Leonardo da Vinci, hayatı boyunca o kadar fazla işle uğraşıyor ki ömrü tüm çizimlerini hayata geçirmesine yetmiyor. O dönemde binlerce sayfa çizim yapan Leonardo'nun bugün elimizde yaklaşık olarak 6000 sayfa çizimi bulunuyor. Çizimler, insan anatomisinden uçan makinelere kadar oldukça geniş bir yelpazeyi barındırıyor. Da Vinci, ilk uçağı, helikopteri ve paraşütü bunlar icat edilmeden 500 yıl önce resmediyor. Leonardo, uçmak ve su kanalları üzerine çok ciddi çalışmalar yaptı. Panama Kanalı'nın yapımında Leonardo'nun el yazmalarından faydalanıldı.
Anatomi bilgisi
Kadavralar üzerinde çalışan Leonardo, hayatı boyunca otuza yakın kadavra üzerinde çalışmış bir sanatçı. Resmini yapmak istediği insan bedeni hakkında tam bilgi sahibi olmak istiyordu. Ressam olarak başladığı çalışmalarını bir bilim adamı olarak sürdürüyordu. Leonardo'nun defterlerine bakıldığı zaman temiz kanla kirli kanın nasıl ayrıldığını, aortun ne işe yaradığını, insan kalbinin odacıklarını, iskelet sisteminde omurganın nasıl çalıştığını çizdiğini görüyoruz.
Leonardo da Vinci bir vejetaryen
Gençliğimden bu yana, et yenilmesine karşıyım. Bir gün insanların, hayvanları öldürmeyi tıpkı insan öldürmek gibi cinayet kabul edeceğine inanıyorum.
Vejetaryen olan Leonardo, o dönemde kesinlikle hayvan eti tüketmiyordu. Sanatçının aynı zamanda kafesteki kuşları da satın alıp özgür bıraktığı söyleniyordu. Kıvırcık saç hayranlığından dolayı köpekleri de kıvırcık saçlı olarak resmediyordu.
İklim krizi öngörüsü
Leonardo, coğrafya ve yeryüzünün tektonik hareketleriyle yakından ilgileniyordu. Sanatçının o dönemde çizdiği bir sel baskını resmi, bugün yaşadığımız iklim krizinin bir öngörüsü olarak yorumlanabilir. Tektonik hareketler ve denizin dibindeki kalıntılarla ilgilenen Da Vinci'nin notlarında, "Burası deniz ise acaba deniz de bir zamanlar yeryüzü müydü?" diye sorguladığını görüyoruz.
Leonardo'nun son dönemleri ciddi sıkıntıyla geçti. Leonardo dev aynalar temin edip bunlar üzerinde çalışıyordu. Bir çeşit teleskop üzerinde çalışan sanatçı, o dönem büyücülük ile suçlandı. Solak olmasından dolayı sanatçı bazı sıkıntılar yaşadı. Sanatçıya hayran olan Fransa Kralı I. François, Leonardo'yu sanatçıdan çok büyük bir filozof olarak görüyordu. Yaşamının son 3 yılını Fransa'da geçirdi ve son nefesini burada verdi. Yaşamı boyunca araştıran, öğrenmeye devam eden, sınırların ötesinde düşünen Leonardo da Vinci, tarihin gelmiş geçmiş en büyük sanatçılarından biri. Sanatçı kimliğinin ötesinde, yaptığı araştırmalar ve çizimleri bilim dünyasına da ışık tuttu.
Kaynaklar:
Arte, Umberto (2019), "Umberto Arte ile Sanat: Sanatçılar, Akımlar, Resim İncelemeleri, Mitoloji" (1. Baskı 2019, 21. Baskı Aralık 2021), Destek Yayınları, 21. Baskı, Nişantaşı, İstanbul.
Lunday, Elizabeth (2022), "Büyük Sanatçıların Gizli Hayatları" (Çeviren: Sevin Okyay), (İlk baskı İngilizce 2008, Türkçe çeviri 1. Baskı 2009, 11. Baskı Mayıs 2022). Domingo, BKZ Yayıncılık, 11. Baskı, Şişli, İstanbul.
Da Vinci, Leonardo (2025), "Yaşam ve Sanat Üzerine Düşünceler" (Çeviren: Arzu Kaya), 2025, Kanes Yayınları, 1. Baskı, Üsküdar, İstanbul.
Altuna, Sadun (2023), "Ünlü Ressamlar: Hayatları ve Eserleri" (1. Baskı 2013, 4. Baskı Ocak 2023), Hayalperest Yayınevi, İstanbul.
Aydın, Yiğit (2026), "Baş Belaları ve Başyapıtları" (1. Baskı 2026, 2. Baskı Haziran 2026), Kronik Kitap, K. Çekmece, İstanbul.
Hodge, Susie (2022), "100 Başyapıtta Sanat: En Önemli Sanat Eserleri Ne Anlatıyor?" (Çeviren: Ecem Özensoy), Say Yayınları (1. Baskı, 2024), İstanbul.
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
Hakkında daha ayrıntılı: Leonardo da Vinci
DAHA FAZLA HABER OKU
dosya
Faik Bulut Hürmüz, Aden ve Babülmendeb'te tehlikeli stratejik gelişmeler
KÜLTÜR
Selçuk Ramazanoğlu Yanlış kapıyı daha sert mi itmeli?
Gürsel Tokmakoğlu Özgün Türkiye
Gürbüz Evren Netanyahu'ya Pinokyo demek Pinokyo'ya hakaret olur
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.