YAYINLAMA 29 Eylül 2026 07:54
GÜNCELLEME 29 Eylül 2026 07:56
Tooro, Uganda'nın resmi olarak tanınan dört ana tarihi krallığından biri. Krallık, 31 yıl boyunca, henüz 3 yaşındayken tahta çıkan ve uzun süre "çocuk kral" olarak anılan Kral Oyo tarafından yönetildi.
Oyo, babasının ölümünün ardından 1995 yılında tahta çıktı. Dönemin dünyanın en genç hükümdarı olan Oyo, geçtiğimiz ay 34 yaşında kanser nedeniyle hayatını kaybetti.
Yeni kral için geleneksel taç giyme töreni
Kijanangoma'nın taç giyme töreni, gece yarısında başlayan geleneksel ritüellerle gerçekleştirildi. Yeni kral, tören kapsamında resmi kraliyet sarayı Karuziika'ya yaklaşık 4 kilometre yürüdü.
Tooro Krallığı Enformasyon Bakanı Charles Mwanguhya, yeni kralın, krallığın kolay elde edilmediğini simgeleyen temsili bir savaşın ardından Babiito klanının üyeleri tarafından kutsandığını açıkladı.
Kijanangoma, tahta oturmadan ve başına gerçek taç yerleştirilmeden önce krallığı devraldığını simgeleyen çeşitli geleneksel ritüelleri de yerine getirdi.
Tahta çıkışı veraset tartışmasına yol açtı
BBC'de yer alan habere göre Kijanangoma'nın kral seçilmesi kolay olmadı. Tooro geleneklerine göre, hayatını kaybeden kralın yerine tanınmış bir oğlunun geçmesi gerekiyor.
Kraliyet ailesinin bazı üyeleri, Kral Oyo'nun küçük bir oğlunun bulunduğunu ve vasiyetinde bu çocuğun tahtın varisi olması gerektiğini belirtti. Ancak söz konusu çocuk hiçbir zaman kamuoyuna tanıtılmadı ve kralı seçen 21 kişilik Babiito klanı komitesi tarafından da tanınmadı.
Kral Oyo hiçbir zaman resmi olarak evlenmedi. Eşi ve çocukları hakkında da kamuoyuna yansıyan bilgiler sınırlı kaldı.
Kraliçe vasiyete uyulmasını istedi
Oyo'nun annesi Kraliçe Best Kemigisa, oğlunun vasiyetine saygı gösterilmesi gerektiğini savundu. Ancak kraliyet veraset komitesi, seçim sürecinin Tooro'nun gelenek ve göreneklerine uygun şekilde yürütüldüğünü belirterek Kijanangoma'yı seçti.
Bu karar, Kijanangoma'yı doğrudan veraset tartışmasının merkezine taşıdı.
Kemigisa, oğlunun vasiyeti kraliyet ailesine okunduktan sonra Kijanangoma'nın seçilmesini "ikinci bir kralın ilanı" olarak nitelendirdi.
Kraliçe ayrıca yeni kral için düzenlenen kutlamaların, oğlunun cenazesinin bulunduğu yere yalnızca birkaç metre uzaklıkta yapılmasının kendisi için son derece acı verici olduğunu söyledi.
Oyo'nun olduğu öne sürülen oğlu tartışmanın merkezinde
Kemigisa, Oyo'nun ABD'nin Teksas eyaletinde bulunan oğlunun ülkeye dönmesinin beklendiğini ancak yaşanan gergin veraset süreci nedeniyle bunun gerçekleşmediğini ifade etti.
Kraliçe, yaptığı açıklamada hiçbir çocuğun babasının memleketine dönmesinin düşmanlık ve çatışmanın içine çekilmek anlamına gelebileceği bir durumla karşı karşıya bırakılmaması gerektiğini belirtti.
Tooro Krallığı Enformasyon Bakanı Mwanguhya ise söz konusu çocuğun ortaya çıkmadığını ve zamanla Kral Oyo'nun geride bir oğul bırakmadığı yönünde bir kabul oluştuğunu söyledi.
Kijanangoma ve Oyo kuzen
Kraliyet sarayından kaynaklara göre Tooro kralının Babiito klanından ve özellikle 1928-1965 yılları arasında krallığı yöneten Kral George David Matthew Kamurasi Rukidi III'ün soyundan gelmesi gerekiyor.
Kijanangoma ile hayatını kaybeden Kral Oyo birbirlerinin kuzeni. Her ikisi de Tooro'nun 11. kralı olan Rukidi III'ün torunları.
Kijanangoma, tahta aday gösterilen isimler arasında yer alıyordu. Adaylar arasında İngiltere'nin tanınmış amatör futbol kulüplerinden birinde forma giyen Prens George Desmond Kamurasi de bulunuyordu.
Veraset komitesine göre South East Dons takımının kaptanı ve kalecisi olan Kamurasi, diğer sorumluluklarını gerekçe göstererek taht teklifini kabul etmedi.
Yeni kral birlik ve kalkınma mesajı verdi
Kijanangoma, kral ilan edilmesinin ardından sarayın halka açık olacağı mesajını verdi. Yeni kral, yönetiminde birlik ve kalkınmaya odaklanacağını belirtti.
Kendisine kral unvanı verilmiş olsa da tek başına hareket edemeyeceğini söyleyen Kijanangoma, halkıyla birlikte çalışması gerektiğini ifade etti.
Uganda'daki geleneksel kralların resmi bir siyasi yetkisi bulunmuyor. Bununla birlikte krallar, liderlik ettikleri topluluklarda kültürel nüfuzlarını ve önemli bir toplumsal desteği koruyor.
Uganda'da dört tarihi krallık bulunuyor
Uganda'da dört ana tarihi krallık bulunuyor. Bunların en büyüğü ve en etkili olanı, başkent Kampala'nın da içinde bulunduğu orta bölgede yer alan Buganda Krallığı.
Krallıklar 1967 yılında kaldırılmış, ancak Devlet Başkanı Yoweri Museveni yönetimindeki hükümet tarafından 1990'ların başında yeniden kurulmuştu.
Hükümet, krallıkların yeniden kurulmasını kültürel gururu ve ulusal birliği destekleme amacıyla gerçekleştirdiğini açıklamıştı.
Hükümet Kijanangoma'nın tahta çıkışını destekledi
Veraset tartışması devam ederken hükümet, Babiito klanının Kijanangoma'yı seçmesini destekledi.
Başsavcı Sam Mayanja, Kijanangoma'nın krallığına yönelik resmi bir şikayet bulunmadığı gerekçesiyle taç giyme töreninin gerçekleştirilmesine izin verildiğini açıkladı.
Taç giyme töreninin tarihi hükümet tarafından duyurulurken, Devlet Başkanı Yoweri Museveni'nin de törene katılması planlandı.
Devlet Başkanı Museveni'nin oğlu ve ordu komutanı Muhoozi Kainerugaba da Kijanangoma'ya açık destek verdi ve sosyal medya hesabından yeni krala uzun bir saltanat diledi.
Kijanangoma'nın adı kraliyet geçmişine dayanıyor
Kijanangoma'nın adı da Tooro kraliyet ailesinin geçmişine uzanıyor.
Babası, Kral Rukidi III'ün tahta çıktığı yıl doğmuştu. Rukidi III, oğluna "kraliyet davuluyla gelen" anlamına gelen Kijanangoma adını verdi.
Aradan iki nesil geçtikten sonra kraliyet davulu yeniden sahibine dönmüş oldu.
1970 yılında doğan Kijanangoma, Kampala'ya yaklaşık 300 kilometre uzaklıktaki Fort Portal'da bulunan Kidukuru köyündeki aile evinde büyüdü.
Daha sonra eğitim için köyünden ayrılan Kijanangoma, 1999 yılında Uganda'nın prestijli Makerere Üniversitesinden kitle iletişimi alanında mezun oldu.
20 yılı aşkın gazetecilik deneyimi
Kijanangoma, komşu Ruanda'nın yanı sıra Uganda'da da Uganda Yayın Kurumu dahil çeşitli medya kuruluşlarında 20 yılı aşkın süre yayıncı olarak çalıştı.
Gazetecilik yıllarında halkla kurduğu ilişkiler, farklı liderlerle temasları ve ulusal meselelere ilişkin deneyiminin, yeni görevinde kendisine katkı sağlaması bekleniyor.
Kral seçilmesinin ardından Kijanangoma, 21 yıllık gazetecilik kariyeri boyunca kurduğu bağlantıları bu kez halkına hizmet etmek için kullanmak istediğini söyledi.
Annesi oğlunun göreve hazır olduğunu düşünüyor
Kijanangoma'nın annesi Assimwe Yusta Kijanangoma da oğlunun yeni görevine hazır olduğunu düşünüyor.
Oğlunun geleneklere bağlı şekilde yetiştirildiğini belirten anne Kijanangoma, onu eski krallığın öğretileri doğrultusunda büyüttüğünü söyledi.
Oğluyla zaman zaman gülüp eğlendiğini, gerektiğinde ise onu uyardığını anlatan anne Kijanangoma, Eddy'nin sakin ve terbiyeli biri olduğunu vurguladı.
Oğlunun haksızlığa uğradığında bile kavga etmediğini veya bağırmadığını belirten anne Kijanangoma, onun genellikle birkaç söz söyleyerek konuyu uzatmadığını ifade etti.
Oğlunun kral olmasından dolayı mutlu olduğunu söyleyen anne Kijanangoma, ancak görevin bir önceki kralın ölümünün ardından gelmesi nedeniyle karmaşık duygular yaşadığını da dile getirdi.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.