Fonlarda Dolarizasyon Yüzde 40,1'e Yükseldi

Menkul kıymet yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonlarında dolarizasyon oranı Eylül 2026 itibarıyla yüzde 40,1 seviyesine yükseldi. Ekonomist Haluk Bürümcekçi'nin TEFAS verilerine dayanan hesaplamaları, para piyasası fonlarında yaşanan yüksek tutarlı yatırımcı çıkışının fon piyasasındaki dağılımı etkilediğini ortaya koydu.

16 Eylül'de bazı yatırım fonlarının geri ödeme taleplerini karşılamakta zorlandığına ilişkin gelişmelerin ardından fon piyasasında likidite endişeleri artarken, satış baskısıyla birlikte fonlardan çıkışlar da hızlandı.

Para piyasası fonlarının değeri 2,8 trilyon TL'ye geriledi

TEFAS verilerine göre standart, katılım ve serbest para piyasası fonlarının toplam portföy değeri, 31 Ağustos'taki 3 trilyon 581 milyar TL seviyesinden 28 Eylül'de 2 trilyon 799 milyar TL'ye geriledi.

Söz konusu dönemde raporlanan fon toplam değerindeki azalış 781,6 milyar TL olarak hesaplandı.

Bürümcekçi'nin aboneleriyle paylaştığı rapora göre bu düşüşün 267,5 milyar TL'lik bölümü, bazı fonların fiyat, pay adedi ve fon toplam değerlerinin birlikte sıfır raporlanmasından kaynaklandı. Bu teknik etki hariç tutulduğunda toplam fon değerindeki daralma yaklaşık 514,1 milyar TL oldu.

Para piyasası fonlarından 642,8 milyar TL net çıkış

Fonların toplam değerindeki değişimin yalnızca yatırımcı giriş ve çıkışlarından oluşmadığını, fon fiyatlarındaki değerlenme etkisini de içerdiğini belirten Bürümcekçi, net yatırımcı hareketini belirlemek amacıyla fonların tedavüldeki pay adetlerinin günlük değişimini ilgili günün birim pay fiyatıyla değerlendirdi.

Hesaplamalara göre 31 Ağustos-28 Eylül 2026 döneminde para piyasası fonlarından yaklaşık 642,8 milyar TL net yatırımcı çıkışı gerçekleşti.

Çıkışların fon türlerine göre dağılımı şöyle oldu:

Fon türü

Net yatırımcı çıkışı

Standart para piyasası fonları

419,7 milyar TL

Serbest para piyasası fonları

127 milyar TL

Katılım para piyasası fonları

96,2 milyar TL

Toplam (yaklaşık)

642,8 milyar TL

Dolarizasyon oranı yüzde 40,1 seviyesine çıktı

Bürümcekçi'nin TEFAS verileri üzerinden gerçekleştirdiği hesaplamalara göre menkul kıymet yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının toplam dolarizasyon oranı, Mart 2024'te yüzde 47,4 ile zirveye ulaştıktan sonra gerileme eğilimine girdi.

Ocak 2025'te yüzde 35,1'e kadar düşen oran, Eylül 2026 itibarıyla bir önceki aya göre yükselerek yüzde 40,1 seviyesine ulaştı.

Bürümcekçi, son dönemde dolarizasyon oranında görülen artışın değerlendirilmesinde para piyasası fonlarından yaşanan çıkışların dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Para piyasası fonlarındaki daralmanın toplam fon büyüklüğü üzerinde oluşturduğu payda etkisine işaret eden ekonomist, dolarizasyon oranındaki yükselişin tek başına yeni bir dolarizasyon eğilimi olarak yorumlanmaması gerektiğini belirtti.