YAYINLAMA 30 Eylül 2026 16:05
GÜNCELLEME 30 Eylül 2026 16:09
ABD'nin 2024 yılında başlatılan çekilme süreci kapsamında Irak'ta bulunan son 2 bin 500 askerin de ülkeden ayrılmasıyla Washington'ın 20 yılı aşkın süren askeri varlığı sona eriyor. ABD ordusu 2003 yılında Irak'ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirmişti. Amerikan askerleri 2011'de ülkeden çekilmiş, ancak IŞİD'e karşı mücadele kapsamında 2014'te yeniden Irak'a dönmüştü.
İran destekli gruplar güç kazanabilir
ABD'nin çekilmesiyle Irak'taki güç dengelerinin değişebileceği belirtiliyor. Iraklı analist Ahmed Yunus, Amerikan ve Batılı askeri varlığının sona ermesinin İran destekli grupların nüfuzunu artırabileceğini ifade ediyor. Yunus'a göre söz konusu gruplar, güvenlik ve siyasi karar alma süreçlerindeki etkilerini genişletmeye çalışabilir. İran ise Amerikan güçlerinin Irak'tan ayrılmasını bölgedeki "direniş ekseni" açısından bir kazanım olarak değerlendiriyor.
İran'ın Irak'taki etkisi sürüyor
İran, Irak'ta Şii milisler ve siyasi partiler üzerinden askeri, siyasi ve ekonomik nüfuza sahip. Tahran yönetimi aynı zamanda Irak'ı önemli bir ekonomik kanal olarak görüyor. İki ülke arasındaki ticaretin yanı sıra Irak'ın bankacılık sistemi de İran açısından önem taşıyor.
ABD'li yetkililere göre İran, 28 Şubat'tan bu yana Irak'taki Şii milislere yönelik desteğini artırdı.
Milislerin silahsızlandırılması gündemde
Irak Başbakanı Ali Zeydi, ülkedeki milislerin silahsızlandırılmasına yönelik sürecin 30 Haziran 2027'de tamamlanacağını açıklamıştı. Ancak İran'ın milis gruplara yönelik desteğinin arttığına ilişkin değerlendirmeler, Bağdat yönetiminin bu süreci yürütmesini zorlaştırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
IŞİD yeniden güç kazanabilir
ABD'nin çekilmesine ilişkin bir diğer endişe ise IŞİD'in yeniden hareket alanı bulması. Iraklı güvenlik yetkilileri ve Kürt bölgesindeki yetkililer, örgütün uyuyan hücrelerinin varlığını sürdürdüğüne dikkat çekiyor. ABD'nin istihbarat, lojistik destek ve insansız hava araçları kapasitesinin çekilmesinin ardından IŞİD'in yeniden toparlanma fırsatı bulabileceği yönünde değerlendirmeler bulunuyor.
İran savaşı Irak'ı da etkiledi
Irak, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlayan İran savaşı sırasında da çatışmanın etkilerini doğrudan hissetti. İran destekli Şii milisler, Irak'taki ABD hedeflerine çok sayıda füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Washington'ın resmi verilerine göre savaşta hayatını kaybeden 18 ABD askerinin 7'si Irak'taki saldırılarda öldü.
ABD ve İran arasında kritik konular çözülmedi
ABD'nin Irak'tan çekilmesi gerçekleşirken Washington ile Tahran arasındaki bazı temel anlaşmazlıklar devam ediyor. Özellikle Hürmüz Boğazı konusunda henüz anlaşmaya varılamadığı belirtiliyor. Katar ise ABD ile İran arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla toplantı ve temasların sürdüğünü açıkladı.
Irak'ta yeni güç dengesi
ABD'nin çekilmesi, Irak'ın hem iç güvenlik dengelerinde hem de bölgesel ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Amerikan askeri varlığının sona ermesiyle İran destekli grupların etkisi ve IŞİD'in yeniden hareketlenme ihtimali öne çıkarken, Bağdat yönetiminin güvenlik sorumluluğunu daha fazla üstlenmesi bekleniyor.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.