ABD borsalarında enflasyon endişesi

Risk iştahının azalmasıyla ocak-mart döneminde Dow Jones endeksi yüzde 3,6, S&P 500 endeksi yüzde 4,6 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi yüzde 7,1 gerilemişti.

İkinci çeyreğin başında sağlanan ABD-İran ateşkesi, jeopolitik risk algısının azalmasına neden olurken, enerji maliyetlerindeki geri çekilme ve SpaceX'in halka arzının getirdiği coşku gibi etkenler piyasaları desteklemişti. Jeopolitik zorluklara ve enflasyon endişelerine rağmen ikinci çeyrekte endekslerdeki artış Dow Jones için yüzde 12,9, S&P 500 için yüzde 14,9 ve Nasdaq için yüzde 21,4 olarak hesaplanmıştı.

İkinci çeyrekteki rallinin ardından piyasalar, yılın üçüncü çeyreğinde yeniden alevlenen jeopolitik riskler, enerji maliyetlerindeki artış ve ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin belirsizliklerin gölgesinde yön arayışına girdi.

TEMMUZDA PETROL FİYATLARI İVME KAZANDI

Üçüncü çeyreğin ilk ayında, Orta Doğu'daki kırılgan ateşkes zemininde yaşanan yeni gelişmeler ve arz kısıtlamaları endişesiyle petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket hız kazandı. Brent petrol ve Batı Teksas türü ham petrolün fiyatlarındaki tırmanış, üretim ve lojistik maliyetleri üzerinden kalıcı enflasyon korkularını yeniden körükledi.

Makroekonomik veri takviminde enflasyon göstergelerinin beklentilerin üzerinde direnç göstermesi, Fed'in faiz oranlarını öngörülenden daha uzun süre yüksek tutacağı fiyatlamalarını güçlendirdi.

Jeopolitik risklerin enerji piyasalarındaki yansımaları, pay piyasalarında sektörel ayrışmaların belirginleştiği bir ayın yaşanmasına neden oldu. Yapay zeka ve teknoloji ile ilişkili hisselerde kar realizasyonu ve rotasyonla düşüş kaydedilirken, enerji sektöründeki şirketlerin hisseleri güçlendi.

Temmuz ayında Dow Jones endeksi yüzde 0,3 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,1 ve Nasdaq endeksi yüzde 3,2 düşüş gösterdi.

ENDEKSLER AĞUSTOSTA TOPARLANDI

Ağustos ayı, tahvil faizlerindeki sert yükselişin pay piyasaları üzerindeki baskısının yoğun şekilde hissedilmesine karşın, zayıf temmuz performansı sonrasında toparlanma ayı olarak kayıtlara geçti.

Güçlü kalmaya devam eden ABD makroekonomik verileri ve artan borçlanma ihtiyacı, uzun vadeli ABD Hazine tahvili getirilerini son yılların en yüksek seviyelerine taşıdı.

ABD Hazine Bakanlığı, piyasa likiditesini desteklemek amacıyla uzun vadeli tahviller için yürüttüğü geri alım operasyonlarının büyüklüğünü en az iki katına çıkaracağını bildirdi.

Hazinenin bu hamlesi, baskı altında kalan tahvil piyasasını rahatlatmak için yeterli olmadı. ABD'nin kamu borcu, 18 Ağustos itibarıyla ilk kez 40 trilyon doları aşarken, yüksek tahvil getirileri borcun faiz yükünü de ağırlaştırdı.

Fed Başkanı Kevin Warsh'un ağustos ayında Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda verdiği mesajlar, enflasyonla mücadelenin henüz bitmediğine ve gerekirse ek faiz artışlarının masada kalmaya devam edeceğine işaret etti.

Ağustos ayında Dow Jones endeksi yüzde 1,3, S&P 500 endeksi yüzde 2,6 ve Nasdaq endeksi yüzde 3,9 değer kazandı.

FED, 2023'TEN BU YANA İLK KEZ FAİZ ARTIRDI

Üçüncü çeyreğin son ayında yatırımcılar, hem Fed'in Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından çıkan faiz kararlarına hem de küresel ticaret dengelerindeki gelişmelere odaklandı.

İş gücü piyasasının güçlü, enflasyonun da hedefin üzerinde olduğuna işaret eden veriler, faiz artışına zemin hazırladı.

Eylülde Fed, 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. Beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artıran Fed, politika faizini yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti.

Banka, federal fon oranına ilişkin tahminini bu yıl sonu için yüzde 3,8'den yüzde 4,1'e çıkarırken, bu tahmin 2026'da bir faiz artırımı daha yapılabileceğinin sinyalini verdi.

EYLÜLDE YALNIZCA NASDAQ POZİTİF BÖLGEDE KALDI

Orta Doğu'daki gerilimin çözümüne yönelik somut bir adım olmaması ve enerji arzına ilişkin endişeler Brent petrolün vadeli varil fiyatını eylül ortasında 110 dolara yaklaştırdı.

ABD'de taşımacılık, lojistik ve tarım sektörlerinin ana yakıtı olan dizelde de tarihi zirveler görüldü. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre ülkede dizelin galon başına ortalama fiyatı 22 Eylül'de 6,53 dolarla rekor kırdı.

Yüksek enerji maliyetleri, enflasyon endişelerinin yoğunlaşmasına neden olurken, ABD Hazine tahvilleri sert satış baskısı altında kaldı. ABD'nin 10 yıl vadeli hazine tahvili faizi 2007'den beri, 30 yıllık hazine tahvili faizi de 2002'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Ülkede 30 yıl vadeli mortgage için ortalama faiz oranı geçen hafta yüzde 7,3'e çıkarak Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Eylül ayında Dow Jones endeksi yüzde 4,3, S&P 500 endeksi yüzde 0,5 düşerken, Nasdaq endeksi yüzde 1,9 değer kazandı.

DOW JONES ENDEKSİ NEGATİF AYRIŞTI

Yüksek faiz ortamının ekonomik aktivite ve şirket karlılıkları üzerindeki etkileri fiyatlanmaya devam ederken, Dow Jones endeksi yüksek faiz duyarlılığı ve artan emtia maliyetleri nedeniyle üçüncü çeyrekte negatif ayrıştı.

S&P 500 ve Nasdaq endeksleri ise çip üreticileri, yapay zeka teknolojileri ve bulut bilişim şirketlerine yönelik devam eden talebin desteğiyle üçüncü çeyreği pozitif bölgede tamamlamayı başardı. Dow Jones endeksi temmuz-eylül döneminde yüzde 2,7 gerilerken, S&P 500 endeksi yüzde 2 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,5 yükseldi.

Endekslerin yılın başından bu yana geçen 9 aylık artışı ise sırasıyla yüzde 5,9, yüzde 11,8 ve yüzde 15,6 olarak hesaplandı.