S&P 500 zirvesinde ama risk büyüyor: Piyasalarda kartopu etkisi uyarısı

YAYIN TARİHİ, 01 Ekim 2026 13:23

• ABD borsalarında rekor seviyeler korunurken, düşük volatiliteyle hisse ağırlığını artıran fonların tahsisleri tarihi sınırlara dayandı. Uzmanlar, olası bir sarsıntının milyarlarca dolarlık zorunlu satışları tetikleyerek piyasada kartopu etkisi yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Fotoğraf: iStock

ABD borsalarındaki rekor serisi ve yapay zeka odaklı güçlü kazançlar piyasayı zirveye taşırken, uzmanlardan yatırımcılara kritik bir uyarı geldi. Düşük volatilite ortamında sürekli alım yaparak hisse senedi tahsislerini tarihsel zirvelere taşıyan sistematik yatırım stratejileri, olası bir piyasa sarsıntısında milyarlarca dolarlık zorunlu satış dalgasını tetikleyebilir.

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

Deutsche Bank verilerine göre, piyasa dalgalanmalarını kontrol eden fonların hisse senedi tahsisleri %98'lik dilime ulaştı. Bu oran, 2010 yılından bu yana söz konusu seviyelerin yalnızca %2 oranında aşıldığını gösteriyor. Piyasanın sakin seyri sayesinde risk alma kapasitelerini sonuna kadar zorlayan bu fonlar, artık portföylerine yeni hisse ekleme konusunda neredeyse tamamen sınırda bulunuyor. Varlık büyüklüklerinin 300 milyar ila 500 milyar dolar arasında değiştiği tahmin edilen bu yapıların, 66 trilyon dolarlık S&P 500 büyüklüğü karşısında görece küçük kalmasına rağmen yaratacağı etki azımsanmıyor.

Küçük düşüşler kartopu etkisi oluşturabilir

Finansal teknoloji ve yatırım yönetimi firması SEI'nin baş yatırım sorumlusu Nathan Shetty, bu fonların piyasadaki ilk etap etkisinin sınırlı olabileceğini belirtti. Ancak Shetty, bu fonların davranışlarının diğer profesyonel yatırımcılar için tetikleyici birer sinyal niteliği taşıdığına ve piyasada yansıma özelliği yaratarak kartopu etkisi oluşturabileceğine dikkat çekti.

Barclays analistleri ve uzmanların paylaştığı simülasyonlar durumun asimetrisini gözler önüne seriyor. Volatilitede yaşanabilecek ufak bir düşüş fonların sadece yaklaşık 25 milyar dolarlık ek alım yapmasını gerektirirken, hafif düşüş eğilimli bir senaryoda hisse senedi tahsisi %40'ın altına gerileyebiliyor ve bu durum 100 milyar dolardan fazla hisse senedi satışı anlamına geliyor.

UBS'in analizine göre, yalnızca %5 ihtimalle gerçekleşen iki sigma hareketi gibi nadir bir dalgalanma bile, yukarı yönlü alımlardan beş kat daha fazla aşağı yönlü satış dalgasına yol açabiliyor. Trend takipçisi Emtia Alım Satım Danışmanları'nın hisse senedi tahsislerinin de %82'lik dilimde bulunması piyasadaki kırılganlığı artırırken, uzmanlar S&P 500'ün gerçekleşen oynaklığının dip seviyelerde olması nedeniyle olası bir yön değişiminde piyasa dalgalanmalarını yukarı fırlatmak için çok büyük bir nedene gerek kalmayacağını vurguluyor.

POPÜLER HABERLER

Akaryakıtta yeni dönem: Benzinin ÖTV'si kademeli artacak! Zam gelecek mi?

Borsa İstanbul'dan Özata Denizcilik ve 2 hisse hakkında karar

Borsada fon operasyonu büyüyor: Başsavcılıktan 25 kişi için kritik talimat

Erdoğan'dan fon soruşturması açıklaması: Devlet Denetleme Kurulu'nu yetkilendirdim

Fon krizi Kapalıçarşı'yı da vurdu: "Oradan çıkan para altına yönelebilir"