Trump, ABD ara seçimleri öncesi kamyoncular için dizel vergisini erteliyor

ABD Başkanı Donald Trump, emri pazartesi günü Nebraska’daki Grand Island mitinginde, Cumhuriyetçi seçmeni coşturmak için yürüttüğü kampanya sırasında imzaladı.

Trump, destekçilerine emrin “resmen arazi dışı kullanım şartını kaldıracağını ve herkesin herhangi bir nedenle vergisiz kırmızı boyalı dizel almasına imkân tanıyacağını” söyledi.

Trump ayrıca yakıt konusunda uzman olmadığını kabul etti. “Ne halt olduğunu bilmiyorum ama her neyse, çok iyi olması gerekiyormuş” diye şaka yaptı.

Boyalı yakıt, normal dizele neredeyse tıpatıp benziyor ancak otoyol vergisinden muaf; kamuya açık yollarda kullanılması ise genelde cezaya yol açıyor.

Beyaz Saray, federal dizel vergisinin galon başına 24,4 sent, yani 250 galonluk bir dolumda yaklaşık 60 dolar olduğunu belirterek, eyaletler de aynı yolu izlediğinde tasarrufun dolum başına 100 doların üzerine çıkacağını ekledi. 250 galon alan büyük bir kamyon için, pazartesi günkü ortalama dizel fiyatıyla vergiler dahil bir dolum yaklaşık 1.580 dolara mal oluyor.

Ancak kararname, Trump’ın kalabalığa anlattığından daha sınırlı.

Vergiyi tamamen kaldırmıyor; 5 Ekim ile 31 Aralık arasında yollarda kullanılan boyalı dizel için ödemeyi faiz ve ceza olmaksızın erteliyor ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’ten, ertelenen tutarların ödenme yükümlülüğünü ortadan kaldırmak da dahil olmak üzere çözüm yolları, gerekirse yasal düzenlemeler bulmasını istemesini öngörüyor, diye belirtiliyor.

Kararname, ABD Hazinesine afetlerden ya da askeri operasyonlardan etkilenen kişiler için vergi son ödeme tarihlerini erteleme yetkisi veren bir yasaya dayanıyor ve Bessent’e, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ile istişare içinde bu koşulların karşılanıp karşılanmadığını ve hangi mükelleflerin kapsama girdiğini belirlemesi için beş gün süre tanıyor.

Trump yönetimi bunu iptal etmenin bir yolunu bulmadıkça, ertelenen dizel vergisi, 31 Aralık’ta yardım dönemi sona erdiğinde hâlâ ödenmesi gereken bir borç olarak kalacak.

Beyaz Saray önlemi kamyoncular ve çiftçilere yönelik olarak pazarlasa da, kararname Trump’ın herkesin yakıt alabileceği yönündeki vaadiyle uyumlu şekilde bu grupları özellikle saymıyor. Uygulamada, rahatlama esas olarak dizel kamyon ve tarım araçları işletenleri ilgilendiriyor; zira ABD’de çoğu otomobil benzinle çalışıyor.

Beyaz Saray, federal yetkililer ve eyalet valilerinin de kontrolleri askıya almayı ve vergiyi kaldırmayı tercih edebileceğini ekledi.

Dizel sıkışması

Amerika’da dizelin ortalama fiyatı, otomobil kulübü AAA’ya göre pazartesi günü galon başına 6,32 dolar seviyesindeydi; bu, 22 Eylül’de kaydedilen 6,53 dolarlık rekorun biraz altında ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 70’ten fazla yüksek.

Fiyatlar, şubatta başlayan İran savaşıyla birlikte tırmandı; savaş Hürmüz Boğazı’ndan geçen deniz taşımacılığını aksatırken, Rusya da rafinerilerinden bazılarına yönelik Ukrayna saldırılarının ardından akaryakıt ihracatını kısmış durumda.

Beyaz Saray’ın açıklamasında İran’dan söz edilmedi; bunun yerine “Rusya-Ukrayna savaşı ve dünya genelinde rafineri kapasitesi eksikliği” ile birlikte, “‘Yeşil Enerji’ politikaları adına rafinerilerini kapatmayı seçen Demokratların yönettiği eyaletler” suçlandı.

Trump ayrıca, geçen hafta G7 ülkeleri arasında varılan ve önümüzdeki dört ay içinde stratejik stoklardan 100 milyon varil rafine dizel serbest bırakılmasını öngören anlaşmaya dikkat çekti; bu anlaşma, Trump’ın ABD dizel ihracatını yasaklamakla tehdit etmesinin ardından yapılmıştı.

Hasatın ortasında olan Amerikalı çiftçiler kararı memnuniyetle karşıladı.

“Galon başına her bir sent, bir filo dolusu tahıl kamyonu çalıştırırken ya da yüzlerce kilometre boyunca sığır taşıırken önemlidir” dedi, ülkenin en büyük tarım lobisi olan Amerikan Çiftlik Bürosu Federasyonu’nun başkanı Zippy Duvall.

Salı günü petrol fiyatları, İran hariç Körfez’den yapılan petrol ihracatının savaş öncesi seviyelere doğru toparlanmasıyla biraz daha geriledi.

Uluslararası gösterge Brent petrol, erken işlemlerde varil başına 100 doların altına inerek yaklaşık yüzde 2,5 düşerken, ABD göstergesi West Texas Intermediate de yüzde 2,5 gerileyerek 88 doların altına indi.