Karahan: Fonlardan çıkışlar mevduata yöneldi

Enflasyona gıdadaki olumlu etki Temel malları talep koşulları sınırlıyor "Beklentiler kırılamadı, risk göstergesi biraz arttı”

MEHMET KAYA/ANKARA

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM’ye Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda genel olarak enflasyona ilişkin pozitif bir içerik sundu. Gıda dahil temel mallarda ve geçmişte kira, lokanta fiyatlarıyla öne çıkan hizmetler sektörlerinde ana eğilimin gerilemekte olduğunu, Türkiye’deki fonlardan çıkışların da mevduata yönelmesiyle riskin sınırlandığını belirtti. Karahan risk unsurları arasında dış gelişmeler, enerji-emtia fiyatlarını içeride ise beklentileri öne çıkardı.

Likidite yönetiminde tedbirler alındı Yaşanan fon krizine yönelik doğrudan bir açıklama yapmayan Karahan, “finansal piyasalarda son dönem gelişmeleri dikkate alarak” likidite yönetiminde tedbirler alındığını; haftalık repo ile sağlanan fonlamanın artırıldığını, bankalar arası para piyasasında bankaların borç limitlerini güncellediğini, TL zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranını düşürdüklerini ve böylece bankaların likidite yönetiminde esneklik getirildiğini kaydetti. Karahan haftalık repo fonlamasıyla sağlanan 3 puanlık maliyet azalmasının mevduat ve kredi faizlerine olumlu etki ettiğini belirterek, “Sıkı para politikası duruşumuz ve destekleyici makro ihtiyati araç setimiz yurt içi yerleşiklerin TL mevduat tercihinin korunmasında etkili oldu. Özellikle ikinci çeyrekten itibaren TL mevduatın payı yüzde 61’in üzerine yükseldi” dedi.

Enflasyona gıdadaki olumlu etki

Karahan, bölgede yaşanan savaşın etkilerinin belirginleştiği mart-haziran döneminde enflasyondaki ana eğilimin yükselişe işaret etmesine karşılık, Temmuz ayından itibaren yıllıklandırılmış göstergelerin ana eğilimin yıllık yüzde 30’lardan, mevcut yıllık enflasyonun 6 puan altında, yüzde 23,7’ye gerilediğini söyledi.

Temel malları talep koşulları sınırlıyor

Talep koşullarındaki yavaşlamanın temel mallardaki dezenflasyonu desteklediğini, savaşın ilk başta petrol ile ilişkili mallarda yarattığı yükselişin etkisinin sınırlı kaldığını belirten Karahan, “Takip eden aylarda ise bu etkilerin azaldığını gördük. Nitekim, temel mal grubunda yıllıklandırılmış yakın dönem eğilim, yıllık enflasyonun altına gerilemiş durumda. Sıkı para politikasına bağlı olarak tüketim talebindeki yavaşlama ve Türk lirasındaki ılımlı seyir, arz yönlü baskılara rağmen temel mal enflasyonundaki artışı sınırladı. Dolayısıyla, son dönemdeki arz şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin sınırlı kalmasında sıkı para politikasının önemini bir kez daha gördük” dedi.

"Beklentiler kırılamadı, risk göstergesi biraz arttı”

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, sunumunda beklentilerdeki iyileşmenin sınırlı olduğunu belirtti. “Geldiğimiz noktada, para politikasındaki sıkı duruşumuzun etkisiyle, enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı kaldığını, talepteki zayıflama neticesinde enflasyonun ana eğiliminin düşme eğiliminde olduğunu görüyoruz. Bununla birlikte, enflasyon beklentilerinde sene başında öngördüğümüz iyileşmenin sağlanmamış olması dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ediyor ve ihtiyatlı duruşumuzu sürdürmeyi gerekli kılıyor.” diye konuştu. “Küresel arz zincirinde aksamalar ve navlun maliyetlerinde artış devam etmektedir” diyen Merkez Bankası Başkanı, savaşla ortaya çıkan ortamda, enerji fi yatları ve navlun fiyatlarının baskısının da risk unsuru olmaya devam ettiğini vurguladı. Fatih Karahan, piyasalardaki son gelişmeler nedeniyle risk göstergelerindeki artışa dikkat çekerek şunları söyledi: “Risk ve oynaklık göstergeleri son dönemde bir miktar artmıştır. Son dönemde yurt içi ve yurt dışı finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin etkisiyle, ülke kredi risk primi ve döviz kuru oynaklığında sınırlı bir artış yaşandı.

Rezervlerde savaş sonrası gerilemenin bir kısmı telafi edilmiştir. 27 Şubat’ta 210 milyar dolar olan brüt rezervler savaşın etkisiyle 26 Haziran’da 149 milyar dolara gerilese de 25 Eylül itibarıyla 171 milyar dolar seviyesine yükseldi. 27 Şubat sonrası rezervlerdeki gerilemenin 23 milyar dolarlık kısmı altın fi yatlarındaki düşüşten kaynaklandı. Swap hariç net rezervler ise 25 Eylül itibarıyla 40 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.”

Tahsili gecikmiş alacak ticari kredilerde iyi, bireysellerde yüksek

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, para politikasında ihtiyatlı duruşun devam edeceğinin altını çizerken, özellikle kredilerdeki gelişmelere vurgu yaptı. Karahan, şubat sonunda yüzde 35 olan toplam kredi büyümesinin yüzde 25’e gerilediğini, ticari kredilerde tahsilatı gecikmiş alacak oranının tarihsel ortalamalarda olduğunu belirtti. Buna karşılık, bireysel kredi tarafında takibi gecikmiş alacakların tarihsel ortalamadan yüksek olduğunu belirterek, bu alana yapılandırma imkanı sağlanmakla birlikte gelişmeleri takip ettiklerini kaydetti.