ABD ve Rusya, Nord Stream üzerinden Avrupa'ya gaz satışını görüşüyor

ABD ve Rusya'dan üst düzey yetkililerin, Ukrayna savaşı öncesinde Almanya'ya gaz taşıyan Nord Stream boru hatlarına ABD'li bir yatırımcının dahil edilmesi ve Avrupa'ya Rus gazı satışlarının yeniden başlaması konusunda görüşmeler yürüttüğü bildirildi.

Reuters'e konuşan konuya yakın beş kişiye göre görüşmelere, ABD Özel Temsilcisi Jared Kushner ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yakın danışmanlarından Kirill Dmitriev de katıldı. Tarafların son haftalarda Moskova ve New York'ta bir araya geldiği, Nord Stream konusunun gündemde kalmaya devam ettiği belirtildi.

ABD'li yatırımcı Nord Stream'e ortak olabilir

Görüşmelerde, Nord Stream boru hatlarını kontrol eden yapıya ABD'li bir yatırımcının dahil edilmesi seçeneği ele alındı. Böyle bir anlaşma, savaşın sona ermesinin ardından Avrupa'ya yeniden başlayabilecek enerji akışlarından ABD'li yatırımcıların gelir elde etmesine imkan sağlayabilir.

Beyaz Saray'dan bir yetkili, olası anlaşmaların Rusya ile ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu ve Hazine Bakanlığı arasında müzakere edilmesi ve ABD vergi mükellefleri ile şirketlerine fayda sağlaması gerektiğini söyledi. Yetkili, yakın zamanda Nord Stream konusunda görüşme yapılmadığını da belirtti.

Dmitriev ise geçen ay ABD Enerji ve Hazine Bakanlığı temsilcileriyle olası ABD-Rusya enerji girişimlerini görüştü.

Orta vadede anlaşma ihtimali düşük görülüyor

Washington'ın Rus gazının Almanya'ya yeniden akmasına ne ölçüde sıcak baktığı belirsizliğini koruyor. Bir ABD'li yetkili, mevcut engeller nedeniyle orta vadede anlaşma ihtimalinin düşük olduğunu söyledi.

Nord Stream boru hatları hem ABD hem de Avrupa Birliği yaptırımlarına tabi bulunuyor. Bu nedenle mevcut koşullarda yeniden faaliyete geçirilmeleri yasal değil.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD yaptırımlarını gevşetme veya kaldırma yetkisi bulunurken, gelecek ay yapılacak ara seçimlerde Demokratların Kongre'nin kontrolünü kazanması halinde bunun zorlaşabileceği belirtildi.

Almanya yeniden açılmasına karşı

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı Sözcüsü, Nord Stream ve Rus gazının Avrupa'da yaptırım altında olduğunu, Almanya'nın alternatif kaynaklar bulduğunu söyledi. Sözcü, boru hatlarının yeniden açılmasının hükümet onayı gerektirdiğini ve bunun istenmediğini belirtti.

Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden önce Almanya, doğal gazının yarısından fazlasını iki Nord Stream hattı üzerinden Rusya'dan satın alıyordu. Hatlar, Rusya'nın Avrupa'ya gaz akışını azaltmasının ardından devre dışı kaldı ve Eylül 2022'de su altındaki patlamalarla zarar gördü.

Mülkiyet yapısı da anlaşmanın önünde engel

Nord Stream'i kontrol eden şirketin yüzde 51'i Rus devlet enerji şirketi Gazprom'a ait. Yüzde 31'lik pay iki Alman kuruluş arasında bölüşülürken, kalan hisseler Fransız ve Hollandalı şirketlerin elinde bulunuyor.

Konuya yakın bir kişiye göre Alman hissedarlar, Gazprom'un payını satması halinde Almanya'nın etkisini koruyabilmek için kendi hisselerini ellerinde tutmak istiyor.

Lukoil varlıkları için de görüşmeler var

Kushner ve Dmitriev'in ayrıca Rus enerji şirketi Lukoil'in Avrupa ve diğer bölgelerde sahip olduğu petrol rafinerileri ve akaryakıt istasyonlarının satışını görüştüğü belirtildi.

Plana göre ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu ile Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden yatırımcıların oluşturacağı bir konsorsiyum varlıkları satın alabilecek, buna karşılık ABD makamları yaptırımları kaldırabilecek.

Beyaz Saray'dan bir yetkili, Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Lukoil konusunda ABD için önemli bir peşin ödeme ve kâr payı sağlayacak bir yapı üzerinde çalıştığını söyledi.