Ryanair CEO'su, Avrupa'da 2027 yazına dek jet yakıtı kıtlığı beklemiyor

“Avrupa’da bu kış ya da açık konuşmak gerekirse gelecek yazda jet yakıtı bulunabilirliği konusunda, beklenmedik bir gelişme olmadığı sürece, herhangi bir soru işareti olduğunu düşünmüyorum” diyen O’Leary, Brüksel’de Havayolları için Avrupa (A4E) tarafından düzenlenen bir basın toplantısında konuştu.

Sözleri arz tarafında güvence sağlasa da havayolları ve yolcular, hâlâ inatla yüksek seyreden yakıt maliyetleriyle karşı karşıya.

Euronews Business, kasımdan itibaren düşen mevsimsel talebin ve Asya’dan artan ithalatın, önümüzdeki aylarda Avrupa’nın jet yakıtı ihtiyacını karşılamasının beklendiğini daha önce bildirmişti. Kpler verilerine göre, aynı dönem içinde Asya’dan yaklaşık 900 bin ton jet yakıtının Avrupa’ya ulaşması planlanıyordu.

Bu sevkiyatlar olası kıtlıkların önüne geçilmesine yardımcı olabilir, ancak fiyatlar üzerinde kayda değer bir rahatlama sağlamaları beklenmiyor.

“Jet yakıtı muhtemelen daha yüksek fiyatlara konu olmaya devam edecek; zira dizel piyasasıyla yakından bağlantılı ve bu piyasa giderek daralırken son dönemde rekor seviyelere ulaşan fiyatlar görüyoruz” dedi Kpler’da damıtık ürünler piyasalarından sorumlu kıdemli analiz uzmanı George Shaw, 23 Eylül’de Euronews’e yaptığı açıklamada.

Avrupa Komisyonu da 8 Eylül’de yaptığı açıklamada, AB rafinerilerinin artan çıkışı ile alternatif ithalatın, Avrupa’nın jet yakıtı talebini karşıladığını, ancak Orta Doğu’daki ilave aksaklıkların arzı sıkılaştırabileceğini belirtti.

Öte yandan G7, enerji piyasaları üzerindeki baskıyı hafifletmek amacıyla, geçen cuma stratejik rezervlerden 100 milyon varilin serbest bırakılmasının hızlandırılması konusunda uzlaştı. Uluslararası Enerji Ajansı, çarşamba günü yaptığı açıklamada, bu varillerin mart ayında kararlaştırılan acil stok kullanımı paketinin bir parçası olduğunu netleştirdi.

Üye ülkeler, kalan varillerin daha hızlı serbest bırakılmasını ve arzın kısıtlı olması nedeniyle dizelin önceliklendirilmesini destekledi; ancak açıklamada jet yakıtı için ayrı bir serbest bırakma taahhüdü yer almadı.

Jet yakıtı fiyatları ikiye katlandı

Savaşın başlamasından bu yana jet yakıtı fiyatları, rafinerilere yönelik saldırıların üretimi sekteye uğratması ve ham petrol maliyetiyle nihai yakıt fiyatı arasındaki farkı açması nedeniyle, ham petrol fiyatlarından daha hızlı yükseldi.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) son yakıt fiyatı izleme raporuna göre, aralarında bazı eski Sovyet cumhuriyetlerinin de bulunduğu Avrupa ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), tüm bölgeler arasında en yüksek ortalama jet yakıtı fiyatına sahipti.

Fiyatlar, 2 Ekim’le biten haftada varil başına ortalama 195,95 dolar seviyesinde gerçekleşerek, bir yıl öncesine göre iki kattan fazla artmış oldu. O hafta yüzde 1’lik hafif bir gerileme yaşansa da, jet yakıtının dünya genelinde ham petrole göre primi, geçen yıla kıyasla yaklaşık üç kat yüksek kalmaya devam etti.

O’Leary, “Geçmişte jet yakıtı, Brent petrolünden kabaca yüzde 10 ila 15 daha pahalı olurdu. Şu anda ise yaklaşık yüzde 50 daha pahalı” dedi.

Bu primin, Rusya’daki ve Orta Doğu’daki rafinerilere yönelik saldırılara, ayrıca tanker bulunabilirliği ve rafineri kapasitesindeki kısıtlara atıfla, önümüzdeki 12 ila 18 ay boyunca devam etmesini beklediğini söyledi.

Ryanair, geçen ay yaptığı açıklamada, daha yüksek yakıt maliyetlerine maruziyetini sınırlamak için kış uçuş programını daraltacağını ve yıl geneli yolcu hedefini 216 milyondan 214 milyona düşürdüğünü duyurmuştu.