Yapay zeka servet eşitsizliğini artırıyor: Kazanç en zengin yüzde 1’de yoğunlaşıyor

YAYIN TARİHİ, 12 Ekim 2026 18:30

• ABD’de yapay zeka yatırımları ve borsa yükselişi hanehalkı servetini 26 trilyon dolar artırdı. Ancak toplam servetten payını artıran tek kesim en zengin yüzde 1 oldu. Enflasyon ve yükselen yaşam maliyetleri alım gücünü zorluyor.

ABD’de yapay zeka yatırımları ve borsadaki yükseliş, hanehalkı servetini trilyonlarca dolar artırırken kazançlar eşit dağılmıyor. Fed verilerine göre 2026’nın ikinci çeyreğine kadar toplam servetten payını artırabilen tek kesim en zengin yüzde 1 oldu. Enflasyon ve yükselen yaşam maliyetleri ise milyonlarca Amerikalının alım gücünü zorluyor.

CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle

ABD ekonomisi, yapay zeka yatırımlarının öncülük ettiği büyük bir teknolojik dönüşümden geçiyor. Hızla büyüyen yatırımlar ve borsadaki yükseliş, ülke genelinde hanehalkı servetini artırırken bu büyümenin getirileri toplumun farklı kesimlerine eşit biçimde dağılmıyor.

Reuters’ın haberine dayanan değerlendirmeye göre, borsa kazançları tüketici harcamalarının güçlü kalmasına katkı sağlarken yatırımlardan elde edilen gelirlerin büyük bölümü zaten varlıklı kesimlerde yoğunlaşıyor. Gelirinin önemli kısmını çalışarak kazanan haneler ise konut, gıda ve diğer temel ihtiyaçlardaki fiyat artışlarının baskısını hissediyor.

En zengin yüzde 1’in servetten aldığı pay arttı

ABD Merkez Bankası (Fed) verileri, Joe Biden yönetiminin sona ermesinden 2026’nın ikinci çeyreğine kadar geçen dönemde ülkenin toplam servetinden aldığı payı artırabilen tek kesimin en zengin yüzde 1 olduğunu gösteriyor. Servet dağılımında daha alt dilimlere inildikçe toplam servetten alınan pay küçülüyor.

Bununla birlikte, servet artışından toplumun geri kalanının hiç yararlanmadığı söylenemiyor. Aynı dönemde ABD’de hanehalkı serveti yüzde 16,5, yani yaklaşık 26 trilyon dolar arttı.

Bu artışın yarısından azı servet bakımından en alttaki yüzde 50’lik kesime gitti. Buna rağmen söz konusu grubun servetinde yaklaşık yüzde 10’luk bir artış yaşandı.

Servet artıyor, alım gücü aynı ölçüde yükselmiyor

Servetin genel olarak artması ile kazançların giderek daha fazla varlıklı kesimlerde toplanması, ABD ekonomisindeki temel çelişkilerden biri olarak öne çıkıyor. Bu tablo, büyümenin ne ölçüde sürdürülebilir olduğu konusunda ekonomistler arasında soru işaretleri yaratıyor.

ABD’de tüketici harcamaları dolar cinsinden artmayı sürdürürken, bu yükselişin ne kadarının gerçek bir tüketim artışını yansıttığı önem taşıyor. Enflasyondan arındırılmış harcamalar, yani reel harcamalar, pandemi öncesindeki büyüme hızına yakın bir seyir izliyor.

Nominal harcamalar ile enflasyondan arındırılmış harcamalar arasındaki fark ise fiyat artışlarının tüketicilerin satın alma gücünü ne ölçüde aşındırdığını ortaya koyuyor.

Düşük gelirli hanelerin harcamaları izleniyor

Ekonomistler, gelir ve servet dağılımının alt kesimlerinde bulunan hanelerin tüketim eğilimlerini yakından takip ediyor. Büyük bankaların ve Richmond Fed’in araştırmaları, bu kesimlerdeki harcamaların en azından mevcut düzeyini koruduğuna işaret ediyor.

New York Fed’in hanehalkı kredilerine ilişkin araştırmalarında da düşük gelirli kesimler arasında yaygın bir kredi krizine işaret eden bulguların henüz sınırlı olduğu belirtiliyor.

Buna karşılık, varlıklı hanelerin harcamalarının güçlü olması, ekonomideki tüketim görünümünün tüm gelir grupları için aynı olduğu anlamına gelmiyor.

Enflasyon ve enerji maliyetleri baskıyı artırıyor

Son 20 ayda yükselen fiyatlar, ABD’de yaşam maliyetlerini gündemde tutuyor. Haberde, Trump’ın görev döneminin ilk aylarında gerileyen enflasyonun daha sonra yeniden hız kazandığı belirtiliyor.

İthalat tarifelerinin etkileri, İran savaşıyla bağlantılı enerji maliyetleri ve yapay zeka yatırımlarındaki hızlı büyümenin ekonomi üzerindeki yansımaları, fiyat baskılarının devam etmesinde öne çıkan unsurlar arasında sıralanıyor.

Ara seçimlere haftalar kala yükselen yaşam maliyetleri, seçmenlerin Trump ve Cumhuriyetçi Kongre adaylarına yönelik tutumlarını etkileyen ekonomik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

POPÜLER HABERLER

Borsa İstanbul’da 39 şirketten KAP açıklaması: Milyarlık anlaşmalar ve yeni yatırımlar

Hangi hisseler temettü verecek? 36 şirketin ödeme takvimi açıklandı

Fonlardan çıkan para nereye gitti? Sistemden çıkmadı, adres değiştirdi!

Avrupa'da borç alarmı: Fransa'dan sonra sıra İtalya'da mı?

Bu hafta 7 hisse üzerindeki yasaklar kalkacak