TCMB Başkanı Karahan: Enflasyonda belirgin sapma olursa para politikası sıkılaştırılacak

KolayAnla Bu haberi yapay zeka ile KolayAnla

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, enflasyondaki yavaşlamanın arz yönlü baskılar nedeniyle hız kestiğini ancak ana eğilimde iyileşmenin sürdüğünü belirterek, enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin biçimde sapması halinde para politikasının sıkılaştırılacağını bildirdi.

Karahan, Bangkok'ta gerçekleştirdiği "Türkiye'de Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası" başlıklı sunumda, enflasyonla mücadele, iç ve dış şokların ekonomiye etkileri ve son dönemde finansal piyasalarda yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.

Enflasyon yüzde 29,7'ye geriledi

Karahan'ın paylaştığı verilere göre, Mayıs 2024'te yüzde 75,5 olan yıllık tüketici enflasyonu, Eylül 2026 itibarıyla yüzde 29,7'ye geriledi.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin 2026 yılında enflasyon üzerinde önemli etkisi olduğunu belirten Karahan, buna rağmen temel enflasyon göstergelerinin ılımlı seyrini sürdürdüğünü ifade etti.

Mevsimsellikten arındırılmış göstergelerin ortalamasıyla hesaplanan ana eğilim enflasyonu, haziran ayında aylık yüzde 2 ve üç aylık ortalamada yüzde 2,2 seviyesindeyken eylülde sırasıyla yüzde 1,7 ve yüzde 1,8'e geriledi.

Hizmet enflasyonu beş yılın en düşük aylık seviyesinde

Hizmet sektöründe yıllık enflasyon yüzde 44,7'den yüzde 37,7'ye gerilerken, mevsimsellikten arındırılmış aylık hizmet enflasyonu yüzde 1,85 ile son beş yılın en düşük seviyesine indi.

Karahan, kira ve eğitim enflasyonundaki gerilemenin ulaştırma ve haberleşme fiyatlarındaki artışlarla kısmen dengelendiğini belirtti.

Enflasyon beklentilerinin ise ihtiyatlı duruşun sürdürülmesini gerektirdiği vurgulandı. Eylül itibarıyla 12 ay sonrası enflasyon beklentileri piyasa katılımcılarında yüzde 23,7, reel sektörde yüzde 32,5 ve hanehalkında yüzde 45,6 olarak gerçekleşti.

Akaryakıt fiyatlarındaki artış sınırlandı

Sunumda, eşel mobil sisteminin enerji fiyatlarındaki yükselişin tüketiciye yansımasını sınırladığı belirtildi.

Mart-eylül döneminde akaryakıt fiyatları yüzde 42,5 artarken, sistem uygulanmasaydı artışın yüzde 58,6 olacağı hesaplandı. Böylece fiyat artışı 16,1 puan sınırlandı.

Karahan, maliye politikası önlemlerinin arz şoklarının ilk etkilerini hafiflettiğini, sıkı para politikasının ise ikinci tur etkileri sınırladığını ifade etti.

Fon piyasasındaki gelişmelere karşı önlemler

Karahan, son dönemde işlem kısıtlaması uygulanan yatırım fonlarından kaynaklanabilecek finansal bulaşma risklerine karşı hedefli tedbirlerin alındığını belirtti.

Bu kapsamda KOBİ kredilerinde büyüme sınırının yüzde 4,5'ten yüzde 5'e çıkarıldığını, TLREF segmentinde doğrudan menkul kıymet alımlarının hızlandırıldığını ve repo fonlamasının artırıldığını bildirdi.

Ayrıca borçlanma limitleri ve teminat kesintilerinin esnetildiğini, Türk lirası zorunlu karşılık uygulamalarında esneklik sağlandığını açıkladı.

Karahan, zamanında gerçekleştirilen doğrudan alımların piyasalardaki etkileri sınırladığını, fon çıkışlarının yerleşiklerin Türk lirası varlıklara yönelik tercihini önemli ölçüde zayıflatmadığını vurguladı.

TL mevduatın payı yüzde 61,6

TCMB verilerine göre, 2 Ekim itibarıyla Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 61 olurken, yatırım fonlarının dahil edildiği oran yüzde 61,6 seviyesinde gerçekleşti.

Karahan, sıkı para politikası altında Türk lirasına yönelik tercihin güçlü kalmayı sürdürdüğünü ifade etti.

TCMB'nin brüt uluslararası rezervlerinin 9 Ekim itibarıyla 197 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirten Karahan, altın fiyatlarındaki dalgalanmaların rezerv tamponlarının oynaklığını artırdığına dikkat çekti.

Sıkı para politikası fiyat istikrarına kadar sürecek

Karahan, iç talepteki zayıflığın arz kaynaklı enflasyon baskılarını hafiflettiğini, finansal istikrarın ise fiyat istikrarının ön koşulu olduğunu vurguladı.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun korunacağını belirten Karahan, kararların gerçekleşen ve beklenen enflasyon ile ana eğilim dikkate alınarak toplantı bazında ve ihtiyatlı biçimde alınacağını bildirdi.

Karahan, enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin biçimde sapması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını yineledi.