Trump köşeye sıkıştı, Putin'i tercih etti: Dizel anlaşmasının kazananı kim?

YAYIN TARİHİ, 17 Ekim 2026 10:25

Trump’ın Rusya’ya dizel ihracatı için yaptırım muafiyeti sağlaması, Moskova’ya sınırlı ekonomik kazanç getirse de Batı’nın birlikteliğini zayıflatabilir. Uzmanlar, Ukrayna’nın ABD’nin askeri ve istihbarat desteğine bağımlılığının savaşın seyrini etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Trump’ın Rusya ile dizel anlaşması ne anlama geliyor?

ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile vardığı dizel anlaşması, Ukrayna’nın savaşta ihtiyaç duyduğu Batı desteğine ilişkin endişeleri artırdı. Anlaşma kapsamında Rusya’nın küresel piyasalara 4,8 milyon metrik ton dizel sağlaması öngörülüyor.

Uzmanlara göre bu miktar, küresel enerji fiyatlarını kayda değer ölçüde düşürmek için yetersiz. Ancak anlaşmanın siyasi sonuçları, ekonomik etkilerinden daha büyük olabilir.

Rusya 1,25 milyar dolara kadar ek gelir elde edebilir

Anlaşmanın ilk aşamasındaki 1,8 milyon metrik ton dizel ihracatının, üç ayda Rusya’ya 1,25 milyar dolara kadar ek gelir sağlayabileceği tahmin ediliyor.

NEST Centre ekonomi birimi başkanı Sergey Aleksashenko’ya göre bu tutar, Rusya’nın aynı dönemdeki emtia ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 1’ine denk geliyor. Federal bütçeye sağlayacağı katkının ise ayda 30 milyon doların altında kalması bekleniyor.

Asıl kazanç ekonomik değil, siyasi olabilir

Uzmanlar, yaptırım baskısının hafifletilmesinin Moskova açısından önemli bir siyasi kazanım olduğunu belirtiyor. Rusya’nın Ukrayna konusunda taviz vermeden Washington’dan yeni ödünler elde edebileceği düşüncesi güçlenebilir.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi kıdemli araştırmacısı Maria Snegovaya, anlaşmanın Moskova’yı uzlaşmaya teşvik etmek yerine daha fazla Batı tavizi aramaya yöneltebileceğini söyledi.

Zelenskiy’den yeni yaptırım tavizleri uyarısı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, dizel anlaşmasının gelecekte başka yaptırımların da kaldırılmasına zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu.

Zelenskiy, Rusya’ya yönelik yaptırımların önce gaz, ardından başka sektörler ve bankacılık sistemi gibi alanlarda gevşetilebileceğini savundu.

Starlink kısıtlamaları Ukrayna’yı nasıl etkiledi?

ABD’nin Ukrayna’ya sağladığı askeri teknoloji ve istihbarat desteği de tartışmaların merkezinde. CNBC’nin aktardığına göre, SpaceX’in askeri iletişim hizmeti Starshield’ın Ukrayna’daki kullanımına yönelik kısıtlamalar gündeme geldi.

Ukraynalı yetkililer, Starlink hızlarının düşürülmesinin bazı Rus insansız hava araçlarının düşürülmesini zorlaştırdığını ve füze saldırılarına ilişkin erken uyarı eksikliğinin sivil kayıplara yol açtığını bildirdi.

Ukrayna’nın yeniden yapılanma, altyapı ve ulaştırmadan sorumlu birinci bakan yardımcısı Serhiy Derkach, kısıtlamaların Rusya’yı Ukrayna’ya yönelik saldırılarını yoğunlaştırma konusunda cesaretlendirdiğini söyledi.

Rus rafinerilerine yönelik saldırılar kritik önemde

Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları, Moskova’nın enerji gelirlerini ve savaş ekonomisini baskı altında tutan araçlardan biri olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre Washington’ın askeri ve istihbarat desteğini Ukrayna’nın saldırılarını sınırlamak için kullanması, Kiev’in Rusya’nın savaş ekonomisini zayıflatma çabalarına zarar verebilir.

Rusya’ya yönelik yaptırım muafiyetinin Nisan 2027’ye kadar sürmesi, Moskova’nın dizel ihracatını başlangıçta açıklanan sevkiyatların ötesine taşımasına da imkân sağlayabilir.

Avrupa’nın ABD’ye bağımlılığı kısa sürede bitmeyebilir

Ukrayna ve Avrupalı müttefikleri alternatif askeri kapasite geliştirmeye çalışsa da istihbarat, füze savunması ve kritik askeri teknolojilerde ABD’ye bağımlılık devam ediyor.

Uzmanlar, Avrupa’nın bu alanlardaki kapasite eksikliklerini kısa sürede gidermesinin zor olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle dizel anlaşmasının etkisi yalnızca enerji piyasalarıyla sınırlı kalmayabilir; Ukrayna’nın savunma kapasitesi ve Batı ittifakının geleceği açısından da sonuçlar doğurabilir.