Gümrükte baskı, masada esneklik: Çin'in Japonya stratejisi sonuç verir mi?

YAYINLAMA 17 Ekim 2026 10:55

GÜNCELLEME 17 Ekim 2026 11:06

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Japonya Başbakanlığı'ndan gelen ve Tayvan'a yönelik olası bir askeri müdahaleyi ulusal güvenlik tehdidi olarak nitelendiren açıklamalar, iki ülke arasındaki resmi teması bıçak gibi kesti. Diplomatik kanalların kapanmasıyla birlikte gerilimi düşürme rolü parlamenterlere ve iş dünyasına geçti.

Bu süreçteki en somut gelişme ise Pekin'den geldi. Çin yönetimi, Japonya İş Federasyonu’nun (Keidanren) önümüzdeki ay düzenleyeceği ziyarete katılabilecek kişi sayısını 5'ten 20'ye çıkarma kararı aldı. Bu hamle, kilitlenen ilişkilerde yeni bir evreye geçildiğinin sinyalini veriyor.

Çin'in stratejisi: Ticari kanallar üzerinden etki alanı oluşturmak

Söz konusu ziyaret, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi ile aynı döneme denk getirildi. Çin Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Japonya tarafıyla yaptıkları görüşmelerde Tokyo'dan yapılan açıklamaların geri çekilmesini değil, düzeltilmesini istedi. Bu talep, Pekin'in diplomasi kapısını tamamen kapatmadığını gösteriyor.

Öte yandan Çin, Japon İş Heyeti'ni kabul ederek şirketler üzerinden Tokyo'nun Çin politikasına etki etmeyi amaçlıyor. Böylece ekonomik bağımlılık, diplomatik masada stratejik bir koz olarak öne sürülüyor.

Ticari engeller ve gümrük süreçlerindeki baskı sürüyor

Ancak masadaki bu esnemeye rağmen sahada baskı devam ediyor. Çin gümrüklerinde Japonya menşeli gıda, sake ve tüketim mallarının denetim süreleri uzatıldı. Ayrıca kritik nadir toprak elementleri ile çift kullanımlı teknolojik ürünlerin Japonya'ya ihracatına getirilen kısıtlamalar da geçerliliğini koruyor.

Tüm bu pürüzlere rağmen önümüzdeki ay gerçekleşecek kısıtlı temasın, mart ayında çelik, sigorta ve otomotiv devlerinin katılımıyla düzenlenecek daha büyük bir geziye zemin hazırlaması hedefleniyor.

Siyasi irade olmadan ekonomik temaslar kalıcı çözüm sunar mı?

İki ülke arasındaki kurumsal ticaret heyeti ziyaretleri 1975'ten bu yana kesintisiz sürse de bu yılın başında planlanan buluşma, Çinli yetkililerin randevu vermemesi nedeniyle iptal edilmişti. Ticari kanalların yeniden açılması tansiyonu bir miktar düşürebilir; fakat siyasi liderlik düzeyinde doğrudan bir iletişim kurulmadıkça krizin kalıcı olarak çözülmesi zor görünüyor.